De Hermitage: De Russisch-Nederlandse nalatenschap die blijft voortbestaan

De tweede helft van de collegereeks over Rusland legt voor mij meer nadruk op verschillen tussen Rusland en andere landen, maar ook de samenwerkingen die Rusland met diezelfde landen aangaat. Uiteenlopende terreinen kwamen in de collegereeks voorbij: ideologie, politiek, religie en media. Een ander onderwerp dat hierbij aansluit en waarin al deze terreinen samenkomen, die daarnaast al vanaf het begin mijn interesse heeft, is de Russische kunst.

Onderstaande afbimg_1987eelding uit het boek van Pauline Michgelsen is een portret van tsaar Peter de Grote (1754) en hangt in het Staatmuseum de Hermitage Sint Petersburg (Michgelsen 2013: 6; 78). Dit portret geeft voor mij weer hoe kunst en historische kennis zijn ingebed in de Russische cultuur en tegelijk op een originele manier worden weergeven. In dit voorbeeld middels de mozaïek waarvan het portret gemaakt is. Daarnaast verwijst de plaats waar het schilderij hangt naar een mooie samenwerking met Nederland. De Hermitage van Sint Petersburg heeft in 2004 een dependance geopend aan de Amstel in Amsterdam (Hermitage 2016a). In deze blog kijk ik naar het ontstaan van de Hermitage in Sint Petersburg en in Amsterdam en welke samenwerkingen hieruit zijn voort gekomen, op zowel het gebied van kunst, als de politieke tendens die hieraan vooraf ging

Государственный Эрмитаж, de Hermitage in het Russisch, wordt geacht te zijn opgericht in 1764 toen keizerin Catharina de Grote een indrukwekkende collectie ontving van de Berlijnse koopman Ernst Gotzkowsky. Om deze reden viert het museum haar verjaardag op 7 december op St. Catharina dag (Hermitagemuseum 2016a). Gotzkowsky schonk in 1763 225 schilderijen aan de keizerin ter aflossing van zijn schulden. Hiertussen zaten ook werken van Hollandse meesters, zoals Rembrandt, Frans Hals en Jan Steen (Hermitagemuseum 2016b). Naast de Nederlandse werken die Gotzokowsky bezat, werden ook via andere wijze de eerste banden met Nederland en Rusland gemaakt. De Duitser was voordat hij voor een tweede keer failliet werd verklaard betrokken bij handel in zijdeweverijen en porselein fabrieken in Rusland, waarvan verschillende leningen ook uit Nederland kwamen (Bikker 2912: 185).

Naast bovengenoemde economische en culturele relatie tussen Nederland en Rusland werd de band tussen de twee landen ook geschept door een politieke relatie. De Russische Anna Paulowna van Rusland was de echtgenote van koning Willem II van 1840 tot 1849 koning der Nederlanden (Historiek 2007). De koning was een groot liefhebber van architectuur, hij en zijn echtgenote lieten verblijven ontwerpen die waren gemodelleerd naar voorbeelden van de architectuur in Sint Petersburg. De bouw van de voormalige vorstenhuizen van koning Willem II zijn geïnspireerd de Russen (Laarse 2014: 127).

De Nederlandse dependance van de Hermitage in Sint Petersburg is eeuwen later opgericht, maar gevuld met herinneringen aan de eeuwenlange relatie tussen Rusland en Nederland. In het museum zijn verschillende werken te zien van Russische grootmeesters, schilderijen over Russische vorsten en zijn stukken uit de Russische paleizen te bewonderen (Hermitage 2016b). Tevens worden tentoonstellingen georganiseerd uit belangrijke periodes waarin de twee landen hebben samengewerkt. Zo werd afgelopen jaar het 200-jarig huwelijk van Willem II en Anna Paulowna gevierd. Ter gelegenheid van dit jubileum zijn verschillende stukken, zoals het zoutvat uit de bruidsschat van Anna Paulowna, te zien in de Hermitage in Amsterdam. Dit jubileum wordt ook in het Hermitage in Sint-Petersburg herdacht, waar op 19 februari een ceremonie wordt gehouden in de kerk van het Winterpaleis, de plek waar de koning in het huwelijk trad (Historiek 2016).

De Hermitages in Sint-Petersburg en Amsterdam zijn het voorbeeld van de rijk gevulde samenwerking tussen Rusland en Nederland. Een relatie die al eeuwen geleden is ontstaan, maar vandaag de dag herinnerd kan worden met interessante stukken uit die tijd. De musea zijn gevuld met werken uit beide landen en is voor de burgers een enerverende plek om te bezoeken. Ook op andere gebieden is de Russische allure terug te zien, zoals bij de vorstelijke verblijven van koning Willem II. Gesteld kan worden dat de toekomst een mooi vooruitzicht biedt met de verschillende jubilea van het gedeelde culturele erfgoed die gevierd kunnen worden.

 

Bibliografie

Bikker, J. (2012). The hidden collection of the spectacularly bankrupt banker Leendert Pieter de Neufville. Netherlands Quarterly for the History of Art 36(3/4): 184-209.

Hermitage (2016a). Hermitage Amsterdam en Amstelhof. Geraadpleegd op 12 november, via: https://www.hermitage.nl/nl/

Hermitage (2016b). Beeldmateriaal – Aan het Russische hof. Geraadpleegd op 12 november, via: http://www.hermitage.nl/nl/pers/russische_hof/beeldmateriaal.htm

Hermitagemuseum (2016a). Hermitage in Facts and Figures. Geraadpleegd op 12 november, via:http://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/about/facts_and_figures/?lng=nl

Hermitagemuseum (2016a). The Acquisition of J.E. Gotzkowsky’s Collection by Catherine II. Geraadpleegd op 12 november, via: https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/explore/history/historical-article/1750/Empress+Catherine+II+purchases+Johann+Ernest+Gotzkowskis+collection/?lng=

Historiek (2007). Anna Paulowna van Rusland (1795-1865) – Vrouw van koning Willem II. Geraadpleegd op 12 november, via: http://historiek.net/anna-paulowna-van-rusland-1795-1865/429/

Historiek (2016). Hermitage viert 200-jarig huwelijk Willem II en Anna Paulowna. Geraadpleegd op 12 november, via: http://historiek.net/hermitage-viert-200-jarig-huwelijk-willem-ii-en-anna-paulowna/57139/

Laarse, R. van der (2014). Vorstelijke smaak en vorstelijk verlies. De paleisbouw van Willem II en Anna Paulowna in Brussel en Den Haag. In: Willem II en de kunst (red. Paarlberg & Slechte). Zwolle: W books.

Michgelsen, P. (2013). Portret van Rusland. Amsterdam: CIRC Atelier.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s