Poetin in je achtertuin: over een strijd voor nationalisme in het land van een ander.

10 juli 2015 – Het prikkeldraad glinsterde angstaanjagend in het zonlicht en de groene, grote grensborden pronkten in de velden. ‘Daar’, werd er gezegd, ‘daar is de grens. Pas maar op, loop niet te ver’. Verdwaasd tuurden wij in de verte. Duidelijk was het niet, maar bij het groene bord had Rusland een imaginaire lijn getrokken. Zuid-Ossetië was maar enkele meters van ons verwijderd en de Russische bases aan de andere zijde waren te zien. Er hing een onheilspellende sfeer. Mogelijk door de met Kalasjnikovs bewapende soldaten die op enkele meters van de grens de wacht hielden. “De grens is in voortdurende beweging, van de ene op de andere dag kan hij enkele meters verder liggen”, werd er verteld.

IMG_7315

Het prikkeldraad aan de grens. Bron: eigen foto.

Zuid-Ossetië en Abchazië zijn twee gebieden in het respectievelijk noorden en noordwesten van Georgië, die door Rusland zijn toegeëigend. Door het gebied met eigen ogen te hebben gezien heeft het, naar mijn gevoel onderbelicht gebleven feit, veel vragen opgeroepen. Waarom zou het al zo grote Rusland Georgië willen annexeren? Aan de hand van de historische context van Rusland kan worden gekeken naar de drijfveer achter het verhaal, naar de strijd van Poetin om het Russische nationalisme nieuw leven in te blazen. De situatie in Georgië zegt meer dan velen in eerste instantie zullen denken.

georgie

Kaart van Georgië met Zuid-Ossetië en Abchazië aangegeven. Bron: NRC/FG

Vanaf het moment dat Georgië onafhankelijk werd, door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991, lijkt Rusland bezig te zijn geweest met het terugwinnen van delen van het gebied. Zo ook in het aan Rusland grenzende Georgië. Journalist Derk Sauer vertelt dat het gaat om een “(zogenaamd) bevroren conflict, een gebied wat officieel niet Russisch is, maar feitelijk onder Russische controle staat”[1]. Rusland probeert de controle over de verloren staten terug te winnen (Petrou 2009: 24). In augustus 2008 escaleerde het bevroren conflict en begon de vijfdaagse oorlog tussen Rusland en Georgië. Georgische troepen vielen Zuid-Ossetië binnen. Rusland, met de toenmalige president Medvedev, sloeg hard terug[2]. Met name in Gori, de geboortestad van Stalin, verloren veel mensen het leven.

Prikkeldraad en hekken vormen tegenwoordig de grens, die door Georgië de Administrative Boundary Line (ABL) genoemd wordt. Deze grens heeft er voor gezorgd dat hele Georgische gemeenschappen van de ene op de andere dag in tweeën zijn gedeeld. De inwoners lijken machteloos. Maar zijn ze dat werkelijk? Of is het pure angst voor het machtige Rusland.

Rusland komt voor als wereldmacht, maar wordt volgens sommigen overschat. Er wordt gesproken over een ‘mythe’ als het gaat om de macht van Rusland. Maar de militaire macht moet zeker niet onderschat worden. Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kan gezien worden als een groot verlies voor Rusland, dat een deel van haar imperium los moest laten. Over de gebeurtenissen omtrent Georgië schrijft Robert Kagan dat het voor Rusland vooral ging om: “..trying to restore the country to its once-dominant role in Eurasia and the world” (Kagan 2008: 1).

Poetin laat tegenwoordig zien dat Rusland het strijden nog zeker niet is verleerd. Hij zit niet stil en is verre van passief. Hij maakt duidelijk dat Rusland zeker bereid is om geweld te gebruiken in het Russische belang. “Russia had punished one pro-Western neighbour and indirectly threatened several others” (Petrou 2008: 24). Met de alom bekende annexatie van de Oekraïense Krim en de ogenschijnlijk minder bekende gebeurtenissen in Georgië, toont Poetin de ware kracht en dominantie van zijn rijk. Met nauwelijks aanhang is hij toch in staat om grondgebied te annexeren. “Behalve Rusland hebben alleen Venezuela, Nicaragua en het eilandstaatje Nauru Zuid-Ossetië als onafhankelijk land erkend”[3].

IMG_7358

Grens van Zuid-Ossetië met het groene grensbord. Bron: eigen foto.

Op 14 juli 2015, slechts enkele dagen nadat ik aan de grens was, werd bekendgemaakt dat deze door Rusland ongeveer een kilometer was verlegd[4]. Poetin lijkt zo dominant, dat er weinig tegenin gebracht wordt. Rusland blijft druk uitoefenen. 14 Juli dit jaar bewijst het, het is nog niet over.

 

 

Bronnen:

Petrou, Michael

2008   ‘Putin’s master plan: Russia’s invasion of Georgia is part of a bigger fight that pits Moscow against the West’. Vol. 212, p. 24

Kagan, Robert

2008  ‘Putin Makes His Move’: 11 Augustus: Washington Post.

[1] Derk Sauer 2015, geluidsfragment bij ‘Onder Poetin is alles hetzelfde gebleven’. Door Jessy de Cooker: http://jessydecooker.fhj.nl/onder-poetin-alles-hetzelfde-gebleven/

[2] Ibid: 2015.

[3] 14 juli 2015: ‘Georgië: Rusland verlegt grens, voorbij Internationale oliepijpleiding’ in het NRC Laura Klompenhouwer: http://www.nrc.nl/nieuws/2015/07/14/georgie-rusland-verlegt-grens-voorbij-internationale-oliepijpleiding/

[4] Ibid: 2015

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s