Wat niet iedereen weet van Bolesław Chrobry

Bolesław Chrobry (De Koene) is in de Poolse geschiedenis voornamelijk bekend als een uitstekede militaire bevelhebber en strateeg. Onder zijn bewind vond er een aanzienlijke gebiedsuitbreiding van het grondgebied van de Polanen plaats. Daarnaast was hij een zeer vrome man. Mocht Mieszko I bij de Polanen de funderingen van de Christendom hebben gelegd, had Bolesław zijn vaders werk enthousiast en succesvol voortgezet. Het aantal kerken nam toe, de Poolse vorst versterkte de band met het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie; Bolesław werd dan ook door de keizer Otto III als een ware kandidaat gezien voor de Poolse kroon.
Behalve echter dat Chrobry een uitstekende veldbevelhebber en een vrome man was, zou hij ook bekend zijn om zijn barmhartigheid. Een emblematische voorbeeld hiervan is het verhaal over een aantal jonge heren die van het rechte pad afdwaalden om te roven. Snel werden zij gevangen genomen, berecht en tot dood veroordeeld. Dankzij het ingrijpen van de vrouw van Bolesław, Judyta, die medelijden kreeg met de jonge schurken en vond de doodstraf te zwaar, werden zij van de beul gered en in de kerkers opgesloten (terwijl de vorst ervan overtuigd was dat de executie wél plaats had gevonden). Een poos later, tijdens een vergadering met zijn raadsleden, zou Bolesław spijt van zijn beslissing hebben betuigd. Hij meende er alles voor over hebben om de gedode jongens, al was het door middel van een goddelijk toedoen, weer tot leven te brengen. Op dat moment wierp de eerbiedwaardige Judyta zich tot zijn voeten, biechtte haar sluwe daad op en smeek voor de vergiffenis voor haar en de jonge gevangenen. Vol van vreugde vergaf Bolesław haar echtgenote, omdat hij het geen sluwheid vond maar een daad van barmhartigheid.(J.Dlugosz; Roczniki; Rok Panski 1017)
Desalniettemin trad Bolesław zeer streng tegen zijn politieke tegenstanders. Voorbeeld hiervan is het voorval met de koning van Bohemen Bolesław Rudy. Chrobry liet de Boheemse koning blind maken zodat die zich niet tegen hem kon keren. Opmerkelijk is dat over de gebeurtenissen voorafgaand aan dit voorval verschillende versies bestaan. Volgens Jan Dlugosz zou dat gebeuren na de verovering van Bohemen. De Poolse vorst zou de Boheemse koning gevangen hebben genomen en vervolgens, op advies van zijn Boheemse handlangers, blind laten maken. Thietmar, de kroniekschrijver van Merseburg, beweert daarentegen dat het anders verliep. De Boheemse koning zou diverse gruwelijke daden hebben gepleegd ten aanzien van zijn bevolking. De gekwelde onderdanen zouden vervolgens Chrobry om hulp hebben gevraagd. De Poolse vorst nodigde Bolesław Rudy, onder valse voorwendsels, naar zijn koninkrijk en liet hem daar vervolgens blind maken (Thietmar; Boek V; 30). Opmerkelijk zijn tevens (welke van de twee versies dan ook de ware had mogen zijn) de verschillende visies op de bovengenoemde historische feit. Volgens de Polen was het optreden van Bolesław Chrobry laf: hij had zij tegenstaander volgens de ridderlijke gedragscode, in open veld moeten verslaan en dan pas zou het een glorierijke daad zijn geweest (J. Dlugosz; Roczniki; Rok Panski 1005). Vanuit de Boheemse oogpunt echter was hier sprake van een gebruikelijke sanctie die aan een wrede heerser werd opgelegd.
Wij kunnen tot een conclusie komen dat Bolesław Chrobry een voortreffelijke heerser was: een voortreffelijke militair maar ook een vrome toegewijde christen, een barmhartige, rechtvaardige man, maar ook een onvermurwbare wreker. Zijn persoon, volgens historici, zou als een voorbeeld moeten dienen voor alle andere Poolse koningen. Welke wending zou echter de Poolse geschiedenis nemen, indien zijn opvolgers in zijn voetsporen zouden treden…..?

Bibliografie
J. Dlugosz; „Roczniki czyli kroniki slawnego królestwa polskiego”
https://dlugosz.polona.pl/en/roczniki/jana-dlugosza-roczniki-czyli-kroniki-slawnego-krolestwa

Thietmar; „Thietmari Merseburgiensis episcopi chronicon”
https://archive.org/details/thietmarimersebu00thieuoft

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s