Bernard Bolzano – een opmerkelijke Pragenaar

Vanaf 1885 kan men in hartje Praag de Bolzanostraat vinden (Bolzanova ulice, Praha 1). Wat is het belang van deze theoloog, filosoof en wiskundige voor de moderne mens?

Bernard Placidus Johann Nepomuk Bolzano werd op 5 oktober 1781 in Praag geboren in het gezin van een Italiaanse koopman, die met een Duitstalige dochter van een Praagse koopman trouwde en zich daar settelde. Allebei zijn ouders waren vrome katholieken en Bernard genoot een zeer solide opleiding. Na een Piaristengymnasium begon hij met zijn studies aan de Praagse universiteit. Hij begon met wiskunde, natuurkunde en filosofie. Ondanks zijn grote belangstelling voor deze vakken begon hij na vier jaar toch nog met theologie. Dat deden wiskundigen in die tijd vaker. De oneindigheden deden hun intrede in de wereld van wiskunde en men kon niet om de meer substantiële vragen om.

In 1804 wordt hij tot priester van de katholieke kerk gewijd. Een jaar later in 1805 wordt hij benoemd in de dan pas opgerichte leerstoel van de filosofie van de religie. Hij bleek al snel een populaire docent te zijn, niet alleen in de theologie, maar ook in de filosofie. In 1818 wordt hij verkozen tot hoofd van de afdeling filosofie van de Universiteit van Praag. Bolzano vervreemdde vele professoren en kerkelijke leiders van zich met zijn leer van de sociale verspilling van militarisme en de nodeloosheid van de oorlog. Hij drong aan op een totale hervorming van de educatieve, sociale en economische systemen met het doel de belangen van de Europese naties met vrede in plaats van met gewapende conflicten en oorlogen te verdedigen. Na zijn weigering om deze controversiële overtuigingen te herroepen werd Bolzano in 1819 van de universiteit ontslagen door de autoriteiten.

Vanaf 1820 leefde hij in ballingschap op het platteland, met ondersteuning van zijn vrienden. Hij werkte aan zijn wetenschappelijke stukken op het gebied van wiskunde, filosofie en theologie. Hij werd een van de grondleggers van de wiskundige analyse. Er is een stelling naar hem vernoemd. Helaas had hij steeds vaker last van zijn tuberculose.

Vanaf 1841 werkte hij voor de Koninklijke Tsjechische wetenschappelijke academie. De revolutiegebeurtenissen in 1848 volgde hij met grote hoop, maar tegelijkertijd was hij bang voor mogelijke geweld. Hij is op 8. december 1848 gestorven en hij werd begraven op de begraafplaats in Olšany.

Zijn belang voor de Tsjechische cultuur en wetenschap is enorm. Hij was een uitstekende denker die zijn tijd op veel gebieden ver vooruitliep. Hij werkte met het principe van de saamhorigheid op basis van het land in plaats van de taal. In de tijd van het nationalisme keurde hij de gewelddadige weg af en hij steunde de nationale wedergeboorte met de wetenschappelijke ideeën.

Bronnen:

http://www.quido.cz/osobnosti/bolzano.htm

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/72451/Bernhard-Bolzano

http://nl.wikipedia.org/wiki/Bernard_Bolzano

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s