Een comfort voor de ogen

otto wichterle

Over de uitvinding(en) van Otto Wichterle

Otto Wichterle, een naam die een van de belangrijkste is in de Tsjechische wetenschapsgeschiedenis en toch bij redelijk weinig mensen hier een belletje doet rinkelen. Door zijn bewogen leven en talrijke uitvindingen is hij nochtans een zeer interessant persoon om even bij stil te staan. Ook vandaag de dag profiteren we nog met velen van zijn belangrijkste uitvinding, namelijk de zachte contactlens. Achter deze en andere uitvindingen schuilt een niet altijd even makkelijk deel van zijn levensverhaal

Wichterle, geboren in het Zuid-Moravische Prostějov, begon zijn studies in chemie aan de universiteit van Praag. Hij doctoreerde – eveneens in de chemie – maar moest nogal abrupt ophouden met zijn universitaire carrière toen de Duitsers Tsjechië bezetten in WOII. De befaamde wetenschapper had echter geluk, hij kon terecht in het onderzoeksinstituut van de Baťa-fabrieken in Zlín, en zette daar zijn onderzoek voort. De Tsjechische wetenschap heeft daar alleen maar door gewonnen. Hij heeft in die jaren bijvoorbeeld een uitvinding als silon op zijn naam staan, die onder andere de productie van damespanty’s bevorderde en ongeveer gelijkaardig was aan het (onafhankelijk hieraan geproduceerde) Amerikaanse nylon. Na de oorlog kon hij terugkeren naar de universiteit en werd daar enkele jaren later aangesteld als decaan van het Instituut voor Chemische technologie.

In 1958 werd Otto Wichterle geconfronteerd met een nieuwe tegenslag: er werden om politieke redenen ontslagen uitgedeeld. Hijzelf en enkele andere belangrijke collega’s moesten van het communistisch regime de universiteit verlaten. In dat jaar was hij reeds zo ver gevorderd in het ontwikkelen van de zachte contactlens, dat hij er al een patent op had aangevraagd en thuis koppig zijn onderzoek verderzette. Dit met hele basale middelen. Na een tijdje geprobeerd te hebben en enkele uitprobeersels die mislukten, had hij dan toch eindelijk het juiste materiaal gevonden voor de zachte contactlenzen. Samen met zijn vrouw Lidia, die arts was, produceerde hij ze op een nog relatief kleine schaal (in 1962 een stuk of vijfduizend). Na zijn resultaten in het blad Nature te hebben neergeschreven, was de internationale interesse gewekt en verkocht hij zijn patent voor een nog onbekend bedrag. Wel is zeker dat het ongelofelijk veel minder was dan wat hij er daarna voor had kunnen krijgen, maar naar eigen zeggen zat Wichterle daar niet zo mee in. Het ging hem vooral om de wetenschap, niet om het geld, en hij kwam niets tekort in zijn leven.

Toen in 1968 de Russen Praag binnenvielen om de Praagse lente te onderdrukken, werd Wichterle opnieuw ontslagen op de universiteit wegens politieke redenen. De Tsjechische wetenschapper heeft veel meegemaakt en opgeofferd voor zijn wetenschappelijke en politieke ideeën, en dat is ook de reden dat hij uiteindelijk – na de val van het communisme – tot voorzitter van de Academie van Wetenschappen werd gekozen. Een zeer invloedrijke en interessante man dus, en een naam om te onthouden.

Bronnen:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s