De populariteit van Stalin in huidig Rusland

De westerse wereld beschouwt Stalin als een wrede dictator die verantwoordelijk is voor honderdduizenden executies en miljoenen doden in de Goelags (Adler, 2016). Maar in Rusland wordt Stalin openbaar vereerd. In recent onderzoek is gebleken dat 25% van de Russische bevolking op Stalin zou stemmen als hij op dit moment mee deed aan de verkiezingen en dat 56% van de Russen vindt dat hij meer goeds dan slechts heeft gedaan (Mendelson, 2006). Verrassend genoeg erkent 70% van de respondenten in dezelfde enquête dat Stalin miljoenen mensen heeft vastgezet, mishandeld en vermoord. In deze blog zal ik uitleggen hoe deze meningen samen gaan.

Een deel van het antwoord ligt volgens Mendelson (2005) in de nostalgische gedachte die ouderen hebben aan het sovietverleden. In de cijfers zie je dan ook dat de jongere generatie minder positief staat tegenover Stalin dan de oudere generatie. Maar met 13% van de jongeren die op hem zou stemmen en maar 46% die sowieso niet op hem zou stemmen (Mendelson, 2006) zijn het nog steeds cijfers die je niet verwacht bij een man die verantwoordelijk wordt geacht voor miljoenen doden.

Zo ligt er ook een oorzaak bij de geschiedschrijving in het huidige Rusland. In een interview met een van de respondenten die zegt op Stalin te zullen stemmen zegt hij dat te zullen doen omdat Stalin de Tweede Wereldoorlog heeft gewonnen. En dat terwijl Stalin, volgens Mendelson (2006), veel fouten heeft gemaakt in de oorlog. Volgens hem hebben ze de oorlog ondanks hem gewonnen, en niet dankzij hem. Hoe komt het dan dat mensen Stalin als oorlogsheld zien?
Liñán (2010) beschrijft hoe Poetin de geschiedenisperceptie probeert te veranderen. Meerdere kritische teksten over Stalin in geschiedenisboeken worden gewijzigd en de overwinning op Hitler in de ‘Patriottische Oorlog’ wordt verheerlijkt. Aan de ene kant wakkert dit het nationalisme aan, wat hem als leider meer macht kan betekenen. Aan de andere kant beschrijft Liñán hoe Poetin het belangrijk vindt om de daden voorvaderen af te vereren. Zo zet Poetin Stalin in de lijst met Peter de Grote en Catharina de Grote, want tijdens deze tijden was het Russische rijk groots en machtig. Stalin wordt in geschiedenisboeken dus beschreven als een effectieve manager (Liñán, 2010) en groots leider die Rusland naar de overwinning op de Patriottische Oorlog bracht. En zo staat hij symbool voor een groots en machtig Rusland. Op deze manier vindt Poetin een manier om zijn eigen daden te verheerlijken en zichzelf in de geschiedenisboeken te krijgen. Hij gebruikt het stalinisme als propagandamiddel voor zijn eigen beleid.

Samenvattend kan de populariteit van Stalin in het huidige Rusland worden verklaard door de nostalgie van het grote machtige Rusland. Deze nostalgie wordt in stand gehouden door de oudere Rus en door het aanpassen van de geschiedschrijving. Door in de geschiedenisboeken nadruk te leggen op de positieve invloed die Stalin heeft gehad op het Russische rijk probeert Poetin zichzelf op een podium te plaatsen. Doordat Poetin het stalinisme als propagandamiddel gebruikt voor zijn eigen beleid zijn veel Russen positiever gaan denken over het beleid Stalin.

 

Bronnen:

Adler, N.  (4 oktober 2016). Terror, Ideology, the Gulag, Rehabilitation and the Remembrance of Stalinism, gepresenteerd op Universiteit van Amsterdam, Amsterdam.

Liñán, M. V. (2010). History as a propaganda tool in Putin’s Russia. Communist and Post-Communist Studies, 43(2), 167-178.

Mendelson, S. E., & Gerber, T. P. (2005). Soviet nostalgia: An impediment to Russian democratization. The Washington Quarterly, 29(1), 83-96.

Mendelson, S. E., & Gerber, T. P. (2006). Failing the Stalin Test-Russians and Their Dictator. Foreign Aff., 85, 2.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s