Erkenning voor de Grote Vaderlandse Oorlog

Dit jaar markeerde het zeventig jarige jubileum van het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Overal op het continent werd dit herdacht met ceremonies. Sinds 1965 viert Rusland de Dag van de Grote Overwinning met een grote militaire parade op het Rode Plein in Moskou waarbij veel internationale hoogwaardigheidsbekleders zijn uitgenodigd. Echter, hebben veel Westerse politieke leiders de parade dit jaar geboycot vanwege de gevoelige situatie in Oekraïne. Dit wordt opgevat als een grove belediging naar Rusland en de Sovjet soldaten die hebben gestreden tegen de nazi’s.[1] Dit brengt de vraag op of West-Europa inderdaad te weinig erkenning heeft voor de Sovjet bijdrage in de Tweede Wereldoorlog?

Sovjet-Unie in Tweede Wereldoorlog

In eerste instantie had de Sovjet-Unie een niet-aanvalsverdrag met Duitsland ondertekend in 1939, namelijk het Molotov-Ribbentroppact. Deze werd echter geschonden door Hitler, toen hij de Sovjet Unie binnenviel in 1941. In deze periode heeft de Sovjet-Unie grote verliezen geleden; de gevechten rond het Oostfront waren hard – ook vanwege het lange uitblijven van een westers front – en heeft vele mensen het leven gekost.[2] Uiteindelijk liepen de Duitsers tegen problemen met bevoorrading, strenge weersomstandigheden en de veerkracht van het Russische volk aan. Met de Slag om Stalingrad in 1943 werd het tij gekeerd, wat ook wordt gezien als een cruciaal onderdeel van de Duitse nederlaag. In 1945 maakte het Rode Leger een snelle opmars naar Berlijn waar de Duitsers na een hevige strijd zich uiteindelijk overgaven. De Sovjet-Unie heeft zware verliezen geleden, ongeveer 26 miljoen doden. Meer dan alle andere landen samen genomen.[3] Vanwege het hoge aantal slachtoffers en doordat circa alle families persoonlijke verliezen hebben geleden, blijft de herinnering aan deze periode van groot betekenis in Rusland.[4] Ook is de Tweede Wereldoorlog onderdeel van Poetin’s geschiedpolitiek geworden. Rusland baseert zijn legitimiteit, macht en recht op bemoeienis binnen de internationale gemeenschap op hun bijdrage in het verslaan van de Duitsers in 1945.[5]

Erkenning van West-Europa?

Rusland vindt dat deze Russische bijdrage in het verslaan van de Duitsers wordt onderschat door het Westen en wenst hier meer erkenning voor te krijgen. Dit wordt deels weer bevestigd door de afwezigheid van Westerse politieke leiders tijdens de parade in mei. Nu zijn een merendeel van de Westerse politieke leiders überhaupt nog maar twee keer eerder aanwezig geweest bij de parade (1995 en 2005).[6] De afwezigheid wordt gerechtvaardigd door een aantal argumenten. Niet alleen zou aanwezigheid een acceptatie zijn van de Russische aanwezigheid in de Krim en hun betrokkenheid in de Oekraïne kwestie, ook zou het de belangrijkheid van het Molotov-Ribbentroppact ondermijnen. Dit niet-aanvalsverdrag tussen Duitsland en de Sovjet-Unie wordt de Russen vaak verweten als aanleiding voor de oorlog. Hier komt bij dat de Sovjet-Unie grote delen van Oost Europa onder haar invloedssfeer heeft gehouden na 1945 door middel van dictatuur, iets wat het Westen moeilijk naast zich kan leggen tijdens een dergelijke ceremonie. Ook wordt Poetin’s misbruik van historische feiten aangehaald[7] waarbij het Russische volk als een eenheid wordt afgebeeld in tijden van de Tweede Wereldoorlog en hierbij geweld van eigen overheid wat meer op de achtergrond wordt gelaten.[8]

Echter, is het twijfelachtig of het niet-aanvalsverdrag kan worden gezien als een katalysator voor de expansiedrang van Duitsland. Bovendien moet er dan ook worden gekeken naar het Verdrag van München. Hier werd door Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Italië het lot van Tsjecho-Slowakije bepaald. Niet alleen de anschluss van Oostenrijk, maar ook de inname van Sudentenland is geaccepteerd door de Europese mogendheden. Verder is de aanwezigheid bij een ceremonie ter ere van het einde van de Tweede Wereldoorlog niet automatisch een goedkeuring van het regime of hun politieke handelingen. Een zeventig jarig jubileum is van dergelijk kaliber dat er kan worden verwacht van politieke leiders om geschillen naast zich te leggen en te laten zien dat dit nooit meer zal gebeuren. Zeker uit respect voor de overlevenden die er nu nog zijn. Ook al wordt de Tweede Wereldoorlog nogal idealistisch beschreven en worden bepaalde zelfkritische feiten achterwege gelaten, dit haalt nog niet weg dat de Sovjet-Unie grote offers heeft gemaakt in het verslaan van een gezamenlijke vijand. En dat zouden we moeten erkennen. Juist afwezigheid en weinig erkenning voor de Sovjet bijdrage kan leiden tot meer tegenstrijd; iets wat we, zoals we weten, in Europa niet kunnen gebruiken.

[1] Parfitt, T. (2015).  Leaders snub of Moscow victory parade ‘insult to soldiers’ says Russia. The Telegraph.
http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/11490770/Leaders-snub-of-Moscow-victory-parade-insult-to-soldiers-says-Russia.html Geopend 26-09-2015

[2] Blik op de weg (2015). CSE De Sovjet-Unie in de jaren 1924-1964. http://www.blikopdewereld.nl/samenvattingen/cse/europa/3658-cse-de-sovjet-unie-in-de-jaren-1924-1964 Geopend 24-09-2015

[3] MacFarquhar, Neil (2015). A Parade Hailing Russia’s World War II Dead and Marching Further from the West.  The New York Times. http://www.nytimes.com/2015/05/08/world/europe/russia-victory-day-wwii-may-9.html?_r=0 Geopend 26-09-2015

[4] Ibid.

[5] Dzayadko, T. (2011). Putin is Using WWII for Propoganda Becaus It’s the Best Memory That Russia Has. New Republic. http://www.newrepublic.com/article/117479/russia-world-war-ii-victory-putins-obsession Geopend: 26-09-2015

[6] Dempsey, Judy (2015). Judy Asks: Should Western leaders Attend Moscow’s WWII parade? Carnegie Europe. http://carnegieeurope.eu/strategiceurope/?fa=59779 Geopend 27-09-2015

[7] Ibid.

[8] Koposov, N. (2011). The Amored Train of Memory: The Politics of History in Post-Soviet Russia. Perpestives on History. 49(1), pp. 1 – 5

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s