De vergeten speler

Over Jacek Kuroń en zijn rol in het Comité ter Verdediging van Arbeiders in Polen

AppleMark

Wanneer we denken aan de opstand tijdens het strenge communistische regime in het Polen van de jaren ’60-’70, denken we vooral aan namen als Lech Walesa en andere leiders van Solidarność. Er is echter één naam die we vaak vergeten: Jacek Kuroń. Ook hij heeft veel bijgedragen aan de opstand tegen het communisme toen, en ook hij dient daarvoor geëerd te worden.

Jacek Kuroń  was oorspronkelijk lid van de communistische partij in Polen en was als beroep lector aan de universiteit van Warshau. Toen hij echter samen met Karol Modzelewski  – een collega van hem – de bekende ‘Open brief aan de partij’ schreef, werd hij uit die partij gezet. Een jaar later werd hij zelfs opgepakt voor het schrijven van de brief, en kreeg een gevangenisstraf van drie jaar. De brief bevatte een openlijke commentaar tegenover het bureaucratische regime dat toen heerste, en een voorstel om dit regime te vervangen door een democratisch alternatief. Deze brief was een inspiratiebron voor opstanden onder de studenten en zelfs ver buiten het universitaire gebied werd de inhoud ervan bekend. Mede om die reden werd Kuroń nog een tijd langer opgesloten dan voorzien.

In 1976 was hij reeds vrijgekomen en kon hij nog deelnemen aan de enorme stakingen van dat jaar. In hetzelfde jaar stichtte hij ook mede met andere intellectuelen het Comité ter Verdediging van Arbeiders (in het Pools Komitet Obrony Robotników, oftewel KOR), waarvan het hoofdkwartier was gevestigd in zijn appartement. Dit  comité zette zich in voor arbeiders in nood door hun financiële en juridische hulp te verlenen. KOR had ook als doel om de toestand van arbeiders in het heersende regime te analyseren en amnestie te verkrijgen voor de vele arbeiders in gevangenschap. Daarnaast gaven ze les in geschiedenis, maar buiten de valse verklaringen en informatie van de regering om. Ze verzamelden geld door het verkopen van geheime ‘underground’ publicaties, en door westerse giften van eensgezinden die via de media over hun op de hoogte waren gebracht.

Een jaar later werden de meeste van hun eisen ingewilligd (amnestie voor getroffen arbeiders) en werd de naam van hun groepering omgezet in Comité voor Sociale Zelfverdediging KOR.  Deze groepering bleef een belangrijke dissidentengroep en stopten ook niet met de uitgave van de verboden krant Robotnik  (= de arbeider). Pas in het jaar 1981 ging de dissidentengroep Comité voor Sociale Zelfverdediging KOR officieel over in het Vrije Vakverbond Solidariteit, waar het een belangrijke voorloper van was.

Jacek Kuroń stierf in het jaar 2004, als een van de belangrijkste (en jammer genoeg soms vergeten) oppositieleden van het communistische Polen.

Bronnen:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s