Poetinisme volgt Stalinisme?

Begin van dit jaar heeft de Russische overheid Perm-36 overgenomen. Dit was het enige overgebleven kamp uit het Goelag-tijdperk van Stalin. Vervolgens zijn alle aanwijzingen van het bewind van Stalin uit het kamp verwijderd. Niets wijst meer op de terreur van Stalin. Poetin probeert de geschiedenis van het land te herschrijven (Akkerman, 2015). De geschiedenis van Rusland wordt zelfs in de schoolboeken gereguleerd. Zo moeten schrijvers van deze boeken Stalin neerzetten als een goede leider en Poetin als de beste leider, terwijl verscheidene andere leiders uit de geschiedenis als slecht bestempeld worden (Figes, 2009).

Er wordt onder het bewind van Poetin steeds vaker terug gegrepen op Sovjetperiode van Stalin. Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie voelde voor veel Russen als het verlies van de nationale identiteit. Vele zijn van mening dat het land beter af was in de Sovjetperiode welke geassocieerd wordt met Stalin (Khrushcheva, 2005). Er wordt dan vooral gekeken naar de periode van de Tweede Wereldoorlog, welke als een van de meest succesvolle periodes van Rusland wordt gezien. Poetin verheft zichzelf door de connectie te leggen tussen de Tweede Wereldoorlog en de huidige grootsheid van Rusland. Hiermee wil hij laten zien dat hij de ultieme leider is die Rusland zal verdedigen. WOII is voor de bestuurders van Rusland een van de grootste mythen die ze gebruiken voor het legitimeren van hun acties en Poetin gebruikt de geschiedenis vooral om zijn eigen persoon te verheffen (Wood, 2011).

Het is niet zo dat Poetin hierbij de gebeurtenissen van WOII ontkent, maar hij gebruikt de misdaden van andere landen, onder andere de Vietnam oorlog en de Nazi’s, om deze gebeurtenissen veel minder erg te laten lijken dan ze werkelijk waren. Hij stelt dat Rusland veel minder problematische pagina’s in de geschiedenis heeft dan een aantal andere landen (Figes, 2009).

Door terug te grijpen op de Tweede Wereldoorlog en zich te identificeren met Stalin kan Poetin een soort vaderrol innemen en iets van de bijzondere allure die Stalin bezat overnemen. Op die manier kan hij zichzelf laten zien als de ‘Vader van het Vaderland’ (Wood, 2011). Door deze identificatie van zichzelf neigt Poetin naar een rehabilitatie van Stalin. Dit maakt dat critici van mening zijn dat Poetin en Stalin steeds beter te vergelijken zijn. Daarnaast heeft Poetin de misdaden van Stalin nooit ontkent, maar wel laten weten van mening te zijn dat deze moeten worden afgewogen tegen zijn successen (Figes, 2009).

Het is dus duidelijk dat de Russische overheid op iedere mogelijke manier terug grijpt op de periode van de Sovjet-Unie onder leiding van Stalin. Met het teruggrijpen naar de meest succesvolle periode van Rusland lijkt Poetin zich vooral te richten op de goede kanten van Stalin en vele van zijn vreselijke daden te willen laten ‘verdwijnen’ en in zijn regime de sovjetpraktijken (Schie, 2015). Stalin wordt door vele Russen weer gezien als een groot leider en stond symbool voor de overwinning van de Sovjet-Unie in de Tweede Wereldoorlog. Rusland voelt zich bedreigt sinds de losmaking van de voormalige Oostbloklanden. In deze tijden van crisis en onzekerheid wordt Stalin blijkbaar weer naar voren gebracht als voormalig leider van ‘sterk Rusland’ (VPRO, 2014). Dit alles bewijst dat Stalinisme nog altijd springlevend is en het lijkt erop dat het Poetinisme dezelfde weg wil afleggen.

Het is echter de vraag of Stalinisme terug kan komen, aangezien de regering het collectieve geheugen van repressie blijft onderdrukken. Echter zijn de pogingen van het Russische regime om de geschiedenis van Stalin te relativeren onrealistisch zolang de archieven en het geheugen van mensen nog bestaan. (Figes, 2009).

 

Bronnen:

Akkerman, S. (2015) De comeback van Stalin, mede mogelijk gemaakt door Poetin. Trouw, 8 maart 2015.

Bracht, M. van (2014) De comeback van Stalin. VPRO Buitenland, 12 februari 2014. http://www.vpro.nl/buitenland/nieuws/2014/02/de-comeback-van-stalin.html

Figes, O. (2009) Putin vs. the Truth, The New York Review of Books 56 (7) : 1-12.

Khrushcheva, N. (2015) “Rehabilitating” Stalin, World Policy Journal 22 (2) : 67-73.

Schie, P. van (2015) Poetin als Stalin de Tweede. Trouw, 10 augustus 2015.

Wood, E. A. (2011) Performing Memory: Vladimir Putin and the Celebration of World War II in Russia, The Sovjet and Post-Soviet Review 38: 172-200.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s