Vooruitgang onder Brezjnev

Leonid Brezjnev is als leider van de Sovjet-Unie in de jaren 1964–1982 o.a. vooral bekend door de economische stagnatie, waar het land zeker vanaf de jaren ’70 mee te maken kreeg.1 Hoewel men zich over het algemeen niet heel positief over Brezjnev uitlaat, blijft er de vraag of Brezjnev misschien óók voor verbeteringen heeft gezorgd of althans heeft geprobeerd te zorgen, nu hij achttien (!) jaar aan de macht is geweest. Hierbij valt zowel aan de binnenlandse als de buitenlandse veranderingen te denken.

Eén van de punten waar Brezjnev zich in het binnenland en buitenland (financieel) voor heeft ingezet, is de ruimtevaart.2 Zo wilde hij vanaf 1965 de samenwerking tussen de Sovjet-Unie en andere socialistische landen in West- en Centraal-Europa op wetenschappelijk gebied uitbreiden.3 Uiteindelijk resulteerde dat in 1967 in het ruimtevaartprogramma dat de naam ‚Interkosmos’ droeg.4 Dit programma maakte het mogelijk dat ook astronauten uit landen anders dan de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten de kans kregen om naar de ruimte te gaan. Wel bleef het programma beperkt tot wetenschappelijk onderzoek: Brezjnev had niet de bedoeling verder te gaan dan dat. Er was geen ruimte voor riskante en gevaarlijke experimentele missies om bijvoorbeeld te kijken of men naar Mars zou kunnen reizen.5

Brezjnevka

Brezjnev heeft bovendien in de beginjaren van zijn bewind zich toegewijd aan sociale omstandigheden in het land. Hij zorgde voor de toename van de huisvesting door nieuwe huizen te bouwen, de zogenaamde ‚Brezjnevki’ (vergelijkbaar met ‚Chroestjovki’). Door de bouw van huizen groeide ook de lichte industrie: voor al die nieuwe huizen waren bijvoorbeeld koelkasten en televisies nodig.6 Behalve huizing trachtte Brezjnev ook op andere manieren de sociale omstandigheden te verbeteren. Van verhogingen van lonen en subsidies op basisproducten (met name voedsel) profiteerden niet alleen arbeiders en boeren, maar ook de armere republieken.7 Aan het einde van de jaren ’60 nam het aantal mensen in de Sovjet-Unie, dat beneden de armoedegrens leefde, af.8 Een relativering is echter op zijn plaats: gezondheidszorg ging in de laatste jaren van Brezjnev achteruit.9

Ondanks deze voorbeelden blijft Brezjnev een man die in zijn jaren weinig durfde te veranderen, waarmee hij de Sovjet-Unie in de jaren ’70 op stilstand zette. Toch geven deze voorbeelden een iets genuanceerder beeld van deze man: hij heeft wel degelijk geprobeerd zich in te zetten voor de Sovjet-Unie. Aan de andere kant is de constatering van deze (pogingen tot) verbeteringen niet verrassend te noemen. Als je achttien jaar aan de macht bent, is zoiets zeker te verwachten.


1 Wetenschappers zijn er nog niet over uit wanneer de de periode van stagnatie precies begon.

2 World and Its Peoples, New York: Marshall Cavendish 2009, p. 1368.

3 B. Harvey & O. Zakutnyaya, Russian Space Probes: Scientific Discoveries and Future Missions, New York: Springer 2006, p. 102.

4 Idem, p. 103.

5 R. Zimmerman, Leaving Earth: Space Stations, Rival Superpowers and the Quest for Interplanetary Travel, Washington: National Academies Press 2003, p. 24-25.

6 V. Bunce, ‚The Political Economy of the Brezhnev Era: The Rise and Fall of Corporatism’, British Journal of Political Science 1983-13:2, p. 137.

7 Idem.

8 Idem.

9 A.F. Dowlah, J.E. Elliott, The Life and Times of Soviet Socialism, Westport: Greenwood Publishing Group 1997, p.163.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s