De Russische Zapovednik: een unicum in de natuurbescherming

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Rusland is een land van ongekende natuurschatten. Niet alleen vanwege de bodemschatten zoals olie en aardgas die de economie domineren (Central Intelligence Agency, 2016). De Russische natuur en de ecosysteemdiensten die het levert aan de wereld is van enorm belang, alhoewel deze rijkdom vrijwel onmogelijk in geld is uit te drukken. De Russische taiga is groter dan de amazone en bevat meer dan de helft van alle koolstof op het noordelijk halfrond (Hansen et al., 2013). Het is essentieel dat de Russische natuurgebieden beschermd worden, en daar hebben zij een speciale theorie voor: zapovednost. Zapovednost wijkt af van westerse natuurbeschermingsmodellen en in deze blog zal ik proberen het belang van de zapovedniks uit te leggen en of dit model nog stand houdt in de 21e eeuw.

De theorie van Zapovednost is de natuur te beschermen door deze zo ongerept mogelijk te laten. Alle menselijke activiteit, naast wetenschappelijk onderzoek en bescherming is verboden in een zapovednik (Boreiko et al., 2013). De theorie is dat niet alleen de biodiversiteit, maar ook de natuurlijke processen en de loop van evolutie worden beschermd en daarmee wildernis in het geheel. Deze theorie is ontwikkeld door de bioloog Dokuchaev in het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw (Shtilʹmark, 2003). Ruslands eerste officiële zapovednik werd in 1916 vastgelegd en het aantal is sinds dien gegroeid tot meer dan 100 en bevat Ruslands voornaamste ecosytemen: haar steppe, taiga, toendra en loofbossen. In het totaal is het meer dan 330,000 km2 en 1,4% van heel Rusland (in het totaal geniet 11% van Ruslands oppervlakte een vorm van natuurbescherming).

Er is echter kritiek op Zapovednost. Het zou een achterhaald sovjet systeem zijn, en het wijkt af van het overheersende westerse paradigma van natuurbescherming waarin de natuurbescherming wordt gecombineerd met lokale ontwikkeling en toerisme (Elvestad et al., 2011). In het westerse paradigma wordt er samengewerkt met de lokale bevolking om deze te betrekken bij de natuurbescherming. Toerisme en de economische ontwikkeling die het met zich mee brengt wordt gebruikt als drijfveer voor de belanghebbenden om de natuur te beschermen. Sommige eco-filosofen verzetten zich tegen deze commercialisering van de natuur en benadrukken het belang van vrijheid voor de natuur. Toerisme zorgt altijd voor enige verstoring van het natuurgebied, zoals de files in Yellowstone national park of het afschieten van verhongerende dieren omdat mensen dit zielig vinden in de Oostvaardersplassen. Alleen zonder toerisme en met minimale menselijke voetafdruk kan echte wildernis beschermd worden. De ongereptheid gaat ten koste van veel inkomsten, maar biedt aan de andere kant voordelen voor wetenschappelijk onderzoek over onder andere evolutie en systeem biologie (Boreiko et al., 2013).

Zapovedniks worden niet alleen bedreigt door andere paradigma’s, maar ook door klimaatverandering. De snelle opwarming van de aarde maakt het onmogelijk de natuur ongerept te laten, habitats veranderen en invasieve soorten verstoren de ecosystemen. Daarnaast is er een groot gebied nodig om met alleen natuurlijke processen het gebied in stand te houden. Dit maakt de filosofie ongeschikt voor bedreigde natuur die sterk gefragmenteerd is door een grote bevolkingsdichtheid. Er zijn echter nog grote natuurgebieden op land en zee die nog geen bescherming genieten. Daarnaast hebben veel natuurgebieden wel bescherming nodig, maar zijn ze minder geschikt voor toerisme door gebrek aan infrastructuur of ingewikkelde wetgeving.

Het debat over hoe de natuur beschermd moet worden zal nog wel even voortduren. Beide filosofieën hebben hun sterke punten en hun mate van geschiktheid hangt af van vele omstandigheden. Het voornaamste is dat we het hoofddoel niet uit het oog verliezen. Met de enorme druk waaronder de natuur momenteel staat, door klimaatverandering en ontbossing is het vooral belangrijk dat de natuur überhaupt beschermd wordt.

Boreiko, V., Parnikoza, I., & Burkovskiy, A. (2013). Absolute “zapovednost’”–a concept of wildlife protection for the 21st century. Bull. Eur. Dry Grassl. Group,19, 25.

Central Intelligence Agency. (2016). Russia. In The world factbook. Retrieved from https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html on 09-10-2016

Elvestad, C., Nilssen, F., & Ivanova, L. (2011). The New Paradigm for Nature Protection: A Model for Russia’s High North? Arctic Review2(2).

Hansen, M. C., Potapov, P. V., Moore, R., Hancher, M., Turubanova, S. A., Tyukavina, A., … & Kommareddy, A. (2013). High-resolution global maps of 21st-century forest cover change. Science342(6160), 850-853.

Shtilʹmark, F. R. (2003). History of the Russian zapovedniks, 1895-1995. Russian Nature Press.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s