Slot Karlštejn, de onneembare burcht van Karel IV

Karel de IV, de ‘Vader des Vaderlands’ van Tsjechië, werd in 1346 Koning van de Bohemen en graaf van Luxemburg, en werd in 1355 tevens tot Keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond.

Karel de IV bekommerde zich erg om de welvaart en het prestige van zijn Tsjechië, en vooral om het centrum ervan, zijn residentie: Praag. Hij stichtte er onder andere de eerste universiteit van Midden-Europa . Daarnaast liet hij de daken van het Hradčany vergulden, waar hij tevens de S. Veitsdom liet bouwen, en breidde Praag uit met de Nové Město (nieuwe stad).  Een van de architectonische hoogtepunten uit de regeerperiode van Karel IV is de burcht Slot Karlštejn. Dit majestueuze slot ligt in de beboste heuvels ongeveer 15 km ten zuiden van Praag, en is een van de best bewaarde middeleeuwse burchten van Europa. Karel gaf in 1348 de opdracht aan Matthias van Arras en Peter Parler om in het dal van de Berounka als woonplaats voor zijn vier achtereenvolgende echtgenotes deze burcht te bouwen. Maar de hoofdfunctie van de burcht was het bieden van een veilige opbergplaats voor de kroonjuwelen van het Heilige Roomse Rijk, die in het hoogst gelegen vertrek van de burcht waren uitgestald. De eerste steen werd gelegd op 10 juni 1348 door de Praagse aartsbisschop Arnost van Pardubice, een persoonlijke vriend van Karel IV.

Door zijn ligging en de zeer zware fortificaties was slot Karlštejn ‘onneembaar’. Dit ervoeren de hussieten, die in 1422 met een leger van 24.000 man het slot gedurende 24 weken tevergeefs belegerden. Nadat aan het begin van de 17de eeuw de keizerlijke en Boheemse kroonjuwelen naar respectievelijk Wenen en de St.-Vitusdom waren overgebracht, verloor de burcht zijn betekenis en raakte in verval. De oorspronkelijke gebouwen werden in de 16e eeuw in renaissancestijl verbouwd, maar in de 19e eeuw weer teruggebracht tot hun originele gotische gedaante.Ondanks latere verbouwingen en veranderingen aan het kasteel zijn nog duidelijk de oorspronkelijke gotische elementen te vinden, alsook de grootsheid van het kasteel en de schoonheid van het bouwwerk.

Interessant om te weten: Karlstein was verboden terrein voor vrouwen, een verbod dat ook gold voor de keizerin. Het verhaal gaat dat de echtgenote van de keizer, Blanche de Valois, zich vermomde in page-kledij en zich zo toegang verschafte tot de burcht. Ze wilde namelijk zien of haar man zich niet te buiten ging aan geneugten die onverenigbaar waren met de huwelijkse staat. Het schijnt dat Karel in dat opzicht een voorbeeldig echtgenoot was.

 Echter, in een andere bron valt te lezen dat deze burcht, zoals ik al eerder heb beschreven, diende als woonplaats voor zijn vier achtereenvolgende echtgenotes. Daarnaast wordt er (ook een leuk weetje) vermeld dat een van deze vier echtgenotes van de keizer, in de geschiedenis bekend is gebleven als de vrouw die ‘ijzer met handen kon breken’. Door haar grote fysieke kracht werd zij zo nu en dan opgesloten in Slot Karlstejn, zodat ze niemand fysiek kwaad zou doen.

 De eigenlijke functie van het slot wordt in verschillende bronnen tegengesproken. Was het bedoeld als de woonplaats van de echtgenotes van Karel IV, of mochten vrouwen er dus eigenlijk helemaal niet komen? Was het bedoeld als ‘zomerresidentie’ voor Karel?  Of was het vooral bedoeld als een veilige burcht om terug te trekken tijdens belegeringen? Of toch primair als veilige opbergplaats van de kroonjuwelen van het Heilige Roomse Rijk?

 Hoe dan ook, Slot Karlštejn is tegenwoordig het bekendste en meest bezochte kasteel van Tsjechië, en dit prachtige complex is zeker het bezoeken waard!

 karlstein2.jpg (8767 bytes)

Mostard, J.J.
1968 De Tsjechen. Vijftien eeuwen vrijheidsstrijd. Amsterdam/Antwerpen: Kosmos.

http://www.tsjechie.nl/id/1/402/index/

http://nl.wikipedia.org/wiki/Keizer_Karel_IV

http://tsjechie.tripod.com/Karlstein.htm

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s