Malevitsj’ invloed op de Russische kunstwereld

Eén van de belangrijkste groepen uit de Russische kunstgeschiedenis is de avant-garde. De avant-garde was een groep radicale kunstenaars die zich in 1905 begon te manifesteren met een volledig nieuw kunstprogramma (S. Scheijen, persoonlijke communicatie, 27 september 2016). De avant-gardisten waren ontzettend creatief en vernieuwend (Beeren & Vitali, 1992). Een kunstenaar die er erg uitsprong bij de avant-garde, was Kazimir Malevitsj. Zijn kunstwerken zorgden vaak voor veel ophef in Rusland. Maar wat voor man was Malevitsj eigenlijk? En nog wel belangrijker: welke invloed heeft Malevitsj gehad op de Russische kunstwereld? Om deze vraag te beantwoorden zal er ingegaan worden op de stromingen die hem inspireerden, op zijn belangrijkste werken, en op wat deze werken te weeg brachten in Rusland.

Malevitsj heeft in zijn werken veel kunststromingen geprobeerd, waaronder het symbolisme, het kubisme en het primitivisme. Hij streefde ernaar om kunst te maken in haar meest pure vorm en vond dat kunst perfectie uit moest drukken. Hierdoor noemde hij zijn zelf gecreëerde stroming het suprematisme. Het suprematisme is een abstracte kunstvorm waarbij voornamelijk gebruik wordt gemaakt van geometrische figuren (Prodger, 2013). Het eerste suprematische schilderij van Malevitsj, ‘Zwart Vierkant’ (zie afbeelding 1), is ook gelijk zijn beroemdste schilderij geworden. Het schilderij is erg simpel: er is enkel een zwart vierkant te zijn op een witte ondergrond. Volgens Malevitsj dateert het schilderij uit 1913, waarmee het ook het eerste abstracte schilderij is (Michgelsen, 2013). Het werk wordt in 1915 tentoongesteld, en zorgt voor ontzettend veel ophef: het zwarte vierkant werd namelijk in de hoek van de kamer opgehangen. De hoek in een kamer is de plek die het dichtst bij de hemel is, en hier dienen alleen iconen (schilderijen van heiligen) opgehangen te worden (Prodger, 2013). Om een zwart vierkant in plaats van een icoon op deze plek te hangen was dan ook behoorlijk provocatief en zorgde voor grote protesten. De actie van Malevitsj werd zelfs vergeleken met de bommen in de Eerste Wereldoorlog (S. Scheijen, persoonlijke communicatie, 27 september 2016).

zwart-vierkant-witte-achtergrond

Afbeelding 1. Zwart Vierkant. Malevitsj, 1913.

Rond de jaren ’30 ging Malevitsj steeds figuratiever werken, wellicht omdat zijn werken steeds vaker bekritiseerd werden als afwijkend en onbegrijpelijk voor de massa (Michgelsen, 2013). Een bekend voorbeeld hiervan is ‘De Rennende Man’ (zie afbeelding 2). Malevitsj schilderde dit werk kort voor zijn dood, tussen 1932 en 1934. Het is aannemelijk dat ‘De Rennende Man’ symbool stond voor het wegrennen uit de Sovjet-Unie, aangezien Malevitsj in 1930 gearresteerd is voor spionage (Prodger, 2013) en ondervraagd werd over de denkbeelden die hij in zijn kunst verwerkte. Daarnaast wilde Malevitsj zelf ook graag weg uit de Sovjet-Unie (Michgelsen, 2013).

de-rennende-man

Afbeelding 2. De Rennende Man. Malevitsj, 1932-1934.

Er kan dus zeker gezegd worden dat Malevitsj een grote invloed heeft gehad op de Russische kunstwereld. Naast dat hij zijn eigen stroming, het suprematisme, bedacht heeft, raakten veel kunstenaars geïnspireerd door hem en namen ze zijn stijl deels over (Michgelsen, 2013). Ook was zijn werk niet ‘anders’ om het anders zijn, maar zat er ook echt een boodschap in zijn werken, wat duidelijk gemaakt is in de eerder besproken kunstwerken. Malevitsj zijn arrestatie voor zijn artistieke denkbeelden kan in de huidige tijd alleen maar bewonderd worden: hij ging in tegen de stroming en durfde kritiek te leveren op de maatschappij. Daarnaast worden Malevitsj zijn werken nog steeds tentoongesteld in toonaangevende musea, waaronder het Guggenheim Museum en het Museum of Modern Art in New York, maar ook in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Dit geeft duidelijk aan dat het werk van Malevitsj niet alleen invloed heeft gehad in Rusland, maar ook in de rest van de wereld nog steeds leeft.

Bronnenlijst

Malevitsj, K. (1913). Zwart Vierkant. Print.

Malevitsj, K. (1932-1934). De Rennende Man. Print.

Michgelsen, P. (2013). Portret van Rusland. Amsterdam: CIRC.

Prodger, M. (2013). Kazimir Malevich and the Russian avant-garde. Apollo: The International Magazine for Collectors. 178, 93-95.

Strigalyov, Anatoly. Architecten uit roeping: de avant-gardekunst en haar invloed op de architectuur. De Grote Utopie: De Russische avant-garde (1915-1932). Eds. Wim Beeren en Christoph Vitali. Amsterdam: Stedelijk Museum, 1992. 332-352.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s