Het jonge Polen

Nadat de Januariopstand in 1863 werd neergeslagen door het Russische leger waren veel Polen van mening dat het zinloos was om te blijven streven naar de onafhankelijkheid van Polen. In plaats van het streven naar het emotionele (de onafhankelijkheidsstrijd van Polen) zou de Poolse bevolking zich moeten richten op het rationele. Volgens de beroemde positivistische schrijver Bolesław Prus zou Polen zijn plaats in de wereld verdienen door de bijdragen die het aan de wereld zou leveren op het gebied van wetenschap, technologie en economie. Het echte patriotisme was dus de bijdrage die een Pool levert aan zijn of haar land.

Zoals vaak het geval heeft elke beweging een tegenbeweging, wat in het geval van het Poolse positivisme ook zo was. Młoda Polska (Jong Polen) was een beweging in een periode in de Poolse kunsten waar kunstenaars zich sterk afzetten tegen de overheersende positivistische en modernistische norm in Polen, maar ook tegen traditionele ideeën van de vroege romantiek. Deze beweging was vooral actief tussen 1890 en 1918.

Een affiche voor een tentoonstelling over Młoda Polska in het nationale museum in Krakau.

Een affiche voor een tentoonstelling over Młoda Polska in het nationale museum in Krakau.

De naam Młoda Polska komt uit een manifest van de Poolse schrijver Artur Górski in het weekblad Życie (het Leven)[1] . Het was gebaseerd op de vele jeugdbewegingen in de negentiende eeuw zoals Jong Duitsland, de Jong Turken en Jong Italië. In tegenstelling tot Jong Italië en de Jonge Turken was Młoda Polska echter geen militaire of politieke beweging en waren de leden hiervan vooral kunstenaars, schrijvers en muzikanten.

Op het gebied van kunst waren de kunstenaars vooral beïnvloed door de art nouveau, het Franse impressionisme en het symbolisme. Zo zijn er bijvoorbeeld in de werken van Józef Malczewski veel patriottische en romantische elementen te vinden. Eén van zijn schilderijen, ‘Melancholia’ (melancholiek), verbeeldt een kunstenaar die het tragische lot van Polen en de opstanden schildert.

Melancholia door Józef Malczewski, 1890-1894.

Melancholia door Józef Malczewski, 1890-1894.

Młoda Polska volgde onder andere de ideeën van de neoromantiek, art nouveau en decadentie. Een belangrijk onderdeel van hun overtuigingen was een mate van desillusie tegenover de Poolse maatschappij – met name de rijke burgerij en hun levensstijl. Daarnaast uitten zij kritiek op de contemporaine staat van de Poolse maatschappij en de manier waarop Poolse geschiedenis destijds werd bekeken. Het belangrijkste werk hierover was het toneelstuk ‘Wesele’ (De bruiloft) van Stanisław Wyśpiański[2]: tijdens de receptie van een bruiloft tussen een dichter en een boerenmeisje wordt de bruidegom bezocht door allegorische figuren en figuren uit de Poolse geschiedenis die hem en zijn gasten oproepen om hun plicht jegens Polen te vervullen, maar de gasten blijven zowel figuurlijk als letterlijk dansen, wat symbool staat voor de traagheid en onwilligheid van de Polen om hun land te bevrijden. Een ander bekend lid van de Młoda Polska beweging was Władysław Reymont, die in zijn boek Ziemia obiecana (Het beloofde land) schreef over de wreedheid, uitbuiting en ongelijkheid die de industrialisatie veroorzaakt.

Na het herwinnen van de onafhankelijkheid kwam er geleidelijk een einde aan de Młoda Polska beweging en volgden veel kunstenaars in plaats daarvan weer de stromingen die destijds in andere Europese landen ook populair waren, omdat de kunst in Polen niet langer een manier hoefde te zijn om de nationale herinnering tijdens onderdrukking in leven te houden[3].

[1] Delrieu, A. Młoda Polska – Jeune Pologne. Geraadpleegd via http://www.beskid.com/art-pologne/mloda.html

[2] Romanowska, M. ‘Stanisław Wyśpiański 1869-1907 (Krakau, 2001) Geraadpleegd via http://culture.pl/en/artist/stanislaw-wyspianski

[3] Szyszko, F. The Impact of History on Polish Art in the Twentieth Century (Buffalo, 2000). Geraadpleegd via http://info-poland.buffalo.edu/classroom/Szyszko.html

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s