Wit-Rusland: het land van de uitblijvende revolutie

De Oranje Revolutie, bestaande uit een serie grote massa protesten in 2004/2005 in Oekraïne, leidde tot een nieuwe verkiezingsronde, aangezien er in de eerste ronde ernstig gefraudeerd was, waarbij de pro-westerse Viktor Joesjtsjenko won van zijn tegenstander Viktor Janoekovitsj.[1] In Wit-Rusland zijn in 2006 en 2010 ook pogingen gedaan tot zo’n revolutie met als doel het repressieve regime van Aleksander Loekasjenko te veranderen, maar zonder succes.[2] Mensenrechtenactivist Andrej Sannikov deed in 2010 in Wit-Rusland een gooi naar het presidentschap, waar op grote schaal gefraudeerd werd. Hij werd tweede en nam deel aan veel massale demonstraties. Uiteindelijk is hij vastgezet, maar door internationale druk later weer vrijgelaten.[3] In deze blog zal ik proberen aan de hand van drie interviews met Andrej Sannikov uit te zoeken waarom een revolutie, zoals we die in Oekraïne hebben gezien, niet wil lukken in Wit-Rusland.

Ten eerste zegt Sannikov in een interview met The Huffington Post dat de betrokkenheid van de wereld bij de revolutie in Oekraïne geholpen heeft bij het ontstaan ervan.[4] Deze betrokkenheid ontstaat met behulp van de (internationale) media. Gedurende de Oranje Revolutie in 2004 was er veel internationale media aanwezig in Oekraïne, die de gebeurtenissen toonde aan de hele wereld. Dit had een behoorlijke invloed, aangezien het bewind dan minder snel hardhandig zou optreden tegen de demonstranten en er direct internationale bemiddelaars kwamen. De media in Oekraïne zelf, vooral Kanaal 5, hield de burgers goed op de hoogte en gaf de demonstranten hoop.[5] Dit alles was veel geringer bij de pogingen die Wit-Rusland deed tot een revolutie. Daarom wordt Wit-Rusland volgens Sannikov genegeerd en is het ontstaan van een revolutie niet mogelijk.[4]

Verder zegt Sannikov in een interview gepubliceerd op Charter 97, een website die opkomt voor democratie en mensenrechten, dat in 2004 in Oekraïne veel meer getolereerd werd dan in Wit-Rusland tijdens de protesten.[6] Het protest verliep betrekkelijk rustig[7] en het protest mocht plaatsvinden. De protesten in Wit-Rusland worden hardhandiger aangepakt door het bewind van Loekasjenko.[8] In 2006 werd in Wit-Rusland de OMON ingezet, speciale politie troepen, om de opstand de kop in te drukken. Vele demonstranten zijn geslagen en sommigen zijn vastgezet.[2] Dit harde bewind maakt het moeilijk de straat op te gaan, zegt Sannikov. Hij voegt daar wel aan toe dat Wit-Rusland met hoop naar Oekraïne blijft kijken.[6]

Tot slot noemt Sannikov, gedurende zijn deelname aan de vrijheidslezing, het gebrek aan steun van de westerse wereld aan Wit-Rusland.[8] Deze is volgens hem veel meer aanwezig in Oekraïne.[6] Het westen speelde gedurende de Oranje Revolutie een rol in Oekraïne en belemmerde de volledige consolidatie van de autocratie. Ze hielpen bijvoorbeeld instituties, groeperingen en vakbonden, wat als gevolg had dat Oekraïne een semi-autocratie was en niet een echte autocratie werd. De gehele anti-fraude technologie werd grotendeels gefinancierd door het westen. Daarbij berustte de meest effectieve krant, Oekraïnska Pravda, bijna geheel op westerse financiering en tevens de gehele mobilisatie van verkiezingen werd gefinancierd door de VS en Europa.[9] Ook al zijn er wel internationale waarnemers in Wit-Rusland tijdens verkiezingen,[10] is dit niet genoeg volgens Sannikov en zal er nog veel meer steun voor Wit-Rusland moeten komen van buitenaf.[8]

Al met al blijkt uit analyse van de gedachten van Andrej Sannikov dat er twee belangrijke redenen zijn voor het ontbreken van een revolutie, zoals de Oranje Revolutie, in Wit-Rusland. Ten eerste noemt Sannikov het hardhandige bewind van Loekasjenko, dat de revolutie in de weg zit. Verder is een belangrijk punt dat Wit-Rusland simpelweg te weinig aandacht krijgt: via de media en via steun van de westerse wereld. Als de ogen meer op Wit-Rusland gericht zouden zijn en als er meer financiële steun was, dan zouden er gunstigere omstandigheden zijn voor een revolutie en dit zou het einde van het bewind van Loekasjenko betekenen. Deze omstandigheden zijn echter niet aanwezig op dit moment in Wit-Rusland, in tegenstelling tot Oekraïne in 2004. Wel blijkt uit Sannikovs woorden dat er wel hoop is bij de bevolking en dat het dus niet ligt aan het Wit-Russische volk dat de revolutie nog niet heeft plaatsgevonden. Als de juiste omstandigheden, zoals hiervoor genoemd, aanwezig zullen zijn dan zal het zeker niet onmogelijk zijn dat Wit-Rusland in de toekomst het voorbeeld van Oekraïne volgt.

 

[1]: Karpyak, O. (2013) ‘Ukraine’s Two Different Revolutions’ BBC News http://www.bbc.com/news/world-europe-25210230 (website geraadpleegd op 15-10-2016)

[2]: Datskova, L., Dyner, A. M. & Rostowska, M. (2014) ‘After Ukraine: Are Russia and Belarus Ripe for Revolution?’ PISM Strategic File, 44(8), 1-5             http://www.pism.pl/files/?id_plik=17429 (website geraadpleegd op 15-10-2016)

[3]: Hummels, F. (jaartal onbekend) ‘Andrei Sannikov: Verbannen Democraat’ Movies that matter http://www.moviesthatmatter.nl/festival/competitie_en_awards/matter_of_act/activisten_2014/andrei_sannikov (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[4]: Weinreich, R. (2014) ‘An Interview with Andrei Sannikov on the HBO Documentary, Dangerous Acts Starring the Unstable Elements of Belarus’ The Huffington Post http://www.huffingtonpost.com/regina-weinreich/an-interview-with- andrei_b_5565501.html (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[5]: Dyczok, M. (2005) ‘Breaking Through the Information Blockade: Election and Revolution in Ukraine 2004’ Canadian Slavonic Papers / Revue Canadienne Des Slavistes 47(3/4), 241-264                                 http://www.jstor.org.proxy.uba.uva.nl:2048/stable/40871017 (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[6]: Auteur onbekend (2014) ‘Andrei Sannikov: Belarusian society is looking at Ukraine with hope’ Charter 97                                                   https://charter97.org/en/news/2014/2/5/85863/ (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[7]: Smeets, H. (2014) ‘Eerst: Wat Je Moet Weten over de Situatie in Oekraïne’ NRC Handelsblad                                                                         https://www.nrc.nl/nieuws/2014/01/29/eerst-wat-je-moet-weten-over-de-situatie-in oekra-1341183-a660778 (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[8]: debalie (2014) ‘De Vrijheidslezing #5: Andrei Sannikov :Freedom Lecture’ [videobestand]                                             http://www.debalie.nl/agenda/uitgelicht/programma/de-vrijheidslezing-%235%3A-andrei-sannikov-%3Afreedom-lecture (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[9]: McFaul, M. (2007) ‘Ukraine Imports Democracy: External Influences on the Orange Revolution’ International Security 32(2), 45-83 http://www.jstor.org.proxy.uba.uva.nl:2048/stable/30133875 (website geraadpleegd op 16-10-2016)

[10]: Posthumus, N. (2012) ‘Oppositie Wit-Rusland Boycot Verkiezingen Vanwege Fraude’ NRC Handelsblad                                   https://www.nrc.nl/nieuws/2012/09/17/oppositie-wit-rusland-ziet-af-van-verkiezingen-kans-op-fraude-enorm-a1441642 (website geraadpleegd op 16-10-2016)

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s