Bestaat de agressieve Russissche beer echt?

Permalink voor ingesloten afbeelding

 

”Rusland is het grootste gevaar voor de nationale veiligheid”¹

”Janoekovitsj bestelde moordenaars…” ²

Twee krantenkoppen uit de afgelopen twee jaar, nadat de kwestie tussen Rusland en Oekraïne  was begonnen. De eerste is een uitspraak van Deborah James, werkend bij de US Air Force. De tweede is een kop van de NRC van meer dan een jaar geleden en gaat over de toenmalige president, Janoekovitsj, van Oekraïne. In het artikel wordt Rusland ook genoemd en hiermee verbonden met de moordenaars van Janoekovitsj. Zoals uit het artikel ”The Eternal Collapse of Russia” van Paul Starobin blijkt is deze vijandigheid niet specifiek voor deze tijd. Als Rusland geen grote vijandige beer is, is het wel achterlijk, armoedig of dictatoriaal en communistisch. Hoe is dit vertekende beeld te begrijpen?

Toen Rusland de Krim bezette verschenen er diverse spotprenten waarin een beer was te zien die zich tegoed deed aan de Krim terwijl het Westen toekeek.³ De beer vertegenwoordigde de Russische agressie, die volgens de makers was gestegen tot niveaus die deden denken aan de koude oorlog. de beer werd in sommige gevallen vervangen door Poetin of door tanks en andere legervoertuigen. De boodschap was kortom: Rusland valt het westen aan. Even ter vergelijking: toe de Verenigde Statten een paar jaar geleden besloten om Irak te bevrijden van Saddam Hoessein verscheen er geen vergelijkbare spotprent. Er was geen Amerikaanse adelaar die Iraakse olie leeg pikte met zijn snavel, de prenten waren milder. Er werd ook niet gesproken van een bezetting of annexatie. Het was allemaal minder erg. Het was Amerika, de grootte bondgenoot. Misschien niet altijd even netjes, maar niet agressief.Vergelijk bijvoorbeeld de onderstaande afbeeldingen.

De Franse Filosoof Jean Baudrillard is de bedenker van het concept ‘hyperrealiteit.’  Hiermee wordt aangegeven dat een beeld dat via media ergens van geschetst wordt soms echter is dan het origineel. De representatie schiet als het ware door. De grens tussen het object en de representatie ervan vervaagt. Zo is bijvoorbeeld Disneyland een hyperreël Amerika, het is Amerikaanser dan Amerika zelf. Disneyland wordt gezien als een representatie van waarden van de V.S. terwijl dit natuurlijk niet zo is. Een dag in Disneyland vertelt weinig over het leven in Amerika. De simulatie van het object vervangt het object zelf (Baudrillard 1983.)

De tekst van Paul Starobin en de hoorcollege´s laten zien dat het beeld van Rusland dat in westerse media verschijnt niet klopt. Het laat niet Rusland zien, maar laat zien hoe Rusland door het Westen wordt gezien. Het idee van een Russische ziel bijvoorbeeld, wordt door de hoorcollege’s niet ondersteunt, desondanks bestaat het wel. Het idee van een Russische ziel is een hyperrealiteit, zoals Baudrillard die beschrijft. Het beeld is echter dan Rusland zelf en heeft het object vervangen als representatie.

Op deze manier zou verklaard kunnen worden waarom er een verschil zit in de berichtgeving over Rusland en de echte situatie. De representatie voldoet beter aan ons beeld van Rusland dan het beeld van het ‘echte’ Rusland. Hiermee wordt het hyperreële beeld van Rusland, het normatieve beeld van Rusland. De overdrijving van de vijandigheid van Rusland is een voorbeeld hiervan. Naast Starobin is ook Tsygankov het vertekende beeld opgevallen. Hij noemt in zijn tekst het idee van Rusland als dictatoriaal uit natuur en veroverend door gebruik dat in het Westen heerst (Tsygankov 699-701)

Het is door deze hyperreële beelden ongeloofwaardig geworden om Rusland milder af te beeld. Het concept van Baudrillard helpt om te begrijpen waarom Rusland op deze manier wordt afgebeeld in de (Westerse) media. De representatie van Rusland is zichzelf voorbij gestreefd en daarvan ondervinden we nu de gevolgen.

 

¹ http://www.theguardian.com/world/2015/jul/09/russia-is-biggest-threat-to-american-national-security-says-us-air-force-chief

² http://www.nrc.nl/nieuws/2014/04/03/janoekovitsj-bestelde-sluipschutters-rusland-verhoogt-gasprijs-alweer/

³ http://www.themoscowtimes.com/news/article/these-political-cartoons-just-might-make-you-rethink-ukraine/496098.html

Baudrillard, Jean. ”Simulations.” New York: Semiotext(e), 1983

Starobin, Paul. ”The Eternal Collapse of Russia.” TNI, 2014.

Tsygankov, Andrei. ”Assesing Cultural and Regime-Based Explanations of Russia’s Foreign Policy. ‘Authoritarian at Heart an Expansionist by Habit?”’ Europe-Asia Studies 64.4 (2012): 695-713

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s