Bedtijd in Tsjechië (en Polen)

Wie aan Tsjechië denkt, denkt al gauw aan de prachtige gebouwen, of de geschiedenis met de Kelten, de Franken en de vele koningen, of aan de pracht van Boheemse glaswerken, of simpelweg aan Praag. De echte bierliefhebber zal hoogstwaarschijnlijk snel zijn aandacht vestigen aan de pils. Tsjechië heeft ook een heel ander aspect te bieden, zo zal weinig men weten dat het woord “robot” niet uit Japan of Amerika komt, maar uit Tsjechië van de bekende schrijver Karel Čapek. Tsjechië en Polen hebben samen een rijk geschiedenis gedeeld, maar ook op een vlak dat weinig bekend is buiten deze landen.

Wie ten tijden van de Sovjet-Unie, of vlak erna, is opgegroeid in Polen en/of Tsjecho-Slowakije zal de veel begeerde en in goede herinneringen Wieczorynka of Večernívček kennen. Ieder dag, sinds de jaren 50 van de 20ste eeuw, worden er 5 tot 10, soms 20, minuten durende cartoons uitgezonden op de televisie voor kinderen. Enkele cartoons die te zien waren, werden geproduceerd in de voormalige Sovjet-Unie landen, waaronder; Bolek i Lolek (Polen), Ну, погоди! (Nu, pogodi!) (Rusland) en Krtek (Tsjechië).

Animatie uit Tsjechië
Tsjechië heeft voor de kinderprogramma Večernívček  enkele cartoons, of animatie, geproduceerd. Een aantal bekende zijn: Pat a Mat (in het Nederlands Buurman en Buurman), Krtek (Kleine Mol) en Bob a Bobek (Bob en Bobek).

Krtek is hoogstwaarschijnlijk één van de meeste bekende Tsjechische cartoons als deze in vele landen uitgezonden werd, tevens is een knuffel variant mee de ruimte mee genomen door NASA astronaut Andrew Feustel in 2011.

In 1956 kwam Kretk (mol) tot leven.

In 1956 kwam Kretk (mol) tot leven.

Ook Pat a Mat, Buurman en Buurman, waren erg populair in Europa. Zo is deze sinds januari 1985 op de Nederlandse televisie uitgezonden.

Enkele bekende Tsjechische animatie regisseurs waren Zdeněk Miler (maker en bedenker van Krtek) en Lubomír Beneš (één van de makers en bedenkers van Pat a Mat). Voor het maken van de animaties is gebruik van stop-motion, deze zal later nader worden uitgelegd.

Politiek en Tsjechische animatie
In het algemeen is het bekend hoe politiek artiesten beïnvloed, bijvoorbeeld door het creëren van kunstwerken die het ongenoegen richting de politiek uit. Zo lieten ook Tsjechische regisseurs van animatie films / cartoons hun gevoelens blijken over politieke verandering. Uiteraard is de periode wanneer dingen zijn gecreëerd belangrijk om te weten welke politieke betekenis het had.

Een Tsjechische artiest die geregeld zijn gevoelens liet blijken was Jiří Trnka, ook Jan Švankmajer liet gevoelens blijken.

Fundamentele principes voor Animatie
Binnen de traditionele animatie heb je te maken met 12 fundamentele principes (uit 1987) van John Lasseters:

  1. Squash en stretch
    1. Elk object maakt een beweging.
  2. Tijd
    1. Hoe snel een object beweegt: als een ander object snel wordt opgetild, lijkt die object weinig te wegen.
  3. Anticiperen
    1. Klaarmaken voor een actie, actie uitvoeren en actie beëindigen.
  4. Staging of acteren
    1. Het kenbaar maken van een actie met gezichtsuitdrukking of gebaar, zonder woorden te gebruiken.
  5. Het volgen van een ander actie
    1. Wanneer een object uit zichzelf mee beweegt. Bijvoorbeeld: de haren bewegen mee als het hoofd wordt gedraaid.
  6. Recht vooruit en houding-voor-houding actie
    1. Het uitbeelden van een beweging. Bijvoorbeeld lopen: been omhoog, buiging, laten vallen, etc.
  7. Langzaam in en uit
    1. Een actie wordt langzaam en duidelijk uitgebeeld.
  8. Boog
    1. Het visueel effect van de beweging van een object.
  9. Overdrijving
    1. Duidelijk maken wat een actie inhoud.
  10. Tweede actie
    1. (Bijna) Elk actie heeft een gevolg actie: bijvoorbeeld een touw dat door blijft trillen.
  11. Aantrekkelijkheid
    1. Het laten zien van een object wat mooi is: iets wat iemand zonder moeite naar kan kijken.
  12. Teken vaardigheid
    1. Voor het maken van animatie is een basiskennis van tekenen nodig.

Zoals te zien bestaan deze fundamentele principes pas sinds 1987, de technieken werden echter in een zekere maten al hiervoor toegepast. Een populaire techniek om levende objecten te creëren is het gebruik van Stop-Motion.

Stop-Motion
Stop-Motion is het creëren van bewegende 2D-modellen, of tekeningen, tussen de verschillende frames door. In de begin jaren, voor het bestaan van de fundamentele principes, experimenteerde men met verschillende visuele aspecten. Een belangrijk aspect wat makers gebruiken is het oog van de kijker voor de gek houden. Door kleine verschillen, bewegingen, op een frame te zetten en deze snel achterelkaar af te spelen, vult het oog de beweging zelf in. Alhoewel er hiervoor geen medische bewijzen voor zijn, wordt dit als basisprincipe voor stop-motion gebruikt.

Referentie

  • J. Pirodsky, “Top 10 czech cartoons,” 2012
  • L. Rousek, “Space shuttle stowaway is a commie mole,” 2011
  • A. G. Whybray, “Animate dissent: The political objects of czech stop-motion and animated film (1946-2012),” p. 281, 2014
  • J. Lasseter, “Principles of traditional animation applied to 3d computer animation,” in ACM Computer Graphics, pp. 35-44, 1987
  • B. Purves, “Basics Animation 04”, 2010
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s