À la russe: Een korte biografie van modeontwerpster Nadežda Lamanova

Nadežda Lamanova was een van de beroemdste Russische modeontwerpsters van de 19e eeuw. Niet alleen was haar werk geliefd bij de aristocratie en de intelligentsia, ook de koninklijke familie interesseerde zich voor de ontwerpen van Lamanova.
Nadežda werd geboren op 14 december 1861 in het dorpje Šutilovo nabij Nižnij Novgorod. Zij stamde uit een geslacht van verarmde adel en haar vader was kolonel in het leger. Nadat ze het gymnasium had afgemaakt, besloot de twintigjarige Nadežda haar geluk te gaan beproeven in Moskou. Daar kwam ze in contact met twee succesvolle dames uit de Russische textielindustrie: Lamanova ging in de leer bij Madame Suvorova en het jaar erop werd ze door Madame Voitkovich ingehuurd als ontwerper. Al op haar 24e opende ze haar eigen winkel en reeds binnen een aantal jaar had ze aanzienlijke roem vergaard in artistieke kringen. Een bezoek aan Parijs hielp Lamanova zich nog meer te specialiseren in de laatste mode en zij kon steeds meer leden van de aristocratie onder haar klanten rekenen.
De modeontwerpers namen in de 19e-eeuwse Russische textielindustrie een gunstige positie in: zij stonden aan de top van een piramide die een harde wereld symboliseerde. Voor de gewone arbeider waren de werkomstandigheden slecht en de werkdruk hoog. Kinderen tussen twaalf en zestien jaar gingen in de leer bij een kleermaker, waar ze bijna altijd slecht behandeld werden. Nadat deze leerlingen ongeveer zes jaar in de leer waren geweest bij de kleermaker, wat er veelal op neerkwam dat ze de meest uiteenlopende vervelende klusjes moesten verrichten voor hun meester, werden ze gezel; dit betekende slechts een marginale verbetering van hun positie. Pas als kleermaker werd het leven in de textielindustrie iets aangenamer en als modeontwerper bereikte je pas echt een soort status, vooral wanneer je, net als Lamanova, de aristocratie, onder wie Irina Jusupova, en zelfs de Tsarina als klant wist aan te trekken.
Lamanova’s succes begon zich ook af te tekenen op het internationale toneel: in de jaren 1902/1903 nam Lamanova met succes deel aan een internationale tentoonstelling in Sint-Petersburg, waar ook gerenommeerde Franse ateliers aan deelnamen.
Lamanova had nooit geleerd om patronen te tekenen. In plaats daarvan speldde zij stoffen op haar klanten als basis van het ontwerp. Aan het begin van de 20e eeuw begon zij het korset uit haar ontwerpen weg te laten. Samen met de beroemde Franse ontwerper Poiret blies Lamanova de tuniek “à la russe”, een dun mousselinen shirt, afgezet met bont, nieuw leven in.
Na de Revolutie in 1917 moest Lamanova een nieuwe weg inslaan. Ze begon zich te verdiepen in traditionele kostuums, begon met het ontwerpen van kleding voor de arbeiders en was betrokken bij het oprichten van de eerste naaischolen. Maar haar keuze om in Rusland te blijven na de Revolutie resulteerde wel in een tweeëneenhalve maand durende gevangenschap, waaruit ze door de inmenging van de beroemde schrijver Maxim Gor’kij bevrijd werd. Lamanova’s vroegere, welvarende clientèle had plaatsgemaakt voor de gewone bevolking. Desondanks nam ze nog wel steeds deel aan tentoonstellingen en maakte ze ook nog steeds kleding voor theaters, zoals ze voor de Revolutie gedaan had. In 1925 ontving een van haar ontwerpen de Grand Prix op de Art Decoratifs tentoonstelling in Parijs. Mede dankzij Lamanova werd de stijl “à la russe” populair in Europa. In de jaren ’20 en ’30 bleef het traditionele (volks)kostuum een van de leidmotieven in haar werk en zij bleef actief als ontwerper tot aan haar dood in 1941.

Bronvermelding
Ruane, Christine: The Creation of a Fashion Industry. In: The Emperor’s New Clothes. A History of the Russian Fashion Industry. New Haven: CT Yale Up 2009. P. 19 – 41.
z.a.: Das Modetagebuch. Nadežda Lamanova. Ot imperatorskogo plat’ja do narodnogo kostjuma. http://mode-tagebuch.livejournal.com/2885.html (11 September 2010).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s