Het voortbestaan van nomadische Nenets

In het verre onbekende noorden van Rusland leefden begin 20ste eeuw veel nomadische volkeren, waaronder de Nenets. In de woeste, ontoegankelijke natuur van de toendra in Jamal, leefden hun voorvaderen van jacht en het onderhouden van rendieren. Zij trokken rond en bouwde hun tsjoem (een tent die fungeerde als woonplaats) zesmaal per jaar op en af.¹
Hier kwam echter verandering in bij het ontstaan van de Sovjet-Unie, waar ook de Nenets volgens de socialistische ideologie moesten gaan leven. Dit maakte het nomadische leven onmogelijk.2 Verschillende maatregelen leidde tot grote sociale desorganisatie in hun samenleving, met hoge sterfte door zelfmoorden en alcoholisme ten gevolge.3 Hoe gaat het met deze nomadencultuur na veranderingen in de 20ste eeuw en met huidige modernisatie in het gebied? Hoe ziet hun toekomst eruit?

Jamal een interessant gebied voor industrie door de grote hoeveelheden olie en gas die in de bodem te vinden zijn. Door industrialisatie lijken de Nenets gesplitst te zijn.40% van alle Nenets leeft op traditionele nomadische manier.4
De rest heeft zich – tegengesteld aan cultuur en leefgewoonten – gevestigd onder invloed van de Sovjet Unie en latere voortgezette industrialisatie.5
Grote inkomsten verschillen zijn zichtbaar tussen de inheemse bevolking die leeft op het platteland, en zij die zich in de industrie begeven. Ook is er weinig sprake van sociale voorzieningen voor traditionele Nenets door de onbereikbaarheid van hun leefgebieden. Dit resulteert in hogere sterftecijfers in deze groep.4
Sinds 70 jaar lijkt de populatie van Nenets echter onverwachts verdubbeld te zijn. Dit komt mede door de komst van medische hulpmiddelen als gevolg van modernisatie gecombineerd met de culturele gewoonte om veel nakomelingen te krijgen. Dit is echter niet een positieve ontwikkeling voor het welzijn van de Nenets. Het brengt namelijk complicaties mee voor het gevestigde deel van de etnische groep. Zij volgen nog steeds traditionele gewoontes waarbij zij veel kinderen krijgen. Deze gewoonte was in het nomadische leven noodzakelijk om voort te blijven bestaan, maar voor de gevestigden is dit anders. Deze krijgen economische problemen doordat er meer inkomsten nodig zijn voor onderhoud van het gezin.5 Echter is er voor hen juist sprake van vermindering van inkomsten door tekort aan educatie, waardoor zij geen werk kunnen vinden in de industrie of zeer weinig verdienen.4 Nieuwkomers, die naar deze gebieden trekken om te werken, spreken vaak –in tegenstelling tot de Nenets- Russisch en zijn hoger opgeleid. Hierdoor verkrijgen zij de (hoog betaalde) banen.6
Ondanks vele veranderingen lijken veel Nenets wel vast te houden aan hun traditionele cultuur. Veel tradities worden in stand gehouden dankzij hun trots en de mogelijkheid tot het vasthouden aan tradities.3 Dit komt mede doordat het vestigen van de Nenets niet perse een definitieve keuze is; families kiezen er soms ook voor om weer terug te gaan naar het nomadische leven.5
Toch vormt industrialisatie in Jamal een gevaar; leefgebieden van de Nenets en rendieren, waar zij geheel van afhankelijk zijn, worden ingeperkt en verandert door aanleg van infrastructuur en instroom van nieuwkomers. Dit leidt tot ecologische verstoringen van rendieren en andere natuurlijke bronnen waar de Nenets van leven.7
Ook is alcoholisme onder de Nenets, ten gevolge van het cultuur-verstorende beleid door de Sovjet Unie en de huidige sociale en economische problemen waaronder zij lijden niet afgenomen.8

De burgermeester van district Jamalië, Vladimir Kovaltsjoek, leek de situatie niet te begrijpen. Hoewel hij wel beweert het bestaan van deze etnische minderheid te beschermen, pleit hij voor de aanleg van meer infrastructuur en industrie in het gebied.9 Dat deze twee ontwikkelingen elkaar tegenwerken is voor Kovaltsjoek blijkbaar niet duidelijk. Om zijn statement te onderbouwen zegt hij: “Alleen dit jaar al besteden we 350 miljoen roebel aan de sociale steun voor de Nenets. Een groot deel daarvan gaat op aan de bouw van internaatscholen.”9 Hieruit blijkt dat hij zich niet beseft dat internaatscholen de nomadische cultuur juist zullen aantasten doordat de kinderen geen tradities meer mee zullen krijgen. Ook benoemt hij dat de Nenets wel ‘bij zullen varen met de steun van de staat’ omdat ‘hun bevolking vorig jaar met 15 procent is gegroeid.’9 Jammer dat deze groei niet per definitie duidt op vooruitgang voor de Nenets.5 Hopelijk heeft Kovaltsjoek zich ondertussen beter ingelezen en is er een betere aanpak bedacht om deze cultuur te behouden.

Bronnen

1. Golovnev, A. V., & Osherenko, G. (1999). Siberian survival: the Nenets and their story. Cornell University Press.

2. Durnford-Slater, R. (2005). Siberia: Nomads of the Frozen North. Transitions Online, (01/25).

3. Reznikova, K. V., Zamaraeva, J. S., Kistova, A. V., & Pimenova, N. N. (2014). The current state of traditional socio-cultural practices of indigenous peoples of the North (on the example of cultures of Selkups, Nenets and Essey Yakuts). Life Sci J, 11(12), 126-132.

4. Nalimov, P., & Rudenko, D. (2015). Socio-economic Problems of the Yamal-Nenets Autonomous Okrug Development. Procedia Economics and Finance, 24, 543-549.

5. Liarskaya, E. V. (2009). Settlement Nenets on the Yamal Peninsula: Who are they?. Folklore: Electronic Journal of Folklore, (41), 33-46.

6. Pika, A., & Bogoyavlensky, D.. (1995). Yamal Peninsula: Oil and Gas Development and Problems of Demography and Health among Indigenous Populations. Arctic Anthropology, 32(2), 61–74.

7. Tuisku, T. (2002). Nenets reindeer herding and industrial exploitation in northwest Russia. Human organization, 61(2), 147-153.

8. Istomin, K. (2015). The Sooner You Drink It All, the More Time You Will Have Thereafter. Folklore: Electronic Journal of Folklore, (61), 27-46.

9. Corine de Vries. (2006). Voortuitgang bedreigd de rendier nomaden. Verkregen op 14/11/2015 van http://www.volkskrant.nl/economie/vooruitgang-bedreigt-de-rendier-nomaden~a795120/.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s