De Russische rock – Alternatieve muziek in de Sovjet-Unie

Het begin van de jaren 60 in Rusland werd gekenmerkt door de Chroesjtchov ‘dooi’ evenals door nieuwe trends in het sociale en culturele leven. De liberalisering van de Sovjetmaatschappij had een impuls gegeven aan nieuwe ideen en visies binnen de samenleving. De nieuwe denkwijze droeg bij aan de opkomst van een tegencultuur.
Zoals de internationale rockbeweging ontstond de Russische rock als verzet tegen de opvattingen, heersende toen in de samenleving. De eerste Russische rockbands ontstonden begin jaren ’60. De Russische rockbands waren toen nog niet officieel erkend. Ze werden meestal bij de Hoge Scholen opgericht. Na het afstuderen werden de leden van een rockband geconfronteerd met een keuze: gaan werken volgens een verkregen beroep of laten zich inschrijven bij een VIA (vocaal instrumentaal muziekensemble).

Het werken in een VIA betekende afhankelijkheid en beperkingen in de creativiteit. Het repertoire van VIA moest goedgekeurd worden door de staatsorganisatie – de Artistieke Raad. Daarnaast konden ze bij het uitvoeren van de rockmuziek alleen coverversies van de buitenlandse bands spelen. Op deze manier kregen ze geen extra geld, wat wel het geval was wanneer ze hun eigen liederen uitvoerden. Tegelijkertijd betekende werken in een VIA – werken in een officieel erkend muziekensemble met een gegarandeerd loon.
De rockmuzikanten die in hun werk vrij wilde blijven, speelden in amateurrockbands. Maar dan moesten ze naast hun muzikale activiteiten ergens anders werken voor de kost. Als amateurs konden rockmuzikanten geen platen uitbrengen. Hun rockmuziek werd verspreid door ‘samizdat’- een informele opname van het concert die verder door fans werd gekopieerd.

Concerten van de amateurrockbands werden meestal georganiseerd onder het mom van de Jeugdavonden en werden gegeven in de clubs, in de culturele centrums en in de cafés. Het was geen toeval dat de eerste Russische rockclub “КМ” werd genoemd, afgeleide van ‘kafe-morogenoe ’ ( ijssalon), in het gebouw waar de club werd opgericht.
In Leningrad werden de zogenoemde ‘kwartirniki’ populair – rockconcerten die plaats vonden in een gewoon appartement, wat zorgde voor een ontspannende sfeer en bijdroeg aan spontane communicatie. De Russische rockbands speelden de rockmuziek van verschillende sub genres: art rock, hard rock en progressieve rok (‘Mify’, ‘Udachnoye priobreteniye’) evenals punk, heavy metal en new wave (‘Bravo’, ‘Alisa’). Vaak veranderde een rockband zijn muzikale stijl, zoals bijvoorbeeld, ‘Nautilus Pompilius’ die rock, new wave, post-punk, art rock, symfonische rock en alternatieve rock speelde.(1)

Eind jaren 70, begin jaren 80 was de rockmuziek samen met bell bottoms en lang haar uitgegroeid tot ideologie onder de Russische jeugd. In 1981 werden rockclubs eerst in Leningrad en daarna in andere steden opgericht. Er werden regelmatig Russische rockfestivals  gehouden. De Westerse sterren gaven concerten in Rusland. Het eerste Russische rock-n roll tijdschrift ‘Bit Echo’ was verschenen. De rockbeweging veranderde stereotypen en patronen van denken in de Russische samenleving. Het werd duidelijk dat de Russische autoriteiten geen greep op de rockbeweging konden krijgen. Als gevolg daarvan ontstond de Filharmonische rock – dit waren officieel goedgekeurde rockbands. Dat maakte het mogelijk voor de autoriteiten om de rockbeweging onder controle te krijgen. Voor de rock bands bracht dat de mogelijkheid tot de officiële plaatopname met zich mee.

De Russische rockbeweging, die oorspronkelijk ontstond in tegenstelling tot de officiële Sovjetcultuur en de samenleving, was in de jaren 80 uitgegroeid tot showbusiness. Met het komst van ‘Perestrojka’ veranderde de maatschappij, er was niemand om te weerstaan. Er kwam ook esthetische tolerantie. De Russische rock had geen heldere eigen boodschap meer en transformeerde in een van de vele muzikale stromingen in Rusland.

De Koude Oorlog eindigde. Bij die tijd verspreidde zich een nieuwe mode in het Westen voor alles wat Russisch was. Onder andere groeide interesse voor de muziek van de Russische rockbands, die regelmatig op tournee gingen naar Westerse landen. De Russische rocksterren werden uitgenodigd door bekendste Westerse plaatmaatschappijen. B. Grebenshekov (‘Akvarium’) nam het album Lilith op samen met de beroemde Amerikaanse ‘De Band’, begeleidende Bob Dylan. De Russische rockband ‘Gorky Park’ bereikte grote populariteit in de Verenigde Staten en in Europa. Hun albums stonden in de Amerikaanse hitlijsten. Het tweede album van ‘Gorky Park’ kreeg een platina. ‘Zo gebeurde het, dat de moderne muziek, die musici eigenlijk hebben gemaakt voor zichzelf en hun collega’s, een ware religie werd, die in staat was  de jeugd van een generatie te verenigen in verschillende landen’.(2)

Referenties.
1. Nautilus Pompilius – Discografie. (1982-2014)
http://top-torrent.ws/mp3-torrent/30739-nautilus-pompilius-nautilus-pompilius-diskografiya-1982-2014.html
2. Sovjet rockmuziek ’60, ’70, ’80, ’90

Bibliografie.
1. A.Kushner. Golden Underground. History.1967-1994. Nizhny Novgorod,1994.             2. A. Troitsky. Rock in the Union: 60, 70, 80. Moskou, 1991                                             3. В. Марочкин. Повседневная жизнь российского рок-музыканта. Moskou, 2003     4. Nautilus Pompilius – Discografie. (1982-2014)                                                            http://top-torrent.ws/mp3-torrent/30739-nautilus-pompilius-nautilus-pompilius-diskografiya-1982-014.html                                                                                                 5. Sovjet rockmuziek ’60, ’70, ’80, ’90

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s