Het einde van Ceaușescu. Over de dood van een dictator.

Op Eerste Kerstdag 1989, anderhalve maand na de val van de Berlijnse Muur, werd de Roemeense dictator Nicolae Ceaușescu samen met zijn vrouw Elena ter dood veroordeeld en door een vuurpeloton geëxecuteerd. Deze executie volgde op een serie gebeurtenissen binnen Roemenië die de positie van Ceaușescu onhoudbaar hadden gemaakt. De beelden hiervan gingen de hele wereld rond en zijn ook nu nog gewoon terug te kijken op het internet. Hoe het volk zich binnen zo een korte tijd tegen haar (aan de oppervlakte) geliefde leider kon keren, is een interessante kwestie. Ik zal proberen om hier kort wat meer informatie te geven over het einde van de ‘eik van de Karpaten’.

De gebeurtenissen die leidden tot de dood van Ceaușescu en de val van het communisme in Roemenië worden ookwel de Roemeense Revolutie genoemd. Deze revolutie begon tien dagen voor Ceaușescu’s dood, op 15 december 1989. Op deze dag werd de Hongaars-Roemeense dominee László Tőkés door de Securitate – de Roemeense veiligheidsdienst – in zijn woonplaats Timișoara gearresteerd. Dit gebeurde omdat Tőkés openlijk kritiek had geuit op Ceaușescu’s beleid. Tőkés’ parochie beschermde hem tegen de Securitate, en steeds meer mensen in Timișoara begonnen mee te vechten, zodat de veiligheidsdienst in een minderheidspositie kwam.[1]

Uiteindelijk werd de opstand in Timișoara neergeslagen, nadat er meer Securitate en militairen naar de stad waren gestuurd. Dit kon de uitbraak van geweld in andere delen van Roemenië echter niet voorkomen. Iedere dag braken er nieuwe conflicten uit, vooral in de steden rondom Boekarest. Dit ontging Ceaușescu echter voor een groot deel: hij schatte de opstand verkeerd in en vertrok op staatsbezoek naar Iran. Toen hij op 20 december terugkeerde in Roemenië was de situatie totaal geëscaleerd. Delen van het leger hadden de kant van de bevolking gekozen, terwijl de Securitate nog steeds aan de kant van Ceaușescu stond. Dit leidde tot een grote mate van chaos in Roemenië.

Volgens Ceaușescu was de opstand het gevolg van een buitenlandse samenzwering tegen hem. Toen hij dit op 21 december in een toespraak vertelde vanaf het balkon van zijn paleis (waar hij vaker toespraken hield), kreeg hij niet – zoals gebruikelijk – applaus, maar keerde de menigte zich tegen hem. De Securitate wist het tumult te onderdrukken, maar tevergeefs: de volgende dag werd het hoofdkantoor van het Centraal Comité van de Comminustische Partij bestormd door de boze menigte. Ceaușescu en zijn vrouw vluchtten per helikopter, maar hun vlucht strandde uiteindelijk in de buurt van Târgoviște, waar ze opgesloten werden in een legerkazerne. Aan het einde van de dag werden ze gevangen genomen.[2]

Op 25 december werden Nicolae Ceaușescu en zijn vrouw berecht door een militair tribunaal en ter dood veroordeeld. Ze werden schuldig bevonden aan genocide, het verwoesten van de economie en een poging tot vluchten met gestolen geld. Ceaușescu weigerde het tribunaal te erkennen of iets te ondertekenen. Vervolgens werden zij mee naar buiten genomen en neergeschoten door een vuurpeloton. Hiermee was een einde gekomen aan het 24-jarige bewind van Nicolae Ceaușescu.[3]

[1] László Bruszt en George K. Horvath, ‘1989. The Negotiated Revolution in Hungary’, Social Research 57 (1990) 365-387, aldaar 366.

[2] Peter Siani-Davis, The Romanian Revolution of December 1989 (Ithaca en Londen 2005) 84 en 97.

[3] John Kifner, ‘Upheaval in the East. Army executes Ceaușescu and wife for ‘genocide’ role, Bucharest says’, The New York Times, 26-12-1989, z.p.

De Oekraïense honger naar nationale symbolen praat haar Naziverleden goed

Het is ondertussen een bekend verhaal in het westen dat alles wat het Kremlin niet goedkeurt in Oekraïne, het label “fascistisch” krijgt opgeplakt.[1] Nu wordt daar hier vrij laconiek over gedaan maar er zit wel degelijk een kern van waarheid in. Want net als de meeste Europese landen heeft ook Oekraïne een verleden van collaboratie met de Nazi’s. Maar in plaats van dat verleden te veroordelen voor haar fouten probeert de huidige regering ze goed te praten. Op deze manier verbergt de regering ook de radicale elementen die nu bijvoorbeeld meevechten in Oost-Oekraïne tegen de Russisch gezinde rebellen. Deze blogpost zal zich focussen op de nazistische elementen uit het Oekraïense verleden en hoe de huidige regering daar mee omgaat. Lees verder

Het gijzeldrama van Beslan: keerpunt in Russische media

Op de eerste september van 2004 werd School Nummer Eén in Beslan opgeschrikt door een aanval van groep van tientallen gewapende terroristen. Beslan ligt in de Russische autonome republiek Noord-Ossetië, grenzend aan Tsjetsjenië. De aanval mondde uit in een gijzelingsdrama dat het leven kostte van 334 mensen, waaronder 186 kinderen.[1] De aanvallers waren grotendeels Tsjetsjeense strijders, gestuurd door Sjamil Basajev. Basajev was een Tsjetsjeense warlord en rebellenleider die streed tegen wat hij zag als de Russische bezetting van Tsjetsjenië. Op zijn bevel waren er in de voorgaande jaren al meerdere grote terroristische aanslagen gepleegd, waaronder de gijzeling in het Doebrovkatheater in Moskou. De berichtgeving over deze aanslagen, met name het gijzeldrama van Beslan, valt te plaatsen in de trend die onder president Poetin zichtbaar werd, namelijk een toenemend vanuit de staat controlerend element in de media.[2]

Lees verder

Sergei Magnitski: Slachtoffer van gangstercapitalisme

Sergei Magnitski was een vooraanstaande advocaat en inspecteur en werkte voor het Moskovische advocatenkantoor Firestone Duncan. Hij kwam te overleiden in de beruchte Matrosskaya Tishina gevangenis in Moskou na 11 maanden voorarrest zonder voorgeleiding aan de rechtbank[1]. De precieze oorzaak van zijn dood is nog steeds een onderwerp van discussie. Magnitski leed voor zijn dood aan problemen met zijn nieren en darmen, maar over het algemeen verdenkt men de agenten van het Russische ministerie van binnenlandse zaken van marteling en geweldpleging. Dit eindigde uiteindelijk in de dood van Magnitski. Waarom vond een vooraanstaande Moskovische advocaat uiteindelijk de dood in de beruchte Matrosskaya Tishina gevangenis?

Lees verder

“You always were a cunning linguist, James”

octopussy_-_bond_defuses_the_nuke_1

‘[…] Tomorrow, I shall be a hero of the Soviet Union’, aldus KGB-generaal Orlov in de James Bond film Octopussy uit 1983. Orlov zijn plan is om een atoombom tot ontploffing te brengen op een Amerikaanse legerbasis in West-Duitsland, om zo chaos te scheppen en een vrijgeleide te creëren voor de Sovjet-troepen om het Socialisme te verspreiden. De stereotypering van ‘de Rus’ staat niet op zichzelf: ‘We have a overwhelming superiority over NATO forces’. 

Lees verder

Rusland onder klimaat verandering: goed nieuws of slecht nieuws?

Klimaatverandering kent veel risico’s: extremere stormen, smeltende gletsjers en rampzalige droogtes. Momenteel lijkt het er niet op dat de opwarming onder de ‘veilige grens’ van 2C blijft. Voor landen in Afrika is geprojecteerd dat land voor graanteelt compleet zal verdwijnen (Fisher et al., 2005). Laaggelegen landen lopen het gevaar te verdrinken door het stijgende zeeniveau. Maar is klimaat verandering wel zo erg voor een koud land als Rusland? Putin zei in 2003 dat 2 a 3 graden warmer wel goed zou zijn, omdat de Russen minder geld kwijt zullen zijn aan bontjassen (Newscientist, 2003). Dus, wat zal klimaatverandering betekenen voor Rusland en zal dit goed of slecht zijn?

Lees verder

Russische maffia: externe factoren of deel van het volk?

De maffia in Rusland was een groot taboe. Op de scholen werd altijd aan de kinderen meegegeven dat er in Rusland geen maffia en geen misdaad bestond. Dit was namelijk iets imperialistisch en kapitalistisch. Rusland was en is nog steeds communistisch en dit feit sloot de criminaliteit bij voorstek al uit. Echter, was er inderdaad geen maffia in Rusland of werd dat achtergehouden voor het imago, de reputatie en de onderscheiding van het Westen? Is de maffia ontstaan door contacten en invloeden buiten Rusland of zijn er onder het Russische volk, zoals bij elk volk in de wereld, altijd al criminelen en maffioso geweest? Lees verder