Tomáš Masaryk en het ontstaan van de Tsjecho-Slowaakse Republiek

Tomáš Masaryk (7 maart 1850-14 september 1937) was een bekende Tsjechische politicus, socioloog en filosoof, die heeft bijgedragen aan het ontstaan van de eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek en was haar eerste president in de jaren 1918-1935.

Masaryk werd geboren in Hodonin, een stadje gelegen in het noorden van de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie, uit een Slowaakse moeder en Duits-Moravische vader. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Tom%C3%A1%C5%A1_Masaryk) Hij heeft filologie en filosofie aan de Universiteit van Wenen gestudeerd en had als hoogleraar aan de Universiteit van Praag gewerkt voordat hij politicus werd. Hij streed oorspronkelijk voor het omvormen van de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie tot een democratie en voor meer Tsjechische autonomie binnen het Habsburgse Oostenrijk (het federale Austro-Slavism): http://www.britannica.com/EBchecked/topic/367736/Tomas-Masaryk), maar veranderde later van koers en is tijdens de Eerste Wereldoorlog gaan strijden voor de onafhankelijkheid van Tsjechië.

In 1914 vertrok Masaryk naar Londen, waar hij een jaar aan het King’s College als hoogleraar was verbonden, waarna hij naar Parijs verhuisde om samen met Edvard Beneš en de Slowaak Štefánik leiding te geven aan de Nationale Raad.

Vanaf 1914 kwam Masaryk openlijk in verzet tegen het Habsburgse Oostenrijk. In zijn strijd voor de onafhankelijkheid hoopte Masaryk vooral bij de geallieerden steun te vinden. Hij heeft eraan bijgedragen dat er een anti-Oostenrijks Tsjechoslowaaks legioen in de geallieerde landen  werd opgericht. Toen er in 1917 een revolutie in Rusland uitbrak werd er ook een legioen uit Tsjechische krijgsgevangenen in Rusland gevormd. Om de geallieerden te bereiken, liet Masaryk het Tsjechische legioen door het in oorlogstoestand verkerende Siberië naar Wladiwostok trekken. (http://www.tsjechisch.nl/portret24.htm)

Met de vrede in 1918 is de Habsburgse dynastie afgezet en -mede dankzij Masaryks invloed bij president Wilson en in het geallieerde kamp- kwam de nieuwe Tsjecho-Slowaakse Republiek tot stand. Op 14 november 1918 werd Masaryk door de Nationale Raad tot eerste president van de Tsjecho-Slowaakse Republiek gekozen. De officiele erkenning van Tsjecho-Slowakije en de vaststelling van de definitieve grenzen heeft plaatsgevonden bij de verdragen gesloten op 10 september 1919 tussen de overwinnaars van de Eerste Wereldoorlog en Oostenrijk (Verdrag van Saint-Germain) respectievelijk op 4 juni 1920 met Hongarije (Verdrag van Trianon) (Mostard, J.J. 1968:75)

Het verdrag van Saint-Germain betekende de erkenning van nieuw Oostenrijk, maar ook de erkenning  door Oostenrijk van (de onafhankelijkheid van) de nieuwe staten, die uit het oude Oostenrijk-Hongarije waren ontstaan, waaronder Tsjechoslowakije. Onder andere Bohemen, Moravië en Oostenrijks-Silezië waren aan Tsjechoslowakije toegewezen. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_Saint-Germain_(1919)) Bij het tussen de overwinnaars van de Eerste Wereldoorlog en Hongarije op 4 juni 1920 gesloten Verdrag van Trianon werd tenslotte Opper-Hongarije, bestaande uit het latere Slowakije en Karpato-Roethenië (Kárpátalja) aan Tsjecho-Slowakije toegevoegd. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_Trianon)

 

Bronnen:
Mostard, J.J. 1968 De Tsjechen. Vijftien eeuwen vrijheidsstrijd. Amsterdam/Antwerpen: Kosmos
http://nl.wikipedia.org/wiki/Tom%C3%A1%C5%A1_Masaryk
http://www.britannica.com/EBchecked/topic/367736/Tomas-Masaryk
http://www.tsjechisch.nl/portret24.htm

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s