Vrubel en demonen

Men begreep het idee van demonen verkeerd, volgens de kunstenaar Michail Aleksondrovitsj Vrubel. Ze werden in zijn tijd vaak gezien als kwade geesten, duivels, maar zouden eerder als de ziel beschouwd moeten worden[1].  Vrubel verwierf grote bekendheid met zijn schilderij ‘Demon gezeten in een tuin’. Hij werd voor het eerst door het idee van demonen geïnspireerd door de opera ‘De Demon’ van Anton Rubinstein,[2] maar de fascinatie zette pas echt door dankzij het gedicht ‘Demon’, van Mikhail Lermontov[3], waar Vrubel illustraties bij heeft gemaakt ten behoeve van een speciale editie. De ironie wil dat hij zelf uiteindelijk ten onder ging aan zijn innerlijke demonen.

 

Tijdens de jaren ’80 van de 19de eeuw werkte Vrubel onder andere aan het thema ‘Demonen’. Van wat hij in die tijd rond het thema maakte is helaas maar weinig overgebleven. Dit komt waarschijnlijk doordat de kunstenaar meer geïnteresserd was in het creatieproces dan in het kunstwerk zelf. Hij deed dan ook weinig moeite om zijn werken te bewaren. Vrubel was bij het grote publiek bekend, maar meestal ongeliefd. De illustraties die hij maakt bij ‘Demon’ van Lermontov werden vrij negatief ontvangen omdat ze voor die tijd erg onconventioneel waren. In de kunstzinnige kringen was men wel positief, en het durde dan ook niet lang voordat hij in de beroemde kring van Savva Mamontov werd geaccepteerd.

 

De mentale toestand van Vrubel werd aan het eind van zijn leven steeds instabieler. Vanaf het moment dat zijn zoon op tweejarige leeftijd overleed stond hij voortdurend op het  punt om in te storten[4]. Één van zijn laatste werken over demonen maakte hij na de dood van zijn zoon, ‘ The Demon Cast Down’. Getuigenissen vertellen dat Vrubel toen het schilderij al in de galerie stond, voordat de tentoonstelling was begonnen, dagelijks nog een paar ‘laatste streken’ aan het schilderij toevoegde. Hierdoor veranderde de expressie met de stemming van de schilder. Het eindresultaat heeft een, naar mijn mening, vrij verontrustende uitwerking.

 Image

Vanaf 1901 zette de geestesziekte door en Vrubel werd uiteindelijk opgenomen in een gesticht. Hij leed aan waanideeën en depressies. Hij heeft redelijk heldere momenten gehad, en tot hij uiteindelijk blind werd (waarschijnlijk door de gevolgen van syfilis) schilderde hij veel. Bij werk uit die periode is het niet moeilijk om je voor te stellen dat de maker ervan leed aan hallucinaties, zoals bij bijvoorbeeld ‘De Oester’ uit 1904. Hij overleed in 1910 op 54-jarige leeftijd in een psychiatrische kliniek te St. Petersburg. De ironie wil dat juist de man die zijn hele leven het idee ondersteunde dat demonen verkeerd geïnterpreteerd werden, er zelf uiteindelijk onder moest lijden.

                Image

Voor meer werk van Vrubel: http://www.abcgallery.com/V/vrubel/vrubel-3.html

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s