De Nachtwacht van Moskou

Vrijwel iedere Rus kent het bovenstaande schilderij, waarvan in vele scholen en openbare gebouwen een reproductie hangt (website Kunstbus). De Wolgaslepers werd in 1873 door Ilya Repin geschilderd, met als doel het leveren van kritiek op de autoriteiten. Hoewel de lijfeigenschap al in 1861 was afgeschaft, waren de omstandigheden voor de arbeiders sindsdien niet veel verbeterd.

Repin kan gezien worden als een van de belangrijkste Russische schilders. Hij behoorde tot de Peredvižniki, een groep van 13 a 14 studenten die de kunstacademie verlieten omdat zij niet wilden schilderen wat hen werd opgedragen door de heersende klasse. Zij noemden zichzelf de ‘Zwervers’ en zochten naar ruimte om zich in alle vrijheid te kunnen uiten. De goedgeklede leugen, die volgens hen vooral in de Romantische schilderijen naar voren kwam, moest vervangen worden door de naakte waarheid (website Artizontaal).

Ilya Repin was de zoon van een voormalig lijfeigene. Voor zijn vader was het onmogelijk geweest om zijn stand te ontstijgen en Repin was vastbesloten dit wel te doen. Hoewel hij was opgeleid als iconenschilder, wordt hij nu gezien als grootmeester van het sociaal realisme (AVRO TV).

Op het schilderij wordt de armoede en de ellende van de Russische arbeiders uitgebeeld. Wat het schilderij onderscheid van de andere werken die in die tijd van dit onderwerp werden gemaakt, is het feit dat Repin niet alleen de ellende van de Wolgaslepers liet zien, maar hen ook een heroïsche status wist te geven (website Kunstbus).  Het schilderij toont een groep bootslepers  die langs de Wolga een boot stroomopwaarts trekken.

Repin was een schilder die met grote intensiteit de ‘gewone’ Rus portretteerde, de ‘underdog’ die tot dan toe geen verf en linnen waard was (NRC, januari 2002). Voor het maken van dit schilderij heeft Repin veel voorbereidend werk rond de Wolga gedaan en voor de slepers heeft hij echte modellen gezocht. Zo was Ilka eigenlijk een zeeman en heeft nu als de sterkste man die voorop loopt het eeuwige leven op het doek. Aan de weergave van de figuur van de protesterende jongeman, Larka, heeft de schilder veel tijd besteed. Door middel van röntgenfoto’s is aan te tonen dat zijn gezicht drie keer is overgeschilderd en dat de beweging die hij met zijn handen maakt aanvankelijk anders was (AVRO TV). In de interviews te zien in de korte documentaire van John Appel ‘Ilya Repin, schilder van de Russische ziel’, geven de geinterviewden direct of indirect toe dat ze zich verwant voelen met Ilka en Larka. Ze identificeren zich met Ilka, die op het schilderij als sterkste uit de verf komt, of met jonge Larka, die onder de trekriem vandaan probeert te komen (AVRO TV). Repin transformeerde de gewone Rus van niemand tot iemand (NRC, januari 2002).

Het ‘Lied van de Wolgaslepers’, dat gemaakt is met het schilderij als inspiratie, was en is nog steeds zeer populair. Na de revolutie, toen het oude tsaristische volkslied had afgedaan en er nog geen nieuw Sovjet-volkslied was, werd dit lied vaak gezongen als nationaal volkslied. Later, toen de revolutie naderde, stonden de Wolgaslepers steeds vaker symbool voor het verarmde Russische volk dat het schip van de Tsaristische staat voorttrok (website Kunstbus). Toen de Oktoberrevolutie eenmaal een feit was en de Sovjet-Unie met Lenin en later Stalin een nieuwe tijd inging, veranderde weinig aan Repins stijl. Hij bleef voortgaan in zijn uitbeelding van het Russische platteland, zoals hij dat met de Wolgaslepers ook had gedaan (Trouw, januari 2002).

Vermeldingen

Websites

Website Kunstbus
http://www.kunstbus.nl/kunst/ilya+repin.html
(Laatst geraadpleegd: 15 september 2013)

Website Artizontaal
http://www.artizontaal.nl/BKJ2013.1/actueel.2013.1pr6.htm
(Laatst geraadpleegd: 15 september 2013)

Krantenartikelen

NRC (2002)  Repin, held van de gewone Rus. 19 januari.
http://vorige.nrc.nl/krant/article1631856.ece

Trouw (2002) Repin verbeeldde ’t lijden van de Rus. 5 januari.
http://www.trouw.nl/tr/nl/4512/Cultuur/archief/article/detail/2581311/2002/01/05/Repin-verbeeldde-t-lijden-van-de-Rus.dhtml

Documentaires

Ilya Repin, schilder van de Russische ziel. Een korte documentaire. John Appel (AVRO TV), 2002.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s