De opkomst en ondergang van de Berlijnse muur

“Al langere tijd waren er geruchten gaande dat er iets te gebeuren stond, maar dat het echt zou gebeuren, hadden maar weinigen zien aankomen. In de nacht van 12 op 13 augustus 1961, net na middernacht, reden de legervoertuigen binnen. Binnen enkele uren verrees er een betonnen blokkade die bijna 30 jaar later pas weer zou verdwijnen, de Berlijnse muur. Aan welke kant van de muur men die avond was gaan slapen, zou de kant zijn waar men de komende decennia vast zou zitten.” [1]


(
de Berlijnse muur)

De Berlijnse muur, ook wel ‘de muur’ genoemd, scheidde het oosten dus af van het westen. De muur werd in opdracht van de DDR-leider Walter Ulbricht en de Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov gebouwd om de vele Oost-Duitsers die naar het westen vluchtten, omdat daar veel meer vrijheid was, tegen te gaan. In de periode van 1949 tot 1961 waren in totaal al ruim 2,6 miljoen DDR-burgers van Oost naar West gevlucht. De muur van 45,3 kilometer lang omsingelde West-Berlijn, een democratische enclave binnen een communistisch geheel. Al voor ‘de muur’ werden de grenzen streng bewaakt aan de Oost-Duitse kant, maar nu de muur er was, werd het toppunt toch wel bereikt. De zone vanaf 10 meter voor de grens werd bewaakt door zwaar bewapende lieden en vanuit wachttorens werd geobserveerd of men niet toch probeerde de grens over te komen.

Stelt u zich eens voor dat uw stad opeens is opgedeeld in twee stukken en dat u opeens niet meer uw vrienden kunt opzoeken die een paar honderd meter verderop wonen, of dat u niet meer naar uw werk kunt omdat het kantoor toevallig aan de andere kant van de grens ligt, of dat u niet meer naar bepaalde theaters, bioscopen en scholen kunt. Mij lijkt het absurd en surrealistisch, en toch is het de ‘Berliners’ gebeurd. Hun levens waren ineens compleet veranderd. [2]  

Van de mensen die het hebben gewaagd om illegaal van Oost naar West-Berlijn te komen, hebben naar schatting 136 dat met het leven moeten bekopen. Anderen hing zware gevangenisstraf boven het hoofd.

Niet alleen in Berlijn, maar langs te gehele communistische grens was een muur gebouwd, ‘het ijzeren gordijn’. De burgers zaten dus echt opgesloten in hun onvrije land(en) met strenge regimes, terwijl ze op tv ook de vrijheden van het Westen zagen. Natuurlijk was een deel van de bevolking het hier niet mee eens, maar kritiek in het openbaar was uit den bozen tot begin jaren ’80. Met de ‘perestrojka’ en de ‘glasnost’ en de onomkeerbare zwaai richting het Westen onder leiding van Michail Gorbatsjov werd steeds een beetje meer mogelijk wat vrijheid betreft. In mei 1989 werd in Hongarije het IJzeren Gordijn aan de grens met Oostenrijk geopend. Dit zorgde voor een enorme uitstroom van socialistische burgers. Via Hongarije vond er een enorme volksverhuizing richting het Westen plaats. De Berlijnse Muur viel op 9 november 1989. Günter Schabowski, een van de hoogste partijleiders in de DDR, hield aan het begin van de avond een bijzondere persconferentie. Het was een unieke gebeurtenis, omdat hij bereid was zonder voorwaarden vooraf vragen van journalisten te beantwoorden. Dit was niet gebruikelijk in de DDR: journalisten kregen altijd van tevoren van de communistische partij te horen wat ze moesten vragen. Een journalist stelde een vraag en Schabowski gaf een ingewikkeld antwoord waarin hij het beleid van de partij verdedigde. Maar toen zei hij plotseling: “Maar vandaag is, voor zover ik weet een beslissing genomen… We hebben besloten dat iedere DDR-burger de grens over mag.” Onmiddellijk volgde de vraag wanneer deze regel in werking zou treden. Schabowski bladerde in zijn papieren, keek op, en zei toen: “Dat geldt – voor zover ik weet – … vanaf nu.”. Het was 18:57 uur. Natuurlijk was de verwarring die ontstond naar aanleiding van deze uitspraak groot. De grenswachters geloofden het eerst ook niet en pas om 23:52 uur werd besloten om de grens open te gooien. Een hele menigte van Oost-Duitser stond al uren voor de muur te wachten en leken zielsgelukkig toen dan eindelijk de blokkade naar hun vrijheid werd opgeheven.[3]

(vreugde na val van de muur)

 

[2] http://www.berlijnsemuur.info/demuur.htm (artikel : ontstaan van de muur)

[3] http://nl.wikipedia.org/wiki/Berlijnse_Muur (artikel: val van de muur in 1989)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s