Hoge- en Lage Cultuur in Volga Volga

De vrolijke Muzikale Komedie Volga Volga! door Grigori Aleksandrov laat zien hoe talentvol het Russische volk is in een perfecte Sovjet Unie en suggereert dat het leven daadwerkelijk weer beter wordt in de Sovjet. [1] De arbeiders van een klein dorpje (Melkovodsk) waar, in massaproductie, snaarinstrumenten worden gefabriceerd blijken zeer muzikaal te zijn en worden uitgenodigd voor een groot Talenten Festival in Moskou ‘Moskov Musical Olympiad.’ De bureaucraat van het dorp Byvalov denkt echter beter met het plaatselijke orkest te gaan om kans te maken op overwinning. Tegen de wil van Byvalov in gaat brievenbezorgster Arrow met de dorpelingen alsnog naar Moskou over de rivier de Volga. Tijdens de tocht loopt de wedloop tussen de klassieke muziek van het orkest en de traditionele, volkse, ‘amateuristische’ muziek van de dorpelingen hoog op. Als men uiteindelijk in Moskou aankomt zijn de twee groepen muzikanten samengekomen door de schoonheid van het nummer ‘Lied van de Volga’ geschreven door Strelka (Arrow) en winnen zij de felbegeerde troffee.

Het verschil tussen de Hoge Cultuur en de Lage Cultuur wordt niet alleen in het plot duidelijk gemaakt (een instrument écht leren bespelen zou wel twintig jaar duren) maar is ook in andere elementen te zien. Zo gaat het orkest per stoomboot, ooit het hoogtepunt van de industriële vooruitgang, rivier de Volga op en moeten de dorpelingen per vlot en uiteindelijk per zeilboot naar Moskou varen. De Klassieke Muziek van Schubert, Mozart en Wagner zou namelijk hoogwaardiger en daardoor de stoomboot waardig zijn maar door de samenwerkingskracht van de arbeiders wordt de stoomboot alsnog ingehaald. De arbeiders in het verhaal zijn stereotypische boeren die bijvoorbeeld wel een slokje lusten maar toch representeren zij de ideale Sovjetburger die met plezier hard werkt en daar vaderlandslievende liederen bij zingt. Met name Arrow, het simpele meisje dat zelf een lied over de Volga componeerde, met de Volga (een terugkerend thema in de traditionele Russische cultuur) als metafoor voor de Sovjet Unie. De rest van de burgers is misschien ongeletterd maar zij kunnen wel degelijk instrumenten bespelen en Arrow doet haar best Byvalov te laten inzien hoe getalenteerd de kleine man in zijn dorp is. Deze knorrige rijkaard hoort echter niet eens wanneer een door zijn fabrieken gemaakte gitaar vals is en is er van overtuigd dat de Hoge Kunst van het orkest hem toegang tot de elite van Moskou kan verschaffen.

Met deze film laat Aleksandrov niet alleen zien dat ook zonder de wereldwijsheid of kennis van de Klassieke Muziek hoe talentvol de ware Sovjetburger is, ook geeft hij een ode aan het volkse tradities en het boerenleven.[2] De muziek die de burgers maken is misschien niet klassiek maar wel écht Russisch. De omarming van deze écht Russische volksmuziek door de hoge heren in Moskou werkt als een omarming van het plattelandsleven, alsof Aleksandrov duidelijk wil maken dat de boeren ook een belangrijk onderdeel zijn in de gemeenschap van de Sovjet Unie.[3] Er is echter nog steeds een groot verschil tussen de onwetendheid van de boeren tegenover de almachtige kennis van de stad: ‘The character’s origins in the countryside, on the other hand, acted as a link between the city and the countryside, and he or she achieving greater consciousness in the capital symbolized the whole country’s journey towards socialism.’[4] Uiteindelijk is hier misschien geen sprake van een strijd tussen Hoge- of Lage Cultuur maar om een overgang naar de ‘Nieuwe Cultuur’ van het Socialisme. Aan het einde van het verhaal, wanneer Trubyshkin overtuigd is van de schoonheid van de volkse muziek, komen deze Hoge- en Lage Cultuur samen en vormen een patriottisch ensemble dat zowel de stijl van de Klassieke Muziek als het traditionele van de Volksmuziek combineert tot ware Sovjetmuziek.

Bibliografie:

Salmivuori, Riku. From Boyars to Bureaucrats: The pre-revolutionary Folk Tale character archetypes in Grigori Aleksandrov’s four Musical Comedies, 1934-1940. Tampere, School of Social Sciences and Humanities: 2014.

Clark, Katerina. Moscow, the Fourth Rome: Stalinism, Cosmopolitanism and the Evolution of Soviet Culture 1931 – 1941. Cambridge, Harvard University Press: 2011.

[1] Riku Salmivuori. From Boyars to Bureaucrats. P. 85

[2] Idem. P. 85

[3] Idem. P. 89

[4] Katerina Clark. Moscow, the Fourth Rome. P. 123.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s