Stalins Socialistisch Realisme

Begin jaren dertig werd het socialistisch realisme uitgeroepen tot de officiële standaard voor kunst, literatuur en cultuur in de Sovjet-Unie en haar satellietstaten. Vanaf 1932 tot mid jaren ’80 zal deze stroming overheersen, onderdrukken en vooral de enige geldige maatstaaf zijn voor artistieke uitingen binnen het communistische bolwerk. Hoewel onder Stalins regeerperiode is deze onderdrukking en overheersing het extreemst, onder volgende Sovjetleiders is het ‘regime’ wat milder van aard. In ieder geval is deze periode in de geschiedenis zeer tekenend voor de ontwikkeling van de kunst, in zowel het Sovjetgebied als daarbuiten, en zowel in het begin van het communistische systeem als later in de kapitalistische popart.

Voordat het socialistisch realisme werd gedoopt tot standaard, werd er nog volop geëxperimenteerd binnen de kunstwereld en werden er nog vele verschillende stijlen toegepast. Echter, na het partijcongres van sovjet schrijvers in 1932 werd het socialistisch realisme gedefinieerd en aangenomen: de kunsten zouden de politieke en sociale idealen van het communisme moeten prijzen. Goedgekeurd door o.a. Josef Stalin en Andrei Zhdanov, vereiste het Socialistische realisme dat kunst, alle kunst, enige strijd van de mens moet weergeven ten opzichte van een socialistische vooruitgang van een beter leven. Dat wil zeggen dat de afbeeldingen, of teksten, verhalen, etc., altijd in een gunstig licht moesten staan ten opzichte van de revolutie, de grote ‘sterke’ leiders, altijd voorzien is van een positieve held die volhoudt ondanks alle tegenslagen, en tevens, een realistisch beeld moet weergeven, of een optimistisch beeld van hoe de realiteit zou moeten zijn.

Het socialistisch realisme volgt hierin de 19e eeuwse Russische realistische traditie van Tolstoy en Chekov (kritisch realisme) in het beeld van dat het een geloofwaardige en objectieve spiegel van de samenleving wil vormen, hoewel dit alleen in theorie waar is. In praktijk werd het toegepast voor louter propaganda en was het socialistisch realisme een gereedschap om socialisme en klassenloosheid van de maatschappij te realiseren. Het diende het volk, de arbeidersmassa, op te voeden door gemakkelijk begrijpbaar te zijn. Centraal moest daarom staan de arbeider zelf, zijn leven, zijn werk en vooral zijn politiekleider. Hiermee werd de samenleving geïndoctrineerd met een idealistisch beeld van zichzelf en werd de artistieke kant van de samenleving afgestompt.

Doordat de kunst in dienst moest staan van het volk, werd de inhoud verheven boven de vorm. Grootse werken moesten worden gemaakt door collectieven van kunstenaars, wat wederom funest was voor het creatieve en daarnaast ook individuele proces van de artiesten. Dat verklaard de homogeniteit van de kunstwerken en literaire producties uit die tijd. De staat beschouwde alle andere experimentele stijlen en vormen als inferieur en pessimistisch. Wat hierdoor verloren ging, is juist het belangrijkste van kunst, namelijk de vrije expressie en de ontwikkeling van de artiesten. Veel schrijvers en kunstenaars uit die tijd pleegden hierom ook zelfmoord. Zoniet, dan werden ze vervolgd of geëxecuteerd. Het is ook daarom een groot verlies voor de geschiedenis van Rusland om juist uit die tijd geen creatieve uitspattingen tot beschikking te hebben, om ook het verzet uit die tijd te zien.

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551721/Socialist-Realism

http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSrealism.htm

http://www.inzichten.nl/kunst/kunst_81.htm

http://horvath.members.1012.at/soc.htm

Advertenties

One thought on “Stalins Socialistisch Realisme

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s