Silezië en Těšín – Cieszyn tot 1920

Silezië van de tiende eeuw tot 1918
Silezië is lange tijd een twistgebied geweest tussen Polen en Tsjechië. Dat begon al in de tiende eeuw, nadat Mieszko I van Polen zich liet kerstenen. Silezië hoorde toen bij het Přemyslidenrijk van Bohemen, maar Mieszko I kreeg expansiedrang en veroverde het gebied op de Přemysliden. (Vos, 2011:22)
Toen er in Polen in 1038 opstanden waren uitgebroken van boeren die de kerstening wilden terugdraaien, zag Bohemen de kans schoon en veroverde Silezië weer terug. Dit duurde niet lang, want een jaar later nam Kazimierz I de Hersteller het gebied weer in. Vervolgens is Silezië lang versnipperd geweest over Poolse vorstendommen.
De Boheemse koning Václav II werd tussen 1289 en 1292 suzerein over een aantal opper-silezische hertogdommen en het gebied maakte deel uit van de Boheemse kroon onder het Heilg Romeinse Rijk. Later viel het onder het Habsburgse rijk. Vanaf 1871 tot het einde van de eerste wereld oorlog viel Silezië onder bewind van het Duitse rijk.(wiki 1)
De situatie van Tsjechië en Polen van 1918 tot 1920
Eind oktober 1918 scheurden de Tsjechen zich af van het Oostenrijks-Hongaarse rijk, wat het begin van het einde betekende voor het Habsburgse rijk. (Vos, 20011:228) Op 28 oktober werd de Tsjecho-Slowaakse republiek uitgeroepen en werden de Habsburgers na 392 jaar afgezet. Op 14 november werd Thomas Masaryk gekozen tot eerste president van Tsjecho-Slowakije. (mostard, zj:74,75)
Op die zelfde dag werd er in Polen ook een nieuwe president aangesteld, Piłsudski. Polen stond sinds de laatste van de drie grote delingen niet meer op de kaart. Omdat op 11 november 1918 de wapenstilstand werd ondertekent en de Duitsers aan de ontwapening van Polen begonnen, werd die dag uitgeroepen tot onafhankelijkheidsdag. (Vos, 2011:229)
in 1919 werden de grenzen van de twee nieuwe republieken officieel erkent. (mostard, zj:75) (Vos, 2011:229)
Polen heeft 123 jaar niet bestaan en Tsjechië stond 392 jaar onder gezag van de Habsburgers. De hele Silezië kwestie was voor Polen en Tsjechië toen niet meer aan de orde, maar nu met de nieuwe grens tussen de twee eveneens nieuwe staten laaide het weer op. Polen en Tsjecho-Slowakije vonden namelijk dat ze beiden aanspraak maakten op het gebied. Dit resulteerde in de Pools-Tsjecho-Slowaakse oorlog die zeven dagen duurde. Tsjecho-Slowakije drong het Poolse deel van het gebied binnen en op 27 januari 1919 hadden ze het gebied weten te bezetten zonder te vechten. Er was een plan om Polen aan te vallen, maar onder druk van de entente is dat afgeblazen. Op de Spa conferentie in juli 1920 is het gebied onder de twee landen verdeeld. (wiki2) Het stadje dat precies op de grens lag werd verdeeld in het Tsjecho-Slowaakse Těšín in het westen, en het Poolse Cieszyn in het oosten, gescheiden door de Olše rivier. (wiki 3)

Zelf vind ik het vreemd dat twee landen die jaren lang niet bestaan of overheerst werden nóg ontevreden waren met wat ze hadden, en daar zelfs een oorlogje over wilden voeren.

Bibliografie:
Vos, L (2011) Een geschiedenis van Polen, De strijd van de witte adelaar Acco, Leuven/Den Haag
Mostard, J. J. (z.j.) De Tsjechen, vijftien eeuwen vrijheidsstrijd Kosmos, Amsterdam Antwerpen
http://en.wikipedia.org/wiki/Silesia (wiki 1)
http://en.wikipedia.org/wiki/Polish%E2%80%93Czechoslovak_War (wiki 2)
http://en.wikipedia.org/wiki/Cieszyn (wiki 3)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s