POETIN’S GREEP OP HET INTERNET

putincomputer.jpg

‘De overheid controleert je internetgebruik, dus wees voorzichtig met alles wat je doet’, is wat mij afgelopen zomer tijdens mijn verblijf in St. Petersburg werd verteld door Russische studenten. Ik was hier een aantal weken om een zomercursus te volgen aan de universiteit, en bij aankomst kwam ik tot de ontdekking dat in tegenstelling tot Nederland, waar overal vrije Wifi-punten te vinden zijn, dit niet het geval was in Rusland. Bij elk Wifi-punt moest je je Russische telefoonnummer in voeren, wat voor mij dus niet werkte. Op naar het Tele2-winkeltje op de hoek dan maar, want drie weken zonder internet is niet prettig in je eentje in een land als Rusland. Een Russische simkaart kopen bleek een vrij ingewikkeld proces: je paspoort en migratiekaart moesten worden afgegeven, vervolgens noteerde de verkoopster al je gegevens, en drie handtekeningen verder had je dan een simkaart. Waarom moest ik deze informatie afgeven? Hoe groot is de controle van de regering op het internet en de media?

Sinds het einde van de Sovjet-Unie in 1991 heeft Rusland een enorme verandering ondergaan, en een nieuwe ontwikkeling was dat de media nu relatief open en vrij waren geworden. Een tijd lang werd er zelfs een tamelijk liberale houding tegenover activiteiten op het internet gehanteerd, maar begin 2012 veranderde dit [1]. Poetin ontdekte de macht van het internet en heeft sindsdien zijn grip hierop versterkt. Toch houden de autoriteiten je voornamelijk in de gaten als je een groot publiek hebt. Door de ‘Bloggers-wet’, ingevoerd in 2014, zijn blogs en websites met meer dan 3.000 volgers of gebruikers per dag genoodzaakt zich bij Roskomnadzor, het orgaan van de overheid dat de media controleert, als een media outlet te laten registreren. Dit geldt voor zowel formele websites als persoonlijke blogs, aangezien zij worden beschouwd als mediakanaal met een groot publiek. Toen deze wet in werking trad waren bijna 30.000 Russische bloggers slachtoffer van deze restrictie, waardoor zij gevoelige posts weg moesten halen om te voorkomen dat zij verwijderd of geblokkeerd zouden worden [2].

In 2014 werd niet alleen een wet ingevoerd tegen bloggers, de internetvrijheid werd nog verder beperkt met een verbod op anonieme toegang tot openbare Wifi [3]. Deze wet zorgt er dus voor dat je in Rusland je telefoonnummer moet registreren om gebruik te kunnen maken van Wifi. Op deze manier kunnen de beheerders van de Wifi-netwerken al je data bewaren. Wat nog het meest verontrustend blijkt, zijn de paspoortgegevens die ook ik heb afgegeven bij de aankoop van een simkaart. Dankzij deze maatregel deel je indirect je paspoortgegevens bij al je internetgebruik, en deze persoonlijke informatie is hierdoor toegankelijk voor de Russische regering.

De controle van de regering op de bevolking is in de afgelopen jaren steeds meer toegenomen, maar de individuele vrijheid van de burger is daarentegen op het moment nog steeds beter dan in Sovjettijden, waar alles en iedereen geheel beheerst werd en er maar één waarheid bestond [4]. De controle van de huidige regering heeft als resultaat dat er weinig (grote) media forums zijn die niet pro-Poetin zijn. Als individu heb je op het moment in ieder geval nog niet zo veel te vrezen, zolang je maar uit het beeld van de grote massa blijft. Hoe lang dit echter zal duren is onzeker, met het groeiende aantal beperkende wetten[5].

[1] Duffy, Natalie. “Internet freedom in Vladimir Putin’s Russia: The noose tightens.” American Enterprise Institute (2015).

[2] Tkacheva, Olesya. Internet freedom and political space. Rand Corporation, 2013.

[3] Duffy, Natalie. “Internet freedom in Vladimir Putin’s Russia: The noose tightens.” American Enterprise Institute (2015).

[4] Fossato, Floriana, John Lloyd, and Aleksandr Verkhovskiĭ. The Web that failed: How opposition politics and independent initiatives are failing on the Internet in Russia. Reuters Institute for the Study of Journalism, University of Oxford, 2008.

[5] ‘Nieuwe wetten beperken de vrijheid van meningsuiting’,  Amnesty International, http://www.amnesty.nl/nieuwe-wetgeving-die-de-vrijheid-meningsuiting-beperkt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s