Westerse landen geven prioriteit aan economische belangen

Sancties versterken negatieve economische ontwikkeling Rusland

In 2014 stortte het passagiersvliegtuig MH17 neer in de Oekraïne. Een dramatisch moment voor inzittenden en nabestaanden, maar ook bijzonder vervelend voor de Russische regering, vanwege de vermeende betrokkenheid van Rusland[1]. Het leverde immers een sterke veroordeling vanuit het Westen en sancties op. De economische sancties die zijn opgelegd vanuit de EU bestaan uit[2] kapitaalmarktrestricties, een beperkt wapenembargo en een exportverbod voor bepaalde goederen en technologieën. De bewuste beperking van de sancties is niet verwonderlijk, gezien het feit dat de waarde van de handel van de EU met Rusland in de afgelopen 10 jaar verdrievoudigd is[3]. Het is de vraag wat nu het effect van de sancties is op de Russische economie en daarmee op het buitenlandse beleid van Rusland.

Rusland heeft namelijk niet alleen last van sancties. Rusland kampt ook met een economische recessie, een devaluatie van de Roebel en een olieprijs die in een jaar tijd vrijwel gehalveerd is[4]; terwijl de olie export een goede inkomstenbron is. Het heeft ertoe geleid dat het vertrouwen van investeerders gehalveerd is sinds de crisis in Rusland toegeslagen heeft[5]. Toch hoeven investeerders zich nog weinig zorgen te maken dat Rusland haar leningen niet terug zal betalen. De belangrijkste graadmeter hiervoor, de schuld als % BBP, toont aan dat Rusland zeer goed in staat is haar leningen te betalen[6]. Met een percentage van 9,2% doet Rusland het veel beter dan landen als de Verenigde Staten (74%) of Japan (211,7%).

Opmerkelijk is het daarom wel dat kredietbeoordeelaar S&P Rusland onlangs heeft verlaagd tot een magere BB+ status. Deze status maakt het voor Rusland lastiger om geld te lenen op de internationale kapitaalmarkten.

De sancties hebben volgens journalist en onderzoeker Roman Dobrokhotov[7] forse impact. Er is sprake van ontslagen in bedrijven en overheden en de consumptieve bestedingen staan onder druk. Volgens Dobrokhotov is dit echter geen direct gevolg van de sancties. Eerder was ook al sprake van ontslagen in onder meer de medische sector en in het onderwijs. De sancties versterken wel het probleem. Er is sprake van vraaguitval. De vraag vanuit Rusland zelf is te beperkt om de daling van de export, vanwege exportrestricties, op te kunnen vangen.

Onderzoekers Constanze Dobler en Harald Hagemann[8] bevestigen het beeld dat Rusland met name zichzelf beperkt in haar economische ontwikkeling. De onvolledige bescherming van eigendomsrechten en de inmenging van de Russische politiek in het bedrijfsleven beperken de Russische economische groei.

De opgelegde sancties versterken dus de negatieve ontwikkeling van de Russische economie, maar zijn niet de hoofdoorzaak. Het is daarom niet te verwachten dat de sancties het buitenlandse beleid van Moskou zullen beïnvloeden. De sancties zijn vervelend, maar geven de regering ook een excuus om de negatieve economische ontwikkeling te verklaren. Barend ter Haar van Instituut Clingendael bevestigt de beperkte invloed van de sancties op het beleid: “De terughoudende reactie vanuit de EU met betrekking tot sancties heeft de Russische regering ervan overtuigd, dat de Westerse landen altijd prioriteit zullen geven aan korte termijn economische belangen.”[9]


[1] Dutch safety board: MH17 Crash, investigation report of the crash of Malaysia Airlines flight MH17, oktober 2015

[2] Rijksdienst voor ondernemend Nederland: Economische sancties tegen de Russische Federatie. http://www.rvo.nl/onderwerpen/tools/wet-en-regelgeving/buitenlandse-wetgeving/internationale-sancties/sancties-oekra%C3%AFne/rusland/economische-sancties. Laatst bezocht op 18 oktober 2015.

[3] Dam, Yordi en Vossers, Anna; Een handelsoorlog met Rusland? Dit zijn de gevolgen. NRC online, 23 juli 2014. Laatst bezocht op 18 oktober 2015. http://www.nrcq.nl/2014/07/23/een-handelsoorlog-met-rusland-dit-zijn-de-gevolgen

[4] Actuele olieprijs: http://www.dollarkoers.nl/olieprijs/365/, laatst bezocht op 11-10-2015

[5] Bne: Russia’s investment climate deteriorates, Bne IntelliNews, maart 2015

[6] Bne: S&P downgrades Russsia to junk, but figures tell different story, Bne Chart, maart 2015

[7] Dobrokhotov, Roman; Sanctions against Russia: Economic and political consequences. Verschenen in: The War in Ukraine: Lessons for Europe, Editors: Artis Pabriks, Andis Kudors. The Centre for East European Policy Studies. University of Latvia Press, 2015

[8] Dobler, Constanze en Hagemann, Harald; Institutions, resources and economic growth in transition processes: the case of Russia. Verschenen in: Resources, Production and Structural Dynamics, Baranzini, Mauro L., Rotondi, Claudia, Scazzieri, Roberto. Cambridge University Press, april 2015

[9] Ter Haar, Barend: Lessons of the MH17 disaster, Policy brief Instituut Clingendael, september 2014

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s