De Grote speler Rusland

In de Westerse media wordt Rusland nog vaak afgebeeld als het kwaad uit het Oosten. Wie kent bijvoorbeeld niet de uitdrukking van de agressieve Russisch beer. Nu zijn er veel discussies over wat er niet goed is aan Rusland, maar daar wordt vaak gekeken naar de oorzaken die niet ver in de geschiedenis liggen. Er zijn echter ook een aantal oorzaken die wat verder in de geschiedenis liggen. In de geschiedenis zijn een aantal belangrijke punten die Rusland op een bepaalde manier gemist heeft.

We maken een begin in de tijd van de Romeinen. Na de dood van Theodosius splitste het Romeinse Rijk zich op in het West-Romeinse en Oost-Romeinse Rijk, ook wel het Byzantijnse Rijk[i]. In 330 werd Constantinopel gesticht, daarbij werd dit het politieke centrum van het Byzantijnse Rijk. Met dit Byzantijnse Rijk ontstond ook een schisma, genaamd de Grote Schisma in het christendom. Na eeuwenlang ruziën werden er 2 aparte stromingen in het christendom in 1054 gecreëerd, de Rooms-Katholieke Kerk en de Oosters-Orthodoxe Kerk[ii]. Hiermee is een belangrijke basis gelegd met als gevolg dat bepaalde ideeën wel of niet in de cultuur integreerden. De belangrijkste is natuurlijk ‘Trias Politica’ van Montesquieu uit de 18e eeuw. Met zijn leer van de scheiding der machten werd een uiterst belangrijke basis gelegd voor de democratie waarop onze gebouwd is. Dit idee is mede door de scheiding van religie niet in het gebied onder de Oosters-Orthodoxe invloedssfeer gekomen. De Russen bleven vertrouwen op hun vadertje tsaar.

Tsaar Alexander I

Tsaar Alexander I

Bovendien heeft Napoleon iets baanbrekends ingevoerd in de Nederlandse maatschappij, namelijk Code Civil. Maar ook andere napoleontische wetboeken (Code Napoleon) zijn van waarde geweest in de opbouw van Nederland[iii]. Zoals wij allemaal weten, hebben wij een korte tijd deel uitgemaakt van dit napoleontische Frankrijk. Dit heeft met name met Code Civil toch een belangrijke plaats niet alleen in onze geschiedenis, maar die van heel West-Europa. In Rusland heeft dit niet gespeeld. Met de tactiek van de verschroeide aarde wisten de Russen de Grande Armée te verslaan[iv]. Dit leidde uiteindelijk tot de ondergang van Napoleon in 1815[v]. Hierbij bleven de Russen ook weer vertrouwen op hun vadertje tsaar.

Johan Rudolph Thorbecke

Johan Rudolph Thorbecke

Verder bekijken we het jaar 1848. Het jaar 1848 staat in de geschiedenisboeken bekend als een revolutiejaar. In Europa waren allerlei schermutselingen en opstanden. Dit jaar heeft vooral gezorgd voor een aantal grondwetswijzigingen. In Nederland heeft Johan Rudolf Thorbecke een belangrijke rol gespeeld in de grondwetswijziging van 1848. Eén van de belangrijke punten is de grondrechten van de Nederlandse burgers. Aan Engeland en Rusland (het grootste land met de orthodoxe religie in Europa) ging de revolutie vrijwel geheel voorbij. In Rusland was de oppositie te zwak door het ‘goede’ werk van de geheime politie[vi].

Concluderend kunnen we dus zeggen dat Rusland bij een aantal belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis een andere positie had. Dit kan zowel doordat het helemaal niet in het land is gebeurd (revolutiejaar 1848) ofwel door een andere invloedssfeer qua religie. In het geval van Napoleon zijn de Russen juist de strijd aangegaan en zijn daar als overwinnaars uitgekomen. Wij, Nederland, hebben vanaf 1848 tot nu, dus ruim 150 jaar, de tijd gehad om onze democratische samenleving op te bouwen tot hoe het nu is. Van de Russen werd verwacht dat dit na de val van de Sovjet Unie binnen ongeveer 5 jaar te doen. Daarom is dit natuurlijk mis gegaan en heeft Poetin veel, zo niet alle, macht in het land. Of dit goed is of niet, mag u voor uzelf uitmaken. Wat we nu wel zien is dat Rusland een op het oog steeds sterkere natie wordt, die nu weer in verband met Syrië veel macht in de wereldpolitiek naar zich toetrekt.

Bronnen:

[i] John Moorhead. The Roman Empire Divided: 400-700 AD (Routledge, 2012)

[ii] David Armstrong. Orthodoxy & Catholicism: A Comparison (2014)

[iii] Aerts, De Liagre Böhl, de Rooy & Te Velde. Land van kleine gebaren: een politieke geschiedenis van Nederland 1780-1990 (SUN, 2001)

[iv] Janet Hartley. Napoleon in Russia, saviour or Anti-Christ? (Russian perceptions of French occupation June-November 1812) (History Today, Jan, 1991, Vol.41)

[v] Aerts en andere. Land van kleine gebaren (2001)

[vi] Altena & Van Lente. Vrijheid & Rede: Geschiedenis van Westerse samenlevingen 1750-1989 (Uitgeverij Verloren, 2011)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s