A je to! De geschiedenis van Pat & Mat.

Ik geloof dat vrijwel iedereen van mijn leeftijd ze kent. De stuntelige buurmannen Buurman en Buurman (what’s in a name!) die proberen zelfgemaakte problemen op te lossen en daar telkens weer fantastisch in falen. Dit alles met een vrolijk muziekje begeleid. Aan het eind van elke aflevering kwam het allemaal “goed” en zeiden de mannen “A je to!”. Nog steeds zeggen mijn ouders (en ik) als iets is gelukt “A je to, Buur!” Pas recentelijk kwam ik er achter dat Buurman en Buurman Tsjechisch zijn en eigenlijk Pat en Mat heten. Een stuitender conclusie was dat ze in de originele versie helemaal niet praten, behalve A je to op het eind. Geen “zo gaat ‘ie goed, Buur” in het Tsjechisch dus. Waar komen ze vandaan?

Pat en Mat zijn een creatie van de animator Lubomír Beneš (1935-1995)  en cartoonist Vladimír Jiránek (1938) en zagen het levenslicht in 1976. Beneš was werkzaam in de studio van de beroemde animator Jiři Trnka (die “De goede soldaat Švejk” van Jaroslav Hašek tot een animatiefilm maakte). Praag was op dat moment een centrum van animatie, en Trnka stond bekend als de “Walt Disney van het Oosten”. Beneš echter was in de jaren ’60 gedebuteerd met zijn film “Homo”, ofwel “De Mens”. Zijn eerste animatiefilm met poppen volgde in 1974 bij de Praagse Krátký film Studio’s (Korte Film studio’s). De film werd gemaakt met stop motion techniek: iedere beweging is apart vastgelegd. In 1976 kwamen Pat en Mat voor het eerst voor in de film “Het avondeten”, waarin Pat en Mat hun krachten bundelen tegen een tot leven gekomen ei. Ze hadden nog geen naam.

Vanaf toen kregen ze hun eigen animatieserie, die A je to heette (En het is klaar.). De serie was ontzettend populair in Tsjechoslowakije. De twee mannetjes in hun rode en gele truien waren geliefd. Die truien zorgden trouwens voor problemen. Omdat er spanningen waren tussen de Sovjet-Unie en China werd Beneš gevraagd of de kleur van de truien een satire was. Zijn antwoord was nee, maar dat was onvoldoende. De Praagse autoriteiten wilden geen nieuwe serie van A je to, maar dankzij de Slowaakse tak van de Tsjechoslowaakse tv kon er toch een nieuwe serie worden gemaakt. De rode trui werd echter grijs. In 1989 kregen de mannen hun namen, en werd de trui weer gewoon rood.

Vanaf de jaren ’90, door de openheid van Tsjechië, werden Pat en Mat ontdekt in het buitenland. In de rest van Europa en zelfs de wereld werd het populair, van Brazilië (Zeca e Joca) en Noorwegen (To gode naboer) tot Zwitserland (Sepp und Heinri) en Hongarije (Kétbalkesezek) vonden Pat & Mat publiek. Nederland is het enige land waarin de heren met elkaar praten. Na de dood van Beneš ging zijn studio verder met Pat en Mat, en tot op de dag van vandaag is het populair. Hoewel de laatste aflevering in 2004 werd gemaakt, verscheen er in 2010 een computerspel van Pat en Mat. In totaal zijn er 78 afleveringen gemaakt en uitgebracht op dvd. Ik wil ze allemaal.

Bronnen:

http://www.patandmat.com/PM_More_About.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Pat_%26_Mat
http://www.schaeppi.tv/patandmat/history.html
http://nl.wikipedia.org/wiki/Buurman_en_Buurman
http://en.wikipedia.org/wiki/Vladim%C3%ADr_Jir%C3%A1nek

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s