Praagse Lente en Operatie Donau

In 1948 wordt Tsjecho-Slowakije een communistische staat: er wordt een nieuwe regering gevormd, bestaande uit (vrijwel uitsluitend) communisten en er wordt een communistische grondwet ingevoerd. Op 7 juni 1948 wordt een trouwe volgeling van Stalin, Klement Gottwald, president van Tsjechoslowakije. Er begint een periode van politieke onderdrukking en terechtstellingen van politieke tegenstaanders. De economische situatie verslechterd.

In de loop der jaren raken steeds meer mensen teleurgesteld in het communisme en wordt het dictatoriale bewind uiteindelijk in de jaren 60 losgelaten. Begin 1968 wordt Alexander Dubček partijleider, en als zodanig de facto politiek leider van Tsjechoslowakije. Hij kiest -zonder de banden met de Sovjet-Unie te verbreken- een gematigder koers om Tsjechoslowakije demokratischer te maken. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Alexander_Dub%-C4%8Dek) De ‘Praagse Lente’ begint. Mensen krijgen steeds meer vrijheden, de geheime politie en de censuur worden opgeheven. Op het economisch gebied komt professor Ota Šik met een plan van hervormingen, met als doel een vrijere markteconomie. (http://en.wikipedia.org/wiki/Ota_%C5%A0ik)

Aan de Praagse Lente komt helaas abrupt een einde wanneer de Sovjets op 20 augustus 1968 Tsjecho-Slowakije binnenvallen. Onder de naam ‘Operatie Donau’ worden de troepen uit de Warschaupact-landen inclusief 800 vliegtuigen en 6000 tanks ingezet om een einde te maken aan het proces van de hervormingen in Tsjechoslowakije. (http://mens-en-samenleving.infonu.nl/politiek/88483-praagse-lente-1968.html)

Wat waren de belangrijkste beweegredenen achter de inval van de Sovjet-Unie in Tsjechoslowakije in 1968? In de eerste plaats speelden militaire overwegingen een rol: de Russen waren bang dat er een eind zal komen aan het commmunisme in Tsjechoslowakije en dat de verdedigingslinie tussen de Oostblok en het kapitalistische ‘Westen’ hiermee zal worden verbroken. De val van het communisme zou uiteraard niet alleen militaire gevolgen hebben, maar ook het einde van de dominantie van de Sovjet-Unie als wereldmacht betekenen. Tenslotte waren de hervormingsplannen van professor Šik in strijd met de marxistische doctrine. (Mostard, J.J. 1968:106, 107)

De inval van de Sovjet-Unie resulteerde in het herstel van het Russiche bewind. De meeste hervormingen werden teruggedraaid, de censuur werd opnieuw ingevoerd, de invloed van de communistische partij werd sterker en Russiche troepen bleven nog jarenlang gestationeerd in Tsjechoslowakije. (http://nl.wikipedia.org/wiki/Praagse_Lente)

 

Bronnen:

Mostard, J.J. 1968 De Tsjechen. Vijftien eeuwen vrijheidsstrijd. Amsterdam/Antwerpen: Kosmos
http://nl.wikipedia.org/wiki/Praagse_Lente
http://nl.wikipedia.org/wiki/Alexander_Dub%C4%8Dek
http://mens-en-samenleving.infonu.nl/politiek/88483-praagse-lente-1968.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Ota_%C5%A0ik

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s