Doema (not?) for Dummies

De Tweede Kamer is in Nederland het machtigste volksvertegenwoordigende orgaan binnen ons staatsbestel. Niet voor niets wordt er in de schoolmethoden uitgelegd dat het woord democratie samengesteld is uit de woorden demos en kratos: het volk regeert.

Dat het volk niet (alleen) regeert in Rusland, is algemeen bekend. De positie van de Tweede Kamer in Rusland, de (staats)Doema, is op belangrijke punten anders dan ‘onze’ Tweede Kamer. De vraag is: Hoe erg is de situatie van de Russische Tweede Kamer eigenlijk? In dit blog beschrijf ik mijn zoektocht naar een evenwichtig antwoord op deze vraag.

   Als we antwoord willen op een dergelijke vraag, dan kunnen we eerst kijken naar een beschrijving van de rechten van de Doema. Op de website van de Doema zelf staan alleen de speciale bevoegdheden van de Doema. Zo kunnen we lezen dat de Doema instemming moet geven aan de benoeming van de minister-president, de benoeming van de commissaris voor Mensenrechten en het inbrengen van aanklachten bij een afzettingsprocedure van de president. [1] De ‘standaard’-bevoegdheden van de Doema staan in de Russische Grondwet. Zo ligt de vertrouwensregel bij de Doema en heeft zij ook initiatiefrecht (artikel 103 en 104). [2] Ook in verschillende boeken worden de rechten van de Doema beschreven, bijvoorbeeld in het boek “Russian government en politics”. Hierin wordt ook beschreven dat de Grondwet de Doema in sommige gevallen beschermd: de president mag de Doema niet ontbinden in het eerste jaar na de verkiezingen, niet als er een zogenaamde impeachment- of afzettingsprocedure loopt of in de laatste 6 maanden van de termijn van de president (zie hoofdstuk 5). [3]

   Tot zover de papieren werkelijkheid; als we willen weten hoe wat er terecht komt van deze rechten in de praktijk, dan kunnen we terecht bij verschillende Nederlandstalige en buitenlandse (digitale) magazines. De Internationale Spectator heeft verschillende artikelen gepubliceerd over Rusland. De Doema komt daar regelmatig in voorbij. Hetzelfde geldt voor de website Raam op Rusland en ook de standaard als het gaat om internationale politiek Foreign Affairs besteedt regelmatig aandacht aan de situatie in Rusland, waarbij de Doema ook onderwerp van gesprek is. Ook in allerlei kranten zijn artikelen te vinden waar (de werking van) de Doema centraal staat of worden de respectievelijke verkiezingen beschreven.

   Een rondgang langs bovengenoemde bronnen stemt niet vrolijk. Zo kopt het NRC Handelsblad, naar aanleiding van de verkiezingen van afgelopen september: “De Doema knikt alleen maar ‘ja’”. [4] Ook de Volkskrant uit zich vergelijkbare termen: “(…) De Doema luistert maar naar één man”. [5] Misschien dan de journalistiek (magazines en/of websites)? Ook die laten hetzelfde beeld zien. De Internationale Spectator schrijft over twee geruchtmakende wetten die probleemloos door de Doema werden goedgekeurd: de invoering van de wet met betrekking tot de ‘foreign agents’ en de wet tegen homo-propaganda (respectievelijk in juli 2012 en juli 2013) [6] Ook de website Raam op Rusland laat in verschillende artikelen de machteloosheid van de Doema de boventoon voeren, bijvoorbeeld in het artikel “Kremlin heeft nieuwe Doema in zijn zak” of “Verdeel en heers is een kunstje dat het Kremlin beheerst”. [7] Tenslotte het toonaangevende Foreign Affairs dan? Ook daar wordt de zwakheid van de Doema uiteengezet, ditmaal in een artikel hoe Poetin omgaat met oppositie: “The new party, United Russia, became an instrument of the Kremlin.” [8]

    Dan misschien boeken over Rusland, of moeten we de Westerse bril afzetten en websites uit Rusland bekijken? In het boek “Russia’s development problem” kunnen we lezen dat “legislative activity is not well coordinated, often badly prepared and going in many different directions”.[9] Ook hier blijkt de zwakke positie van de Doema. En datzelfde lezen we in het boek “Rusland na de Sovjet-Unie: een normaal land?”, alwaar de ‘macht’ van de Doema alleen beschreven wordt in termen van bevoegdheden (zie hierboven) en niet of deze in de werkelijkheid van de Russische politiek iets waard zijn. [10]

    Mijn laatste hoop zijn de Russische websites. Zullen die dan een ander beeld laten zien van de Doema? Als we het hebben over het functioneren van de Doema, kunnen we bijvoorbeeld terecht bij het Carnegie Moscow Center. Maar ook hier is het treurnis troef: “broader Russian society doesn’t believe that power can actually change hands via elections and has reacted indifferently to the numerous recent changes in election laws”. [11]

   De conclusie kan niet anders zijn dan dat de Doema er niet is om het volk te dienen, zoals in de inleiding werd aangegeven. Misschien moet de treurige conclusie dan misschien zijn dat de Doema bestaat om een andere reden, zoals Rose Mishler en Munro het stellen [12]:

 “Political power is more important for acquiring money than money is the means to power”.

Hiermee is de Doema dus precies het omgekeerde van het Huis van Afgevaardigden in de Verenigde Staten: daar heb je juist geld nodig om een zetel te bemachtigen. Blijft alleen nog de vraag over: wat is erger?

****

[1] Zie http://www.gov.ru/main/page7_en.html, geraadpleegd 8 november 2016.

[2] Zie http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/ch5.html, geraadpleegd 8 november 2016

[3] Shiraev, E., Russian government and politics (2013), Palgrave Macmillan

[4] Zie https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/11/de-doema-knikt-alleen-nog-maar-ja-4241108-a1520874, geraadpleegd 8 november 2016

[5] Zie http://www.volkskrant.nl/buitenland/zondag-stemt-rusland-de-doema-luistert-maar-naar-een-man~a4378334/, geraadpleegd op 8 november 2016

[6] Zie https://www.internationalespectator.nl/article/europese-normen-en-waarden-als-achilleshiel-van-eu-buitenlandbeleid, geraadpleegd op 8 november 2016

[7] Zie http://www.raamoprusland.nl/dossiers/doema/274-kremlin-heeft-nieuwe-doema-in-z-n-zak, geraadpleegd op 8 november2016. Ook http://www.raamoprusland.nl/dossiers/doema/267-verdeel-en-heers-is-een-kunstje-dat-het-kremlin-beheerst, geraadpleegd op 8 november 2016

[8] https://www.foreignaffairs.com/articles/russia-fsu/2016-04-18/how-putin-silences-dissent, geraadpleegd op 8 november 2016

[9] Zon van, H., Russia’s development problem, (2008), Palgrave Macmillan

[10] Malfliet, K., Rusland na de Sovjet-Unie: een normaal land?, (2006), Lannoo

[11] Zie http://carnegie.ru/2016/09/06/another-rubber-stamp-duma-pub-64431, geraadpleegd op 8 november 2016

[12] Rose, Mishler & Munro, Popular support for an undemocratic regime, (2011), Cambridge University Press

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s