De Trans Siberië Express

Een terugkerend thema voor mij tijdens deze eerste helft van de collegereeks over Rusland zijn de enerverende, onontdekte mogelijkheden die Rusland biedt op verschillende terreinen. Zo sprak Derk Sauer over de mogelijkheden tot het starten van nieuwe business, Henk Kern over Rusland als rurale idylle en Sjeng Scheijnen over het artistieke Rusland. In deze blog focus ik mij op een ander terrein, immer in diezelfde sfeer, namelijk dat van Rusland als land om in te reizen. Ook hier zijn nog vele onbekende, interessante gebieden te ontdekken. Nog eens zo boeiend zijn de vormen van reizen. Door het grote, uitgestrekte landschap kent Rusland wijze van vervoer die wij in Nederland niet op deze wijze kennen, noch in diezelfde schaal kunnen toepassen. De Trans Siberië Express blijft voor mij een onwerkelijk fenomeen dat betrokken is in romantische, denkbeeldige, gevaarlijke en indrukwekkende scènes. In deze blog kijk ik naar het ontstaan van de route, de verbintenis die het wellicht creëert en de culturele impact.

De Trans Siberië Express (TSE), ook wel Транс-Сибирский экспресс in het Russisch, werd in 1891 bedacht door tsaar Alexander III met als doel Moskou en Vladivostok te verbinden (Transsiberieexpress 2016). De spoorweg zou leiden tot meer verkeer naar de Siberische regio waardoor ook dit gebied zich beter zou kunnen ontwikkelen (Liliopoulou, Roe & Pasukeviciute 2005: 46). De trein was niet enkel bedoeld voor de Russische bevolking, maar zou tevens kunnen worden ingezet voor railway tourism in de Russische federatie (Transsibexpress 2016). Hoewel het idee door velen werd gesteund, steunde de Russische regering de constructie in het begin niet vanwege de vele kosten die het met zich mee bracht. Echter, toen in 1873 de Ural Railway Company werd opgezet en deze werd gelinkt met het winnen van ijzer en steelkool in het grondstofrijke Oeral gebied, steeg de interesse vanuit de overheid. De bouw werd direct gefinancierd door de regering, mede vanwege het belang met nieuwe handelspartners (Liliopoulou et al. 2005: 46-47). In 1916 kwam de spoorlijn van 9.289km tot voltooiing (Transsiberieexpress 2016).

Binnenlands heeft de Trans Siberië Expres geleid tot de exponentiële groei van de agrarische sector. Het werd bijvoorbeeld mogelijk goedkope graanproducten richting de oostelijke gebieden te sturen zodat de economische druk in het centrale deel van Russisch afnam en er een einde kwam aan de hongersnood (Liliopoulou et al. 2005: 50). Daarnaast heeft de unieke geopolitieke locatie van de Trans Siberië Express een essentiële rol gespeeld in het verbinden van landen op verschillende continenten. Bijvoorbeeld tussen de landen China, Japan en Rusland en de (nu bekend als) Europese Unie (Panova 2011). Voor de TSE kenden sommige van deze landen al een handelsnetwerk, zoals de Silk Railway, voor de handel en transport van goederen als zijde, goud en papier die Centraal Azië verbond met China en Iran. Toch bracht deze route altijd problemen met zich mee, de enige ononderbroken route die het mogelijk maakte te reizen van Europa naar de Pacific bleef de Trans Siberië Express (Otsuka 2001: 42). De TSE kent ook concurrentie, zoals the Northern Sea Route (NSR), die het Europa-Azië transport netwerk verbindt via de zee en de opkomst van de vliegvracht. Hoewel de NSR soms een goedkopere optie is, behouden deze twee vervoersroutes hun gedeelde eerste plaats (Venry & Grigentin 2009: 108; 116).

Naast de verbintenis en versterkte samenwerking die gecreëerd is met de omringende landen, heeft de Trans Siberië Express een enorme culturele impact gehad. De trein rijdt door zo veel verschillende gebieden dat ook de verschillende culturen binnen Rusland zichtbaar worden, van grote steden als Moskou tot kleine dorpen in het nabije Mongolië (Transsiberieexpress 2016). Elk van de steden waar de trein langs komt kent helden, dichters en componisten. Niet enkel in Rusland, maar ook hier leeft de mythe van de romantische reis die wordt afgelegd met de trein en het gevaar dat het eventueel met zich meebrengt. Meerdere dagen in een wagon met prachtig uitzicht over verschillende natuurgebieden biedt het perfecte plaatje voor diverse boeken, toneelstukken en films, elk met een verschillende invalshoek, maar vaak met een gemeenschappelijk thema – “everything is moved by love” (Osip Mandelstam).

Bibliografie

Liliopoulou, A., Roe, M. & Pasukeviciute, I. (2005). Trans Siberian Railway: from inception to transition. European Transport 29: 46-56.

Otsuka, S. (2001). Central Asia’s Rail Network and the Eurasian Land Bridge. Japan Railway & Transport Review 28: 42-49.

Panova, U. (2011). Potential of connecting Eurasia through Trans-Siberian Railway. International Journal of Shipping and Transport Logistics 3(2).

Transsibexpress (2016). Trans Siberian Express. Geraadpleegd op 7 oktober, via http://www.transsibexpress.com/en/

Transsiberieexpress (2016). Trans Siberië Expres. Geraadpleegd op 7 oktober, via http://www.transsiberieexpress.nl

Venry, J. & Grigentin, C. (2009). Container shipping on the Northern Sea Route. International Journal Production Economics 122: 107-117.

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s