Censuur in C majeur

In 1917 werd het gebruik van censuur als tijdelijke maatregel ingevoerd. Deze tijdelijke maatregel zou zo’n zeventig jaar van kracht zijn [3]. Geen enkel medium ontkwam aan het strepen van de rode pen. Zelfs de labels die op flessen zaten werden gecontroleerd. Het was dan ook geen wonder dat de muziek in deze tijd nauwlettend in de gaten gehouden werd. Van artistieke vrijheid was geen sprake en alles wat ook maar enigszins in strijd was met Sovjet idealen werd geweigerd voor publicatie. Tenzij je enkel nummers schreef over vaderlandsliefde, lijkt dit voor een muzikant geen goede tijd om je vanuit je garage naar de top van de muziekwereld te werken. In welke vorm werd muziek in de Sovjet Unie aan het grote publiek gepresenteerd? Op welke manier had censuur invloed op deze muziek?

In 2010 maakte de westerse wereld kennis met Eduard Khil. Op Youtube werd de video ‘Я очень рад, ведь я, наконец, возвращаюсь домой.’ ofwel ‘Ik ben erg blij om eindelijk weer thuis te komen’ al snel een internetsensatie. De video kreeg bij een goede vier miljoen views snel een titel in het Engels: ‘ Mr. trololo’. Een man in een effen bruin pak exclameert onder begeleiding van opbeurende muziek zijn zelfbedachte vocabulaire. Op het eerste gezicht natuurlijk erg komisch. Eduard’s stralende lach roept allesbehalve argwaan op. Het nummer uit 1971 is echter ontstaan uit censuur, hetgeen meneer Khil zelf bevestigt in een interview [4]. De tekst die geschreven was voor het nummer was te Amerikaans: John rijdt op zijn paard over de prairie onderweg naar zijn geliefde Mary. Mary is een wollen sok aan het breien. Ook na het schrappen van John en Mary was de text nog te controversieel. Een wollen sok was volgens de autoriteiten namelijk een te erotisch onderwerp om over te zingen. Er was door het aantal weggestreepte woorden en onderwerpen geen verhaal meer te vinden in de songtekst, het leek een goed idee om dan maar geen (bestaande) woorden te gebruiken.

Meneer Khil bleef, op zijn cowboy John foutje na, veelal uit de controverse. Uit zijn repertoire waarin wel woorden gebruikt worden valt op te maken waarom dat zo is. Zijn nummer ‘houthakkers-lied’ heeft erg veel weg van nationalistische propagandamuziek [5]. ‘Enge bruine beren en sneeuwstormen, ze zijn bang voor ons. Het Taiga-bos is ons thuis(land)’ wordt gezongen in het lied over houthakkers. Hard werken, doen wat je opgedragen wordt en natuurlijk de trots voor eigen land vormen de hoofdtoon van dit nummer.  Enkele andere nummers die hij heeft uitgebracht gaan over opbouw na de oorlog, een sterke marine of een soldaat (dienaar van het vaderland). Dat Eduard niet als staatsgevaarlijk werd gezien bleek ook uit het feit dat hij in 1968 werd betiteld als geëerd artiest van de RSFSR. Het socialistisch realisme [6] kwam duidelijk in zijn muziek terug.

Muziek in de Sovjet Unie moest dus aan erg strenge eisen voldoen voordat het het grote publiek het te horen zou krijgen. Door de censuur werd enkel de muziek die óf de idealen van de staat verkondigden óf muziek waarvan de tekst even inhoudelijk was als Eduard Khil’s ‘trolololo’ uitgebracht.

[1] Sherry, S. (2012). Censorship in Translation in the Soviet Union in the Stalin and Khrushchev Eras. The University of Edinburgh.

https://www.era.lib.ed.ac.uk/handle/1842/7586

[2] Clines, F. (1989). GOVERNMENTS, CENSORSHIP AND THE ARTS; SOVIET UNION: Full-Frontal Glasnost Can Be Breathtaking.

http://www.nytimes.com/1989/08/13/arts/governments-censorship-arts-soviet-union-full-frontal-glasnost-can-be.html

[3] Gitelman, Z. (2010, July 30). Censorship: Censorship in the USSR.

http://www.yivoencyclopedia.org/article.aspx/Censorship/Censorship_in_the_USSR

[4] Auteur onbekend. (2011). Mister Trololo Edward Hil.

http://www.spb.kp.ru/daily/24454.4/617512/

[5] Bonczyk, P. Redirecting Objectives: Music in Post-War Soviet Russia. Central Michigan University.

http://ir.lib.uwo.ca/cgi/viewcontent.cgi?article=1015&context=notabene

[6] Tirman, M. Socialist Realism and Soviet Music: The Case of Dimitri Shostakovich. Butler University.

http://digitalcommons.butler.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1102&context=ugtheses

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s