Sigismund Augustus en Barbara Radziwillowna, de onmogelijke liefde

Sigismund II Augustus, (in het pools: Zygmunt II August) de laatste uit de dynastie der Jagiellonen, geboren in Krakau op 1 augustus 1520, en overleden op 7 juni 1572, was van 1545 tot 1572 groothertog van Litouwen, en daarnaast vanaf 1548 tot 1572  koning van Polen. Sigismund II August was de enige zoon van koning Sigismund de Oude (Zygmunt Stary) en zijn Italiaanse vrouw, Bona Sforza van Bari. Sigismund Augustus had nog 4 zussen.

Sigismund II August, een portret van Jan Matejko

 

De zeer ambitieuze en politiek getalenteerde moeder van Sigismund Augustus, koningin Bona, wilde de Jagiellonski dynastie versterken, maar helaas maakten toekomstige gebeurtenissen en de keuzes van haar zoon een einde aan deze hoop. Sigismund August was een zeer knappe man, cultureel, poëtisch, humanist, hoog opgeleid en religieus tolerant, en had een groot seksueel temperament. Hij hield van ervaren vrouwen die bedreven waren in de kunst van de liefde. Het was dus geen wonder dat de jonge koning niet goed terecht kon bij zijn eerste vrouw, die leed aan epilepsie. Dat was Elizabeth van Oostenrijk (dochter van Ferdinand I van Habsburg, koning van Hongarije en Bohemen) waarmee hij op 6 mei 1543 in Krakau trouwde. Sigismund had echter totaal geen romantische gevoelens voor Elizabeth.

Barbara Radziwillowna , geboren op 6 december 1520  in Vilnius, en overleden op 8 mei 1551 in Krakau, was de dochter van de machtige Litouwse magnaat Jerzy Radziwiłł, en Barbara Kola. Volgens haar tijdgenoten was Barbara één van de mooiste vrouwen van Europa. Zij was groot voor haar tijd (162 cm) en had een slank gevormd lichaam, blond haar en witte tanden. Barbara had bovendien interesse in mode en schoonheidsmiddelen, was altijd gekleed in prachtige dure kleding en sieraden, in het bijzonder parels. Zij gebruikte parfum en gezichtspoeder. Daarnaast was ze een vrijgevochten vrouw en een verfijnde verleidster, die vele minnaars had. Zij was goed opgevoed door haar ouders en sprak Wit-Russisch en Pools en kon beide talen ook schrijven, evenals vermoedelijk ook Latijn. Daarnaast sprak ze ook Litouws.

De mooie Barbara

 

Sigismund Augustus was een grote bewonderaar van de vrouwelijke schoonheden en charmes. Tijdens zijn huwelijk met Elizabeth van Oostenrijk begon Sigismunt dan ook een affaire met Barbara Radziwillowna. Gelukkig voor Sigismunt overleed Elizabeth al in 1545 op 19-jarige leeftijd aan de epileptische aanvallen, en kon hij ongestoord verder met zijn romance met Barbara.

Sigismund had niet voorzien dat deze romance zou uitlopen op een diepe liefde, waar hij zelfs uiteindelijk troonafstand voor overwoog. Echte diepe liefde tussen een koning en zijn koningin was in die tijd uiterst zeldzaam. Trouwen deden de vorsten niet uit liefde, maar alleen uit politiek oogpunt, voor de welvaart van hun land.

De affaire begon in 1543 tijdens een verblijf van de jonge koning in Litouwen, waar hij Barbara ontmoette. Beiden waren 23 jaar oud, jong, mooi, hongerig naar seksueel contact. In het begin was het slechts een passionele liefdesrelatie, maar geleidelijk groeide het uit tot iets diepers, tot een huwelijk.

Hun huwelijk vond plaats in Vilnius in de zomer van 1547. Hoewel het in het diepste geheim voltrokken was werd het al snel bekend in Polen. Het veroorzaakte wijdverspreide woede en verzet van de ouders van de koning; de ambiteuze Bona die de positite van de Jagiellonen wilde versterken, en liever haar zoon met een Habsburgse of Bourbonse zag trouwen (deze stonden hoger in aanzien dan een Litouwse). Sigismund de Oude was het ook totaal niet eens met het huwelijk van zijn zoon. Misschien durfde hij geen andere mening te uiten over de romance dan zijn vrouw Bona, die duidelijk de broek aanhad in het huwelijk. Bona Szforza was een van de meest onwenselijke schoonmoeders uit de historie die een vrouw zich kon wensen…

de Koninklijke kapel waar Zygmunt August en Barbara Radziwllowna in het geheim trouwden in 1547.

Hun heimelijke liefde en huwelijk verontwaardigde daarnaast het volk van het morele Polen, deze  beschouwden het een koning onwaardig zulk een huwelijk aan te gaan en vonden Barbara een hoer vanwege haar vele liefdesaffaires. Er wordt zelfs gezegd dat wanneer het stel naar het Wawel Kasteel reed, kinderen op de straat riepen: ‘Verbrand de heks!’

Ook was er grote tegenstand van de adel, deze vreesde een vergrote invloed van dit geslacht op de politiek, en omdat het huwelijk plaats vond in strijd met de wetgeving op de Koninklijke huwelijken. Aan de andere zijde zag de familie van de bruid het huwelijk als een uitgelezen kans om de positie van de familie te verbeteren.

De Sejm vroeg een echtscheiding aan en er vonden vele politieke manoeuvres plaats rond de kwestie van het huwelijk. Dit leidde tot een conflict tussen de koning, de vele magnaten,  en lagere szlachta. Sigismund was zelf erg getroffen door deze gespannen sfeer en overwoog zelfs troonsafstand! In een parlementaire sessie sprak Sigismund:I wish that all people enjoyed true freedom of loving. I cannot break my marriage vows without offence to my conscience… There are no genuine grounds for divorce…

Uiteindelijk wist hij toch de meerderheid voor zich te winnen, en de oppositie moest het huwelijk en de kroning van Barbara maar accepteren.

Barbara Radziwillowna werd op 12 december 1550 gekroond, maar de vreugde van de kersverse gehuwden was van korte duur. Nog geen zes maanden later, op 8 mei 1551 overlijdt Barbara in het bijzijn van Sigismund.  Er werd gespeculeerd dat Barbara vergiftigd was door de moeder van Sigismund, Bona Sforza, (de Italianen stonden in die tijd bekend als excellente gifmengers) maar dit is nooit bewezen. Barbara was ernstig ziek (ze had vermoedelijk baarmoederhals kanker) en dit was hoogstwaarschijnlijk de oorzaak van haar overlijden.  Barbara kende een lange en beroerde doodstrijd. Tegen het einde stonk haar lichaam zo verschrikkelijk dat niemand bij haar bed wilde komen om haar te verzorgen. Niemand behalve de koning die met toewijding zijn zo geliefde vrouw bijstond en bleef geloven dat ze nog kon herstellen. Barbara is 31 jaar geworden.

                     Sigismund bij het sterfbed van Barbara, schilderij van Jozef Simmler.

 

Na de begrafenis was Sigismund Augustus een heel ander mens. Hoewel hij zijn rijke seksleven niet beëindigde, was geen enkele vrouw in staat Barbara te vervangen. De rest van zijn leven heeft hij zwarte kleren gedragen in rouw voor haar,  en – volgens overlevering – vroeg hij aan de beroemde tovenaar Twardowski de geest van de dode koningin op te roepen.

Sigismund had na de dood van Barbara nog wat relaties en huwelijken, maar geen van de vrouwen kon hem, net zoals Elisabeth van Oostenrijk en Barbara Radziwillowna, kinderen schenken. Misschien was Sigismund onvruchtbaar? Na zijn dood ging de Poolse troon naar zijn zus Anna Jagiellonka, die moest met de Hongaarse prins Stephen Batory trouwen (in Polen kon een vrouw niet zelfstandig regeren). Helaas, vanwege haar leeftijd (ze was meer dan 50 jaar oud) kon Anna de dynastie geen erfgenaam bezorgen. Daarnaast bleek de Hongaarse prins Batory homoseksueel te zijn,  wat waarschijnlijk ook niet meehielp aan het creëren van nageslacht. Met de dood van Sigismund Augustus II was het geslacht en dus de dynastie der Jagiellonen uitgestorven.

Tot op heden staat het liefdesverhaal van Koning Sigismund August II en Barbara Radziwillowna, symbool voor een onsterfelijke liefde. Het verhaal is beroemd in zowel Litouwen als in Polen. Er zijn vele gedichten, schilderijen en een paar films gebaseerd op dit liefdesverhaal.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Sigismund_II_August_van_Polen

http://nl.wikipedia.org/wiki/Barbara_Radziwi%C5%82%C5%82

http://www.polenvoornederlanders.nl/?page_id=136

http://anglopolish.com/index.php/en/archive/2-history/188-the-forbidden-love-of-the-king

http://www.local-life.com/vilnius/articles/barbara-radziwill

Advertenties

2 thoughts on “Sigismund Augustus en Barbara Radziwillowna, de onmogelijke liefde

  1. U schrijft: “Gelukkig voor Sigismunt overleed Elizabeth al in 1945 op 19-jarige leeftijd aan de epileptische aanvallen, en kon hij ongestoord verder met zijn romance met Barbara. 😉 vr. gr. Han Tiggelaar

    • Het had natuurlijk moeten zijn: Helaas voor Sigismunt bereikte Elizabeth de respectabele leeftijd van 419 jaar, en kwam Sigismunt maar erg moeilijk van haar af…
      Bedankt voor de oplettendheid en ik zal het jaartal aanpassen 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s