De Hermitage: een poort naar West – Europa

Annie_Leibovitz_Hermitage1

De Hermitage in St. Petersburg hoort bij de omvangrijkste en grootste kunst- en cultuurhistorische musea in de wereld. Niet alleen het gebouw is fantastisch mooi, ook de kunstvoorwerpen zijn adembenemend. Er zijn meer dan 3 miljoen objecten aanwezig, waarvan maar 5% toegankelijk is voor publiek. De collectie bestaat o.a. uit West-Europese kunst, Oosterse kunst, Russische kunst, Antieke kunst, Oosterse en Siberische archeologie en munten en penningen.

Het centrum van de Hermitage wordt gevormd door het Winterpaleis, dit is ontworpen door Francesco Bartolomeo Rastrelli voor Keizerin Elisabeth, uit 1762. De Hermitage, later Kleine Hermitage genoemd, werd er twee jaar later aan gebouwd in opdracht van tsarina Catharina de Grote. Daarna werden de Grote Hermitage en het Hermitagetheater gebouwd. In de 19e eeuw werd de Hermitage uitgebreid met de Nieuwe Hermitage, die is ontworpen door Leo von Klenze. In 1852 werd dit deel voor het eerst toegankelijk voor publiek. Hier kon iedereen de kopstukken van de keizerlijke collectie zien.

Vanaf het eerste moment bleef de Hermitage groeien. Kunstschatten werden al vanaf het begin ingekocht door de verschillende heersers. Ook in de eeuwen daarna werden er steeds meer kunstwerken van over de hele wereld verzameld. [1]

Iemand die een groot aandeel had in het verzamelen van kunstschatten in de Hermitage was Tsaar Peter de Grote (1672-1725). Hij kreeg op zijn zeventiende al de macht in Rusland en was erg belangrijk voor de modernisering van dit land. Peter de Grote wilde zijn Rusland vernieuwen en hij dacht dat hij daarvoor het beste kon afreizen naar West – Europa, zo ook naar de Nederlanden. Leuk is om te vermelden dat veel van zijn vernieuwende ideeën uit Nederland kwamen. Hij leerde o.a. het beroep van metselaar, smid, schilder tandarts, drukker, timmerman en boekbinder. Ook leerde hij nieuwe vaardigheden op militair gebied. Toen hij al deze kennis had verworven ging hij terug naar Rusland om zijn kennis in te zetten voor de modernisering en daarmee ook de europeanisering van zijn land. Hij voerde veel hervormingen door. [2] Geïnspireerd door Amsterdam stichtte hij in 1703 een nieuwe hoofdstad: St. Petersburg. Deze stad moest net als Amsterdam in die tijd internationaal georiënteerd zijn. [3]

Ook de Hermitage ontkwam niet aan de ideeën van tsaar Peter de Grote. Tsaar Peter de Grote ging in 1697 in het geheim met een Russisch gezantschap naar West-Europa voor diplomatiek overleg. In West-Europa trok Peter de Grote kunstenaars aan om in Rusland te komen werken. Ook gaf hij de opdracht om schilderijen te kopen in West – Europa. De tsaar legde op deze manier de basis voor een verzameltraditie.[4]

Al die kunstschatten waren niet alleen bedoeld om van te genieten. Peter de Grote kon met al zijn verzamelde werken laten zien dat Rusland een welvarend, modern en vernieuwend land was. Doordat de Hermitage ook bestond uit werken uit andere landen kon hij laten zien dat hij internationaal georiënteerd was. Mede hierdoor kon hij Rusland op de kaart zetten. Door het verzamelen van deze kunstschatten haalde hij de wereld naar Rusland. Zo bereikte tsaar Peter de Grote zijn doel: St. Petersburg moest een poort naar de wereld zijn. [5]

Na de regeringsperiode van Peter de Grote kwamen er in korte tijd verschillende heersers aan de macht. Na deze tijd van korte regeerperiodes was het de beurt aan Catherina de Grote (1762-1796). Catherina was oorspronkelijk een prinses uit Duitsland, die trouwde met de Russische troonopvolger. Haar man werd vermoord en Catherina werd de nieuwe tsarina van Rusland. Catherina was een intelligente en zeer krachtige vorstin, die o.a. bekend staat om haar filosofische interesses. Ook was zij iemand die politiek zeer actief was. Ze was iemand die een grote sympathie voelde voor het verlichtingsdenken. Zo verdiepte zij zich in de Franse schrijvers van de Verlichting, zoals Diderot, Montesquieu en Voltaire. [6] Dit heeft ook een duidelijke invloed op haar regeerperiode. Vanaf 1764 begon zij met het invoeren van hervormingen, de lijfeigenschap werd afgeschaft. Ze was haar tijd voor, doordat volgens haar nieuwe rechtssysteem iedereen gelijk was. De nadruk lag niet op het bestraffen van misdrijven, maar het voorkomen ervan. Zo treedt ze in de voetsporen van Peter de Grote, omdat ze zeer georiënteerd was op West-Europa. [7]

Ook een grote aandacht krijgt de enorme kunstverzameling van Catherina. Haar kunstcollectie bestond uit duizenden schilderijen, met onder andere werken van: Rembrandt van Rijn, Frans Hals en Peter Paul Rubens. Ook kocht zij divers peperduur porselein. Een ander bijzonder collectie is een 952-delig Wegdwood-serviesset voor 50 personen, die zij kocht in Engeland. Opvallend is dat de bovengenoemde werken allemaal afkomstig zijn uit West – Europa. Veel van deze dingen zijn nog steeds te bezichtigen in de Hermitage in St. Petersburg. [8]

Dit alles geeft aan dat Catherina, net zoals Peter de Grote, liet zien dat ze niet alleen maar gericht was op Rusland. Dit liet ze zien door haar manier van regeren, maar ook door haar interesses voor kunst en cultuur. Doordat ze veel aandacht aan kunst gaf, hoopte ze dat Rusland een centrum zou worden van de moderne beschaving. Het St. Petersburg van die tijd was een centrum voor theater, schilderkunst en muziek. Door al deze zaken zorgde Catherina ervoor dat Rusland langzaam begon uit te groeien tot een moderne beschaving. [9] Catherina de Grote en Peter de Grote laten ons maar al te duidelijk zien dat kunst ook een politiek doel kan dienen. Daarvan is de Hermitage in St. Petersburg een goed voorbeeld.

[1] http://www.hermitage.nl/nl/hermitage_st-petersburg/index.htm (geraadpleegd 23 september 2015)

[2] http://www.leidschrift.nl/nl/archief/file/565-leidschrift_24-2_05-jozien_driessen-peter_de_grote (geraadpleegd 23 september 2015)

[3] http://alumni.uva.nl/agenda/content/evenementen/ud-2013/rondleidingen/tentoonstelling-peter-de-grote.html (geraadpleegd 24 september 2015)

[4] Ibidem

[5] Ibidem

[6] http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/biografie/90522-tsarina-catharina-de-grote.html (geraadpleegd 26 september 2015)

[7] http://historiek.net/catharina-de-grote-een-veelzijdige-tsarina/34428/ (geraadpleegd 26 september 2015)

[8] Ibidem

[9] Ibidem

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s