Framing en de macht van media: Rusland als het kwaad

Begin september was er op het internet flink wat commotie. Het bleek dat de onafhankelijke staatsomroep, de NOS, een filmpje van Poetin had gemanipuleerd (Zie: http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2014/09/smerige_leugenaars.html). Poetin zou een journalist genegeerd hebben toen de vraag gesteld werd of Poetin de dood van duizenden mensen betreurt in het conflict in Oekraïne. Dit werd zowel via het beeld als via de voice-over duidelijk gemaakt. Op de website van GeenStijl, bleek dat de NOS dit bewust zo gemonteerd had. In werkelijkheid stond Poetin de journalist minutenlang te woord, waarbij hij benadrukte dat het een tragedie was. Waar de NOS heel luchtig reageerde op het vooral, begonnen mensen online keiharde vragen te stellen en te refereren naar eerdere voorvallen, zoals het eenzijdige nieuws over het conflict in Oekraïne. Deze commotie kwam vooral voort uit een gevoel van onbegrip. Hét Nederland dat altijd met beschuldigende vinger wijst naar landen waar sprake is van propaganda, bleek ook schuldig te zijn. Blinde haat en wantrouwen richting Rusland, sloegen bij velen in één klap om naar nuance. Dit voorbeeld is typisch een voorval van ‘framing’. Maar wat houdt dit begrip precies in, en waarom wordt er geframed?

Ondanks de heftige verontwaardiging, is dit voorbeeld van framing niet iets nieuws. Framing is van alle tijden, en komt overal voor. De verleiding om feiten anders te belichten of zelfs te manipuleren, is met de alsmaar groeiende media extreem toegenomen. De kracht om met nieuws iemands opinie te sturen of te bepalen, ligt hierdoor bij de journalist (Johnston-Cartee, blz. 218). Toch wijzen verschillende onderzoeken uit dat framing lang niet altijd even opzettelijk gebeurt. Het gebruik van framing – een frame wordt gezien als zogenaamd denkraam – is ontegenzeggelijk verbonden met perspectief. Waar komt de brenger van dit nieuws vandaan? Wat voor persoon is hij of zij? Wat is het gangbare perspectief van deze situatie in het land waar hij of zij vandaan komt? Dit zijn slechts voorbeelden waar rekening mee moet worden gehouden. Toch moeten eventuele kwade intenties niet onderschat worden. Wanneer men op Google zoekt naar het conflict in Oekraïne, is dit bijvoorbeeld goed zichtbaar. Waar Russisch georiënteerde media het conflict beschrijven als een coup van terroristen, en de separatisten bevrijders noemt, worden deze separatisten in de westerse media juist continu rebellen of terroristen genoemd. Deze termen worden continu herhaald, en lijken op een vorm van indoctrinatie. Doordat deze termen op grote schaal worden verspreid, lijken ze  – onterecht – de absolute waarheid te worden. De macht van media is hierdoor ongekend, en symbolisch gezien structureren journalisten op deze manier de sociale wereld (D’Angelo & Kuypers, blz. 5-11).

Framing zorgt er dus voor dat er een gekleurd beeld ontstaat, van iets of iemand. Essentiële informatie kan onderbelicht blijven, of zelfs helemaal niet worden genoemd, terwijl minder relevante informatie juist naar de voorgrond wordt geschoven. De manier van monteren, een krantenkop, een foto met tekst dat een bepaald beeld creëert, en informatie die anders belicht wordt: het zorgt allemaal voor een ongekende macht voor de media. De nieuwsbrenger kan inspelen op de gedachten van de ontvanger. Toch hoeft framing niet per se voor negatieve doeleinden gebruikt te worden. Soms wordt framing, net als propaganda en indoctrinatie, juist gebruikt om ergens een positief beeld van te schetsen, en zo steun te vergaren voor een bepaalde kwestie. De toenemende kracht van social media, kan de waarheid soms sneller naar boven doen komen, zoals in het geval van het boven genoemde voorbeeld. Maar naast deze positieve invloed, zorgt social media ook voor een podium dat nog meer framing mogelijk maakt. Belangrijk blijft het perspectief van de brenger en de ontvanger van nieuws, want één ding is zeker: pure objectiviteit is moeilijk te benaderen.

czar_wars

Bronnen:

http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2014/09/smerige_leugenaars.html

Karen Johnston-Cartee (2005). News Narratives and News Framing: Constructing Political Reality (blz. 218)

Paul D’Angelo & Jim Kuypers (2010). Doing News Framing Analysis: Empirical and Theoretical Perspectives (blz. 5-11)

Dietram A. Scheufele (1999). “Framing as a Theory of Media Effects” in Journal of Communication, winter 1999.

Afbeelding: http://www.patspapers.com/images/uploads/czar_wars.png

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s