Moet Poetin zich zorgen maken over een ‘gekleurde revolutie’ in Rusland?

In november vorig jaar stelde Poetin dat Rusland de zogenoemde ‘gekleurde revoluties’ moet tegenhouden, die Poetin ziet als extremisme (Korsunskaya, 2014). De dreiging van extremisme komt volgens Poetin door illegale immigranten en radicale internetsites die jongeren opleiden. Het feit dat Poetin zich zo uitspreekt over het bestrijden van extremisme onderstreept zijn zorgen over een mogelijke volksopstand, zoals in de voormalige Sovjetstaten, die bekend staan als de ‘gekleurde revoluties’.

Is deze angst van Poetin gegrond? En wat zijn eigenlijk ‘gekleurde revoluties’?

‘Gekleurde revoluties’

Wat zijn ‘gekleurde revoluties’? Lane (2009) legt uit dat in de periode na 1989 de Oost-Europese landen zich verdeelden in twee blokken, namelijk de landen die streven naar EU-lidmaatschap (Oekraïne, Moldavië, Armenië en Georgië) en een groep van gedeeltelijk hervormde landen (Servië, Rusland, Wit-Rusland, e.a.). In een aantal van deze landen heeft er zich een ‘gekleurde revolutie’ voorgedaan. Zoals in Georgië (2003) en Oekraïne (2004). Publieke protesten in deze landen namen een kleur aan (Oekraïne was oranje, Georgië was roze) als symbool voor de aanhangers om zich met het protest te identificeren. In 2005 was er in Rusland een soortgelijke ontwikkeling, echter deze werd succesvol onderdrukt voordat het protest kon uitgroeien tot iets van betekenis.

De ‘gekleurde revoluties’ zijn dus publieke protesten. Deze publieke protesten staan voor een sociaal-politieke transformatie, namelijk democratie van onderaf. Uiteraard staat niet elke gekleurde revolutie voor precies hetzelfde, maar vaak is de strategie dat wel. Die is namelijk: via massaprotesten tegen het grondwettelijk kader de vormen van inspraak in de huidige regimes te vergroten. De ‘gekleurde revoluties’ werden gelegitimeerd als beweging voor meer democratie (Lane, 2009).

De ‘gekleurde revolutie’ in Rusland

In december 2011 leek het erop dat Rusland een eigen ‘gekleurde revolutie’ zou krijgen. Door te voldoen aan een aantal basisvoorwaarden, namelijk een betwisting van de verkiezingen en een wijdverspreid sociaal protest, gecoördineerd aan de hand van sociale media (White & McAllister, 2014). Deze sociale media richten zich voornamelijk op de jongeren, die vooral geïnspireerd worden door het Westerse model van democratie. Kortom, Rusland had een potentiële ‘gekleurde revolutie’ in de maak.

De ‘gekleurde revolutie’ is er in Rusland echter nooit gekomen. White en McAllister (2014) geven hiervoor vier verklaringen. Ten eerste, de verkiezingen waren, alhoewel frauduleus, niet frauduleus genoeg. De verkiezingsresultaten waren redelijk in lijn met de voorspellingen van de opiniepeilingen. Ten tweede, de maatregelen die Poetin nam tegen de protesten zijn zeer effectief gebleken. Poetin zorgde hiervoor door de toegang tot informatie te beperken en door manipulatie van informatie. Zo werden bijvoorbeeld de protestanten neergezet als anti-Russisch en werden verschillende sociale media geteisterd door cyberaanvallen. Ondanks deze maatregelen van Poetin tegen de protestanten zijn er weinig mensen opgepakt en werd er niemand vermoord. Dit zorgde ervoor dat er weinig prikkels waren voor meer protesten. Ten derde, in het geval van een ‘gekleurde revolutie’ is er een leider nodig die in diskrediet wordt gebracht, iets waar de oppositie gebruik van maakt. Poetin was (en is) echter mateloos populair onder de Russische bevolking. En ten vierde, er was geen oppositie in staat het op te nemen tegen Poetin, mede ook door zijn populariteit.

Poetin lijkt alle touwtjes stevig in handen te hebben. Echter, de sociale media, en met name de Westerse sociale media zoals Facebook, beginnen steeds meer macht te krijgen (White & McAllister, 2014). En zoals eerder al uitgelegd is worden de sociale protesten gecoördineerd aan de hand van sociale media. Het is dus voor Poetin van belang om zeker op zijn hoede te blijven. Maar op basis van de eerder verstrekte informatie zou je kunnen stellen dat de angst van Poetin voor een ‘gekleurde revolutie’ in Rusland ongegrond is.

Literatuur:

Korsunskaya, D. (2014) Putin says Russia must prevent ‘color revolution’. (Beschikbaar op: http://www.reuters.com/article/2014/11/20/us-russia-putin-security-idUSKCN0J41J620141120#FWSAHqqIFhfEbGkI.97, geraadpleegd op: 15-11-15).

Lane, D. (2009) ‘Coloured revolution’ a a Political Phenomenon. (Beschikbaar op: http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/13523270902860295, geraadpleegd op: 15-11-15).

White, S. & McAllister, I. (2014) Did Russia (Nearly) have a Facebook Revolution in 2011? Social Media’s Challenge to Authoritarianism. (Beschikbaar op: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-9256.12037/abstract, geraadpleegd op: 15-11-15).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s