Kadyrov in Tsjetsjenië: kan en wil Rusland nog van hem af?

Anouk van Dijck (10650326)

Na de val van de Sovjet Unie probeerde Rusland een federaal systeem op te bouwen, waar niet bepaald elke republiek het mee eens was. Zo streefden de Tsjetsjenen naar een onafhankelijk Tsjetsjenië, hetgeen resulteerde in de Eerste Tsjetsjeense oorlog (1994-1999), en later de Tweede Tsjetsjeense oorlog (1999-2000). [1] 
Uiteindelijk vallen Russische troepen Tsjetsjenië binnen, en nemen in rap tempo grote delen van Tsjetsjenië in hun macht. Ondertussen verschijnt Poetin op het politieke toneel: Jeltsin ligt op dat moment regelmatig in het ziekenhuis, waardoor Poetin het feitelijk voor het zeggen heeft. Poetin zet een tactische stap: er zijn verkiezingen in Tsjetsjenië, en Akhmat Kadyrov werd ‘gekozen’ als president van Tsjetsjenië, waarbij Poetin duidelijk een vinger in de pap heeft.

Zijn regeren was van korte duur: in 2004 wordt hij vermoord door Tsjetsjeense, islamitische rebellen. Zijn zoon Ramzan Kadyrov volgt hem op, maar moet nog een paar jaar wachten met echte beslissingen nemen, omdat hij de minimumleeftijd voor presidentschap van 30 jaar nog niet heeft bereikt.

Sindsdien heerst veel kritiek op zijn regeren. Critici beweren dat er sprake is van marteling, ontvoeringen, moord en onderdrukking van oppositie als gevolg van Ramzan’s beleid. Anderzijds menen sommigen dat Ramzan niet alles op de juiste wijze doet, maar dat hij in ieder geval wel erin slaagt het land onder controle te hebben, in tegenstelling tot sommige andere leiders van (ex) conflictgebieden: ‘… he is doing a better job of restoring this shattered country than any other nation builder in Afghanistan, Iraq or Kosovo’ (Russel, 523).

In hoeverre steunt Rusland Kadyrov nog, en kan Rusland überhaupt van hem af? Rusland heeft Ramzan als het ware naar voren geschoven, en leek een soort overeenkomst te hebben gesloten: als jij het land onder controle houdt, knijpen wij een oogje dicht.[2] Maar in hoeverre is dit een goede oplossing, voor een complexe situatie in een complex gebied als Tsjetsjenië?

Alhoewel het in eerste instantie een goede oplossing lijkt een leider aan te stellen, welke het volk tevreden stelt en het land onder controle houdt, is het de vraag in hoeverre dit op lange termijn werkt. Op korte termijn is Tsjetsjenië als republiek aardig goed gelukt: islamitische extremisme is de kop in gedrukt, geweld is aanzienlijk afgenomen, de staat op zichzelf is heropgebouwd, en de Tsjetsjenen hebben op dit moment een mate van autonomie waar zijn tevreden mee zijn. [3]

De vraag is alleen: is dit voldoende? Er is inderdaad een soort vrede, maar het blijft een republiek waarin mensenrechten ver te bekennen zijn en corruptie en werkeloosheid beide torenhoog zijn. Daarnaast is het de vraag of de islamitische rebellen ook daadwerkelijk de kop in zijn gedrukt, of dat zij simpelweg een betere plek hebben gevonden om zich te verstoppen. Gezegd wordt bijvoorbeeld dat er inderdaad weinig terroristen over zijn in Tsjetsjenië zelf, maar dat zij zich verplaatst hebben naar andere regio’s in de Noord-Kaukasus. [4]

Dit is natuurlijk bepaald niet wat Rusland wil. Tsjetsjeense rebellen claimen veel aanslagen, zoals de aanslag in Volgograd in 2013, waarbij tientallen doden vielen. Daarnaast spendeert Rusland enorme bedragen aan Kadyrov om zijn loyaliteit als het ware te kopen, wat niet bepaald goed uitkomt gezien Ruslands huidige financiële positie. [5]

Het lijkt er dus op dat Rusland niet al te blij meer is met Kadyrov, maar wat zijn de andere opties? Oppositie is niet meer aanwezig, waardoor Rusland volkomen afhankelijk is geworden van Ramzan Kadyrov. Poetin zou kunnen besluiten Kadyrov minder financiële steun toe te kennen, maar dit is tricky: het maakt Kadyrov’s positie zwakker, en de kans op instabiliteit in Tsjetsjenie een stuk groter. Een derde oorlog is het laatste wat Poetin wil, zeker gezien overige onrust in het Midden-Oosten. Tijdens de Tsjetsjeense oorlogen was het gebied een broeinest voor terroristen, en niemand zit te wachten op een nieuw gebied met islamitische terroristen.[6] Aan de andere kant: Ramzan blijven steunen is gevaarlijk, en zal zijn machtspositie alleen maar vergroten. Als dit zo door blijft gaan, is het mogelijk dat er een punt komt waarop Ramzan meer te zeggen heeft dan Poetin.

Voor nu, lijkt het er in ieder geval op dat Kadyrov steunen een slechte optie is, maar wel een van de minst slechte: betere opties zijn er op dit moment niet. De wereld heeft zijn handen vol aan IS-strijders, oorlogen en aanslagen, en kan het niet riskeren nog een conflictgebied te moeten bestrijden. In dit geval lijkt een repressieve, corrupte, mensenrechten schendende dictator dus de beste optie.

Bronnen

  1. Dannreuther, Roland, and Luke March, “Chechnya: has Moscow won?”, Global politics and strategy, 50:4 (2008): 97-112
  2. Russell, John. “Kadyrov’s Chechnya-Template, Test or Trouble for Russia’s Regional Policy?” Europe-Asia Studies, 63:3 (2011): 509-523
  3. Sakwa, Richard. “The revenge of the Caucasus: Chechenization and the dual state in Russia. Nationalities papers, 38:5 (2010): 601-622

[1] Richard Sakwa, “The revenge of the Caucasus: Chechenization and the dual state in Russia. Nationalities papers, 38:5 (2010): 603

[2] John Russell, “Kadyrov’s Chechnya-Template, Test or Trouble for Russia’s Regional Policy?” Europe-Asia Studies, 63:3 (2011): 512

[3] Roland Dannreuther & Luke March, “Chechnya: has Moscow won?”, Global politics and strategy, 50:4 (2008): 107

[4] Sakwa, “The revenge of the Caucasus,” 611.

[5] Sakwa, “The revenge of the Caucasus,” 611.

[6] Sakwa, “The revenge of the Caucasus,” 614.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s