Economische sancties tegen Rusland perspectief (Herziende versie)

Vorige jaar kreeg Rusland diverse economische sancties vanuit
het Westen. Behalve de directe aanleiding voor deze sancties (de Russische
bemoeienis in de chaotische Oost-Oekraïne, De Russische annexatie van de Krim, het (per ongelijk) neerhalen van vlucht MH17) (Dirksen, 2015, p.2)[i], dienen deze sancties vanuit het Westen naar Rusland in een breder en complexer perspectief te worden geplaatst.

De logische redenering die deze sancties richting Rusland rechtvaardigen is dat het Westen het onacceptabel vindt dat Rusland de interne soevereiniteit van Oekraïne schendt. Het is vanuit deze redenering dus volkomen logisch dat de Internationale gemeenschap (met name het Westen) niet machteloos toe kijkt dat Rusland zich bemoeit met de Ukrainse interne soevereiniteit. Daarom dienen deze sancties om druk op het Kremlin uit te oefenen om Oekraïne met rust te laten.

Toch is deze analyse niet voldoende om de sancties tegen Rusland volledig te verklaren. Wie deze sancties wil begrijpen dient het Russische positie op het internationale wereldtoneel eerst goed te begrijpen (Wheeland, 2015)[ii].

Rusland was na de Tweede-wereldoorlog een serieuze wereldmacht die een economisch en cultureel alternatief model vormde tegen de dominante Verenigde Staten. Na de val van de Sovjet Unie en de daarop volgende onafhankelijkheidsgolf van voormalige leden van deze unie geloofde internationale analisten in wat Fukuyama (1982) wel eens ‘Het eind van de geschiedenis’ heeft genoemd[iii]. Er heerste na de val van de Sovjet Unie een conventionele waarheid die beweerde van Rusland was afgeschreven van het wereldtoneel en dat het Westerse model van kapitalisme en liberale democratie de overhand zou nemen.

De uitwerkingen van deze conventionele waarheid  werd de afgelopen twintig jaar geïllustreerd door de expansie van de Europese Unie en de NAVO naar de voormalige invloedsfeer van de Sovjet Unie (Klußmann et al.,2009)[iv].

De ambitieuze programma van de Europese Unie om Oekraïne meer te verbinden met de Europese unie (d.m.v. een associatieverdrag, gesprekken over lidmaatschap van de Europese Unie en de NAVO) heeft bovendien roet in het eten gegooid in de relatie tussen Rusland en het Westen (Beunderman & van den Dool 2009)[v].

Vanuit Rusland geredeneerd is het onacceptabel dat het Westen zich op deze manier gedraagt. Rusland voelt zich gepasseerd en minacht en heeft hierdoor verschillende stappen genomen: wat het Westen interpreteert als schending van interne soevereiniteit van Oekraïne (annexatie van de Krim), ziet Rusland als verdediging van eigen invloedsfeer. De verbonden historische relatie tussen Rusland en Oekraïne verklaart deze houding van Rusland. Zo bevindt zich er een is een grote Russische minderheid op het Oekraïense bodem. Dit was de belangrijkste argument van het Kremlin om zich te bemoeien met de instabiele Oekraïne.

Het is dus begrijpelijk dat de sancties die vanuit het Westen naar Rusland worden gericht geassocieerd worden met actuele gebeurtenissen, toch is het nodig om de achterliggende, nogal complexe politieke realiteit niet buiten beschouwing te laten. Het gaat om machtsverhoudingen en het verschillen aan wereldbeelden. Het wereldbeeld dat er vanuit gaat dat er maar een model is en dat alle landen daar naar toe moeten werken tegen een wereldbeeld dat zegt dat er verschillen zijn en deze gerespecteerd dienen worden.

Rusland mag dan ook economisch zwak zijn ten opzichte van de Westerse opponenten (zij die sancties uitvoeren), maar het blijft nog steeds een belangrijke machtsfactor in de regio. Bovendien heeft Rusland een zetel in de Veiligheidsraad, beschikt tot kernwapens en is mede-initiator aan van serieuze alternatieven tegen westerse gedomineerde intergouvernementele organisaties zoals het IMF en de Wereldbank.

Kortom, de sancties tegen Rusland dienen vanuit een machtsstrijd te worden begrepen. Een machtsstrijd in een complexe multipolaire wereld waarin Rusland zichzelf niet als een kleine speler ziet. Een multipolaire wereld waar Rusland net als het Westen graag een eigen invloedssfeer wil.

Bronvermelding:

[i] Erik Dirksen, ‘Financieel-economische strijd tegen Poetin: Sancties, olie, en de Russische economie,’ Atlantisch Perspectief, 1 (2015), pp. 20-24.

[ii] Mathew Wheeland, ‘Russia: The unsustainable power,’ The Guardian, May 04 (2015), http://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/may/04/russia-climate-change-vladimir-putin-sochi-olympics-gay-pride
(Laatste geraadpleegd 20 oktober 2015)

[iii] Fukuyama, F. (1995). Reflections on the end of history, five years later. History and theory, 27-43.

[iv] Klußmann, U., Schepp, M.,  Wiegrefe, K. (2009). ‘NATO’s Eastward Expansion: Did the West Break Its Promise to Moscow?’ Der Spiegel
http://www.spiegel.de/international/world/nato-s-eastward-expansion-did-the-west-break-its-promise-to-moscow-a-663315.html
(Laatste geraadpleegd 20 oktober 2015)

[v] Beunderman, M.,  van den Dool P. (2014) ‘EU en Oekraïne ondertekenen dan eindelijk associatieverdrag’ NRC

http://www.nrc.nl/nieuws/2014/06/27/eu-en-oekraine-ondertekenen-dan-eindelijk-associatieverdrag
(Laatste geraadpleegd 20 oktober 2015)

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Rusland 2015 door Kiza Magendane . Bookmark de permalink .

Over Kiza Magendane

Kiza Magendane (23) is an Amsterdam based writer and opinion maker with Congolese roots. He studies political science and has lived in Europe since 2007. He is connected to the Dutch newspaper 'De Volkskrant' and the website oneworld.nl. He writes about the Afropolitan mindset, Afrofuturism, the African Renaissance and the position of African diaspora in Europe. He is also a social entrepreneur who connects ideas, people and organizations. Occasionally he works as a rapporteur and analyses Dutch politics for African ambassadors in the Netherlands. ‪

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s