Het uiteenvallen van Joegoslavië

Joegoslavië was een prachtig en zeer vooruitstrevend land dat alles in zich had: de natuurlijke rijkdommen, de rijke geschiedenis, en de mensen die zo verschillend waren, maar toch woonden gelukkig naast elkaar, konden goed met elkaar opschieten, respecteerden elkaar en waren behulpzaam. Omdat Joegoslavië met Tito als leider de nieuwe beweging van niet-gebonden landen leidde, waren noch het Oosten, noch het Westen blij met een sterk verenigd Joegoslavisch land op de Balkan. Joegoslavië was een communistisch land, en daarom was ze in de ogen van de westerse wereld dichter bij Rusland, wat ze niet leuk vonden, omdat ze de Balkan zelf wilden controleren. Externe invloeden hebben een belangrijke rol gespeeld, maar ze zouden niet zo succesvol zijn geweest als er in de Joegoslavische republieken geen nationalistische groepen waren geweest.
Sommigen geloven dat het uiteenvallen van Joegoslavië in 1990 begon met het 14e buitengewone Congres van de Bond waar alle republieken aanwezig waren en waar werd geprobeerd een ​​compromis te bereiken. Maar dat gebeurde niet, omdat aan de ene kant Servië een gecentraliseerde federatie wilde en een dominante rol in Joegoslavië, en aan de andere kant wilden Kroatië, Slovenië, Bosnië en Herzegovina een losse confederatie behouden en een grotere autonomie. Milosevic wilde heel Joegoslavië regeren, maar omdat het onmogelijk was, heeft hij niet ingestemd met dat compromis. In de verkiezingen die toen werden gehouden, hebben de nationalistische partijen gewonnen en ze begonnen te regeren. Vooral de Servische president Slobodan Milosevic en Kroatische president Franjo Tudjman begonnen het nationalistische beleid te voeren. Het Communisme was voorbij, en de republieken wilden Democratie. Het idee van Broederschap en Eenheid die het land bij elkaar had gehouden was voorgoed voorbij.
Anderen geloven dat het uiteenvallen van Joegoslavië begon met de grondwet uit 1974. Volgens deze grondwet wordt een republiek gedefinieerd als een staat, krijgt meer rechten om haar functie zonder invloed van de centrale overheid te voeren en kreeg zelfbestuur. Met deze grondwet wordt dan aan Kosovo en Vojvodina de status van de autonome provincie verleend. Dat werd in sommige kringen gezien als een poging om Servië te verzwakken en het verminderen van haar dominantie ten opzichte van andere, kleinere republieken.

In de jaren tachtig begonnen Albanezen te eisen dat de provincie Kosovo een ​​republiek zou worden, er werden demonstraties gehouden waarbij de federale overheid moest ingrijpen met gebruik van politie en leger. Die aanvraag kwam uit Belgrado. In andere republieken werden deze acties afgekeurd, wat de kloof tussen de Albanezen en niet-Albanezen in Kosovo vergrootte, en het was één van de factoren waardoor de nationalistische gevoelens versterkten onder de Serviërs.
In 1985 brengt SANU het memorandum waar onder andere wordt gesproken over discriminatie van de Serviërs, dat de grondwet van 1974 zeer ongunstig voor de Serviërs en Servië is, en in het algemeen, dat de Serviërs in de slechtste positie in Joegoslavië zijn.
Ideeën van dit memorandum zijn de basis geworden voor het beleid van Milosevic, en zijn politieke carrière in Servië begon te groeien. Toen hij in 1989 de status herriep van de autonome provincies Kosovo en Vojvodina, was er een nóg grotere afkeuring van zijn beleid door de andere landen.
Servië is niet de enige republiek waarin de nationalistische ideeën zich ontwikkelden, dit gebeurde al tijdens Tito’s regeren. Het meest invloedrijke voorbeeld daarvan is de Kroatische lente, in het begin van de jaren zeventig, waarin zij pleitten voor meer rechten van Kroatië binnen Joegoslavië en ze waren tegen Unitarisme. Dat was een culturele beweging, die vanwege zijn politieke motieven een bedreiging voor Tito vormde en hun leiders waren gedwongen om af te treden. De nationalistische ideeën en gevoelens in Kroatië groeien nog steeds. In de tweede helft van de jaren tachtig, met de opkomst van Milosevic en zijn nationalisten in Servië, klommen in Kroatië Franjo Tudjman en zijn nationalisten omhoog.
Ook gebeurden in die tijd dezelfde dingen in Slovenië. Janez Jansa en drie andere personen werden gearresteerd voor het onthullen van militaire geheimen, wat sterke nationalistische reacties in Slovenië teweeg bracht, en dit leidde tot de veranderingen in de politieke koers van de staat. In 1989 werden er grote demonstraties gehouden waarin mensen een zelfstandige democratische Sloveense staat wilden. Het gevolg van deze demonstraties was dat de grondwet van Slovenië veranderde waarbij zij het recht kregen om de onafhankelijkheid te verklaren.

Daarmee komen wij bij het officiële begin van het uiteenvallen van Joegoslavië. In 1991 verklaarden Slovenië en Kroatië hun zelfstandigheid.
In Slovenië heeft de oorlog kort geduurd. Het Joegoslavische leger, dat al onder invloed van Milosevic was, trok zich terug, en hij was klaar om met de afscheiding van Slovenië akkoord te gaan. Reden: in Slovenië wonen heel weinig Serviërs.

Ondertussen, komen de Serviërs in Kroatië, die werden gesteund door de Servische regering, in opstand. Propaganda (met name door Milosevic dat de Serviërs in Kroatië geen overeenkomst met Tudjman moeten tekenen) had een sterke invloed op alles en iedereen. Zo begint de oorlog in Kroatië.

Een van de eerste en grootste slagen was de slag bij Vukovar. Vanwege politieke spelletjes van Tudjman en Milosevic wordt een prachtige stad vernietigd.

Sinisa Glavasevic, een journalist van Kroatische radio, die daar aanwezig was, beschreef dit:
“Het beeld van Vukovar tijdens het beleg in het uur 22.00, dag 87 zal voor altijd in de herinnering blijven van degenen die getuigen waren. Buitenaardse scènes zijn eindeloos, de brandlucht, onder de voeten de overblijfselen van oude daken, bouwmaterialen, glas, puin en vreselijke stilte … We hopen dat de ellende van Vukovar beëindigd is.”
Helaas is de ellende dan nog niet voorbij, want nog in datzelfde jaar hebben de Serviërs een deel van Kroatië bezet. In 1995 zijn met twee operaties, Flash en Storm, die gebieden terug gebracht onder de Kroatische regering en de grootste meerderheid van de Servische bevolking is toen gevlucht.
In Bosnië begon de oorlog in 1992 en duurde tot 1995. Serviërs wilden een aparte staat, de Kroatische- en Bosnische Moslims wilden de onafhankelijkheid van Bosnië-Herzegovina. Ook hier heeft de propaganda een belangrijke rol gespeeld. Aan het einde vocht iedereen tegen iedereen.
In die jaren hebben vele oorlogsmisdaden op alle drie de fronten plaatsgevonden.
De meeste oorlogsmisdadigers werden later veroordeeld, maar voor de mensen die door deze oorlogen werden getroffen, betekent dat -tot vandaag- niet te veel. Volgens het International Center for Transitional Justice werden in deze oorlogen ongeveer 140.000 mensen gedood en ongeveer 4 miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen. Elk slachtoffer van de oorlog, elk verloren leven is uiteindelijk één te veel.

Zo viel Joegoslavië uit elkaar op een gewelddadige manier. Deze oorlogen zijn uiteindelijk beëindigd met Het Akkoord van Dayton.
De nieuwe staten worden democratisch, en de overgang van communisme naar kapitalisme is begonnen, maar de levensstandaard van de mensen die op het grondgebied van het voormalige Joegoslavië wonen, is met zeker 20 jaren teruggevallen. Oorlogen hebben grote gevolgen gehad voor alle deelnemers. De gewone mensen, die dit alles niet wilden, zijn het ergst daardoor getroffen.
Een aantal verkeerde mensen hebben de propaganda en diverse kleine incidenten gebruikt om mensen die geen nationalistische chauvinisten waren in een zinloze oorlog mee te trekken. Als er iemand anders aan de macht was, iemand die zich minder bezighield met de grenzen maar meer met de mensen, iemand die bereid was om de dialoog te voeren zou alles waarschijnlijk anders zijn. Een goed voorbeeld is Tsjecho-Slowakije, het heeft zichzelf opgedeeld in Tsjechië en Slowakije en is rustig overgegaan van het communisme naar het socialisme, waarbij ze elkaars grenzen respecteerden.

Zo hoefde ook Joegoslavië niet op zo’n gewelddadige, brutale manier uiteen te vallen. Aangezien de meeste van de republieken een multinational waren, zou een confederatie de beste oplossing geweest zijn. Maar de tegenwerking van bijna allemaal (vooral Milosevic) om een compromis te bereiken, maakte dit onmogelijk.

Maar ik ben van mening, dat als Joegoslavië dan toch uiteen moest vallen, het had kunnen lukken door een compromis te sluiten op en vreedzame politieke manier die het beste zou zijn voor allen: zowel voor de mensen als de nieuwe landen.

Bronnen:

Glenny M. (2001). The Balkans: Nationalism, War and the Great Powers 1804-1999. Londen, Engeland: Penguin.

http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=15884

http://jsonpedia.org/annotate/resource/html/sh:ratovi_u_biv%C5%A1oj_Jugoslaviji

http://new.bestcms.in/more/3047890_3/Bitka-za-Vukovar-Wikipedia-slobodna-enciklopedija.html

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s